Senbi, 26 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107659. Jazılğandar — 102530. Qaytıs bolğandar — 1699
Sañlaq 2309 2 pikir 4 Tamız, 2020 sağat 12:49

Halıqtıñ süyispenşiligine bölengen twlğa

2 tamız küni qazaqtıñ bir tuar wlı, atı añızğa aynalğan baluan Jaqsılıq Üşkempirov qaytıs boldı. Üşkempirov - KSRO-nıñ eki dürkin çempionı, KSRO halıqtarı spartakiadasınıñ jeñimpazı, älem çempionı, älem kubogınıñ iegeri, Olimpiada oyındarınıñ çempionı. Mine osı ataqtardıñ özi Jaqsılıq baluannıñ qanday biikke köretilgenin däleldeydi.

Jaqsılıq Üşkempirov bötenge bodan bolıp, özgege esesi ketip jürgen qazaq halqınıñ eñsesin köterip, mereyin üstem etti. Özinen tuğan bir wldıñ basqadan oza şapqanın körgen halıqtıñ sol twstağı quanışın qazir aytıp jetkize almasımız anıq. Mäskeu bodan halıqtı bölekteytin, tömen sanaytın twsta Jaqsılıqtay bir wldıñ tuğanı da maqtan.

Jaqsılıq Üşkempirov - klassikalıq küresten (qazir grek-rim küresi) Sovet odağınıñ spartakiadası men KSRO çempionatın wtqan twñğış qazaq baluanı. Sporttıñ jekpe-jek türleri boyınşa qazaqtan şıqqan twñğış Olimpiada jeñimpazı. KSRO sındı halıqtar türmesiniñ qabırğası qalanğanına jartı ğasırdan asqanda qazaq baluanı atoy saldı. Odaqta qarsılas şıdatqan joq. Al 1980 jılı Mäskeu Olimpiadasında Jaqsılıq Üşkempirov pen Şämil Serikov altın medal', boksşı Serik Qonaqbaev kümis medal' alğanda bar qazaqtıñ töbesi kökke bir-aq eli jetpey twrdı.

Biraq bwl medal'der oñaylıqpen kelgen joq. Sportşılarımız osı jeñiske jetu üşin, tınbay eñbek etumen qatar, sayasattıñ salqınına tözip, qiyanatqa qarsı keluine tura keldi. Jaqsılıq Üşkempirovti de, Şämil Serikovti de Olimpiadağa aparğısı kelmegender köp bolğan. Tipti Üşkempirov 1976 jılğı Olimpiada joldamasınan köpe-körneu qağıldı...

1975 jıl Jaqsılıq KSRO halıqtarınıñ spartakiadasında jeñiske jetti, KSRO çempionatında top jardı. Osı eki altın medal'diñ özi oğan älem çempionatı men Olimpiadağa jol aşuı kerek edi. Spartakiada men odaq çempionatın qatar wtqan baluan endigi kezekte 1975 jılğı älem çempionatı men 1976 jılğı Monreal' olimpiadasına barudan birden-bir ümitker bolatın. Qisını solay edi. Biraq Mäskeu bwlay oylamaytın.

1975 jılğı älem çempionatı Minskide ötti. Bwl sınğa Jaqsılıq Üşkempirov emes, älemniñ üş märte çempionı Vladimir Zubkov qatıstı.

1976 jılı Europa çempionatı Leningradta ötti. Jaqsılıq tağı da qwramadan tıs qaldı. Bwl jolı Resey qwramasınıñ bas jattıqtıruşısı Gennadiy Sapunovtıñ şäkirti Aleksey Şumakov Europa mıqtılarımen beldesti.

Üşkempirov AQŞ-ta ötken älem kubogına da bara almadı. El işindegi barlıq jüldeni jeñgen baluan birde-bir halıqaralıq turnirge jiberilmedi. Osıdan-aq, onıñ Monreal' olimpiadasına bara almaytını belgili boldı. Aqiqat sonı däleldedi. Jası 25-ke kelip, sporttıq babı tolısqan, nağız der şağındağı Jaqsılıq 1976 jılğı Olimpiada oyındarınan tıs qaldı.

Ol tipti 1980 jılğı Mäskeu Olimpiadasına da qatıspauı mümkin edi. Eñ jeñil salmaqtağı Olimpiadanıñ jalğız joldamasına 4 baluan talastı. Olar: KSRO-nıñ üş dürkin çempionı Vasiliy Anikin, Monreal'-76 Olimpiadasınıñ çempionı Aleksey Şumakov, jas baluan Temo Kazaraşvili jäne Jaqsılıq Üşkempirov.

