Jwma, 7 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 95942. Jazılğandar — 68871. Qaytıs bolğandar — 1058
46 - söz 1949 7 pikir 9 Şilde, 2020 sağat 11:39

Konstituciyağa özgeris engizu Reseyge ne beredi?

Jalpı Reseydiñ tarihı qızıq. Ünemi soğıs. Memleket sırtqı jaumen küresten özine ömir süruge qajetti ottegi alatınday. 1990 jıldarı batıs elderine tän demokratiyağa azdap tüsip te kördi. Region basşıların jergilikti halıq saylap, oligarhtar prezidenttiñ basına minip, memleketiniñ tübine jete jazdadı.

Qıtay men Reseyge batısta bar demokratiya däl sol formatında berilse öte qauipti sekildi. Bolmısı, mentaliteti, memlekettik qwrılımı men aumaqtıq erekşeligi säykes kelmeydi. Bolaşaqta demokratiyalıq barqaru formasına tüsse de aqırındap jüzege asırmasa tübi jaqsı bolması anıq. "Glasnost'" dep ayqaylap jürip Gorbaçev ta Keñes ükimetiniñ tübine jetken.

Konstituciyağa özgertu engizu Reseyge ne beredi?

1. Eñ bastı özgeris 67 jastağı qazirgi prezident Putin mandatına obnulenie jasap aldı. Endi 2036 jılğa deyin saylanamın dese de öz erki. Halqınıñ basım böligi qoldadı. 4-5 jıl sankciyada ömir sürip jatsa da jalpı qarsılıq bolmadı. Ol tüsinikti de. Orekeñderge sırtqı jau faktorı mañızdıraq.

2. Jaña özgertuler boyınşa prezidenttiñ qwqığı men mümkindikteri arttı.

3. "Memleket qwruşı wlt" tüsinigi keldi. Bwl degen söz aldağı uaqıtta regiondarda ortalıq biliktiñ sayasatı küşeye beredi degendi bildiredi.

Bwl özgeristerdiñ bizge ıqpalı molınan boladı. Bir närse anıq. Resey özgermey Qazaqstan özgermeydi. Wşaq apatı bolsa da qara jäşikti Mäskeuge aparıp oqıtatın elmiz. Äue qorğanısımız Reseymen birigip qorğaladı. Äskeri bazaları da ornalasqan. Bwl qarapayım ğana ekiniñ biri biletin mısaldar. Bilmeytinimiz qanşama. Bizdiñ halıqtıñ ne aytıp, ne qoyğanına deyin olar üşin aşıq karta ispettes şığar. Qazaqstanda prezident bola aladı degen ärbir sayasi salmaqtı twlğa jaylı kompromatı da, basqa aqparattardı da jan-jaqtı jinap tastasa tañ qaluğa bolmaydı. Sebebi, imperiya qwrıp kelgen elder üşin bwl qalıptı jwmıs tärtibi. Osı nükteden bizdegi demokratiya men özgeristiñ keleşegi kelip şığadı. Qalasañ da, qalamasañ da bwl şındıq.

Aldağı uaqıtta Reseyde fors-majorlıq jağday orın almasa bäri baqılauda boladı. Putin 2036 jılğa deyin otırsa biz de aldağı 16 jıl sonıñ aynalasında jüremiz. Bwl reali faktor. Biraq köbi moyındağısı, qabıldağısı kelmeydi. Onday maksimalisterden qorqu kerek. Soltüstiktegi körşiniñ reali küşin eseptemey sayasat jürgizetinder bilikke kelse aqımaqtığımen halıqtı janıp twrğan otqa aydaudan tayınbaydı. Keñ bolsañ kem bolmaysıñ deydi qazaq. Bizdi kim basqarsa da emociya men qoğamdıq pikirge köp ermeytin, keñ oylap, salqınqandı şeşim şığara alatın twlğa bolsın dep tileymin.

Bauırjan Serikbaydıñ jazbası

Abai.kz

7 pikir