Beysenbi, 6 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 94882. Jazılğandar — 67031. Qaytıs bolğandar — 1058
46 - söz 2149 17 pikir 8 Şilde, 2020 sağat 12:00

Liderlik jäne kommunikaciya nemese prezident Toqaev mırzağa üşbu hat

Köne Ösiette mınaday äñgime bar. Mwsa payğambar halqın Mısırdan alıp şığıp, Sinay tauınıñ bökterine qonıstanadı. Şulağan halıq Mwsadan «Endi ne isteymiz?» dep bwyrıq kütedi. Bılayınşa aytqanda, kommunikaciyanıñ naqtı bolğanın qalaydı. Mwsa Qwdaydan ayan kütip, Sinay tauınıñ basına barıp jatıp aladı. Halıq basşısız qalıp, ne isterin bilmey, Altın torpaq jasap alıp, soğan sıyınıp ketedi. Bwl äpsana Qwranda da bar. Mwsa payğambar tömen tüsse, halıq qoldan qwday jasap alğan, onı eşkim tıñdamaydı. Bilikten ayırılıp qalğan. Bilik degen – senim. Halıq Mwsağa emes, Altın torpaqqa senedi. «Qwday bılay dep ösiet etti: Bauırıñ ba, jaqınıñ ba, dosıñ ba, qaramañdar. Qılıştı alıñdar da, bärin öltiriñder», – deydi Mwsa payğambar senimdi adamdarına. Sol tüni üş mıñğa juıq adam ölgen eken.

Bwl äpsanadan bizge neni meñzeydi?

Birinşiden, qay zamanda da halıq naqtı bilikke, naqtı köşbasşılıqqa mwqtaj. Köşbasşılıqsız halıq dağdarıp qaladı.

Ekinşiden, köşbasşınıñ aytarı, kommunikaciyası naqtı boluğa tiis. Sebebi biliktiñ mınaday birneşe funkciyası bar: bağdarlau, qorğan bolu, tärtip ornatu. Osınday funkciyalardı atqarmasa, jwrt kez kelgen närseden ilik izdeydi, köşbasşılıq beyresmi biliginen ayırıladı.

Biliktiñ eki türi bar: resmi jäne beyresmi. Beyresmi bilik – liderdiñ abıroyı, al resmi bilik – lauazımı. Demokratiyalıq elderde lider äueli beyresmi bilikke ie boladı, sosın barıp resmi bilikke jetedi. Beyresmi biligi joq liderler resmi bilikke ie bolğanımen, aytqanın ötkize almaydı. Bizde jağday basqaşa. Ol endi bölek äñgime.

Alayda Beyimdelu köşbasşılığı degen liderlik teoriyası bar. Oğan salsaq, lider «sen otır, sen twr» dep jağdayğa aralasa bermegeni jön. Halıq barlıq närseniñ naqtı bolğanın qalaydı, ärine. Biraq ol naqtılıq bir adamnıñ oyınan şıqpauğa tiis. Qazan biraz qaynap, el arasında ortaq pikir payda boladı. Qazirgi jağdaydı liderlik teoriyaları boyınşa aqtap ta aluğa boladı, dattap ta şığuğa boladı.

Qalay bolğanda da, meniñ jeke pikirim, liderlik kommunikaciyanı jolğa qoyğanı jön. Mınaday jaqsı keys bar. 30-jıldarı AQŞ-tı dağdarıs jaylağan kezde Franklin Ruzvel't radio arqılı tikeley efir jürgizip otırğan. 1933 jıldan 1944 jılğa deyin. Ol «Oşaq basındağı äñgime» (Fireside chats) degen atpen belgili. Ol kezde teledidar köp üyde joq. Kommunikaciya qwraldarınıñ qazirgidey damımağan kezi. Milliondağan adam radioğa qwlaq türip, kütip otıratın bolğan. Radiosı joqtar prezidenttiñ ne aytqanın swrap älek. Tarihşılardıñ aytuınşa, Wlı dağdarıs kezinde Ruzvel'ttiñ radio arqılı jağdaydı bayandap otıruı aqparattıq vakuumğa jol bermey, Amerikanıñ dağdarıstan jıldam şığuına äser etipti.

Qoğamdıq senim keñesiniñ müşesi retinde prezident Toqaev mırzağa qazirgidey kezde apta sayın tikeley efirge şığıp, eldiñ swrağına jauap berip, halıqpen tikeley kommunikaciya ornatudı wsınamın.

Prezident mırza, barlıq swraqqa jauabıñız bolmauı mümkin. Qazir halıqqa dayın jauaptan göri, aytqanınına qwlaq asatın, «qoljetimdi» lider kerek. Halıq liderdiñ özine senbese, josparına ermeydi. El-jwrt öziñizge sengisi keletin sekildi. Ergisi keletin sekildi. Osı mümkindikti paydalanıñız. Sizdiñ adami bolmısıñızdı (oçeloveçit') aşıp, wlttı wyıstırudıñ jalğız jolı osı – kommunikaciya şınayı äri jii boluğa tiis.

Şıñğıs Mwqannıñ jazbası

Abai.kz

17 pikir