Jaqsılıq Olimpiada aldındağı KSRO-nıñ çempionatında jeñimpaz atanıp, Europa çempionatında kümis medal' aldı. Al Kazaraşvili el çempionatında besinşi orın aldı. Osığan qaramastan qwrama bapkerleri Jaqsılıq pen 21 jastağı Kazaraşvili özara küresui kerek dep şeşti. Nätijesinde qazaq baluanı basım boldı. Mıñ maşaqatpen Olimpiadağa joldama aldı.

Mäskeu Olimpiadası-80. Birinşi aynalımda Üşkempirov älemniñ birneşe dürkin çempionı, Europa çempionı, rumıniyalıq Konstantin Aleksandrmen küresti. Rumın baluanı favorit sanalğanımen, Jaqsılıq jeñiske jetti. Esep - 6:2.

Ekinşi aynalımda Üşkempirov pol'şalıq Roman Kerpaçti, üşinşi aynalımda vengriyalıq Ferenc Sereşti (17:6) ayqın basımdıqpen jeñdi. Aqtıq beldesude bolgariyalıq baluan Pavel Hristovtan basım tüsti (13:7).

Olimpiada çempiondarı Şämil Serikov pen Jaqsılıq Üşkempirov

Jaqsılıq Üşkempirov osılayşa Olimpiada çempionı atandı. Ol öziniñ eñbekqorlığımen, şıdamdılığımen asu bermes asqardı bağındırdı. Olimpiada çempionı atanu üşin (tipti Olimpiadağa baru üşin) qaytpas erik-jigerin tanıttı.

Üşkempirov sporttağı mansabına ädemi nükte qoyğan sportşı. 29 jasında Olimpiada çempionı atanğan ol 30 jasında, 1981 jılı älem çempionı, Ivan Poddubnıy memorialınıñ jeñimpazı atandı. 1982 jılı Budapeştte ötken halıqaralıq turnirde top jardı. Osıdan keyin sportpen qoştastı.

Qazaqtıñ qaysar baluanınıñ sporttağı jeñisti jolı osılay bolğan. Ol 1982 jıldan 1995 jılğa deyin sport salasında türli qızmetter atqardı. Qazaq KSR Memlekettik sport komitetiniñ nwsqauşısı, respublikalıq käsipodaq komiteti sport mektebiniñ direktorı boldı.

Olimpiada çempionı degen atağına süyenip, asığı alşısınan tüsken lauazımdı basşı, nemese su jwqpas sayasatker boluına mümkindigi mol edi. Biraq ol kisi basqa joldı tañdadı. Şarua qojalığın qwrıp, mal şaruaşılığımen aynalıstı. Köptegen adamğa jwmıs berip, kömektesti. Öz qarajatımen Mıñbaev auılında sport mektebi, balabaqşa, jataqhana saldı.

- Bastıq bolu - meniñ jwmısım emes. Mağan wnamaydı. Jerdi jaqsı köremin, eginşilikpen aynalısqandı, qarapayım adamdardıñ arasında bolğandı ​​wnatamın.

Eger men qanday-da bir jolmen adamdarğa, jerlesterime kömektese alsam, olardıñ ömirleriniñ jaqsaruına, jwmıs orındarınıñ aşıluına, sportpen şwğıldanuına jağday jasay alsam, men üşin bwdan ötken baqıt joq, - deydi dañqtı baluan.

Osıdan-aq, Jaqsılıq Üşkempirovtiñ halıqtıñ mañdayına bitken asıl azamat ekenin añğaruğa bolatın sekildi. Ol kisiniñ sportta ğana emes, ömirde de eline eñbegi siñdi. Sport arqılı eldiñ Mäskeu basqan eñsesin köterip, ruhın şıñdasa, ömirde ülken jüregimen, keñ peyilimen halqına qamqor boldı.

«Jaqsılıq Üşkempirov, 1980», avtor: YU. Bekker

Jaqsılıqtay asıl azamatın qazaq halqı endi sağına eske aladı. Tuğan halqı üşin wşan-teñiz jwmıs atqarğan Üşkempirovtıñ qazasına qabırğamız qayıstı. Ol kisiniñ halqına tigizer paydası äli de köp edi. Endigi aytarımız el esinde qalğan esil er, qazaq sportınıñ qara narına qanday qwrmet körsetse de layıq. Eñ dwrısı Almatıdağı iri sport keşenderiniñ birine dañqtı baluan Jaqsılıq Üşkempirov esimi berilui kerek.

Quanış Qappas 

Abai.kz

2 pikir