Jeksenbi, 7 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12511. Jazılğandar — 7135. Qaytıs bolğandar — 53
Ätteñ... 1341 5 pikir 22 Mamır, 2020 sağat 20:16

250 mıñ tonna oramjapıraqtıñ jırı häm byudjettiñ 2 milliard teñgesi

Säuir ayınıñ soñında Türkistan oblısınıñ äkimi Ömirzaq Şökeev şarualardıñ 250 mıñ tonna oramjapıraqtı ötkize almay otırğanın aytqan. Jay aytqan joq, Ükimet otırısında Prem'er-ministr Asqar Maminniñ özinen kömek swrağan. 

-Bizde 300 mıñ tonna oramjapıraq ösirildi. Qazir Resey tarapınan swranıs kürt tömendedi, biz barlıq aymaqtarmen memorandumdar jasadıq, alayda onıñ bir kelisiniñ qwnı 10-15 teñgege deyin tömendedi. Mwndağı fermerler osı mäseleni köterip otır. Qazir  250 mıñ tonna oramjapıraq dayın twr. Onı bir jerge ornalastıru kerek. Äytpese ülken problema boladı. Qazir olar şulap jatır, - degen bolatın Şökeev.

Şökeev Maminnen kömek swrardan 15 kün bwrın, säuir ayınıñ ortasında Auıl şaruaşılığı ministrligi är oblıstıñ äkimdikterimen keñes ötkizip, Türkistan oblısında öndirilgen 50 mıñ tonna oramjapıraqtı el işinde satudı josparlağan. Al 250 mıñ tonna önim Reseyge eş kedergisiz satıladı dep sengen.

Alayda karantin bwl jospardı bwzdı. Reseyge oramjapıraq satu mümkin bolmadı. Söytip atalğan 250 mıñ tonna oramjapıraqtı qayda qoyarın bilmey, Şökeev «şırıldap» prem'er-ministrden kömek swrağan. Ömirwzaq ötiniş jasağan ükimet otırısında Asqar Mamin Auıl şaruaşılığı ministri Saparhan Omarovqa «Oblısqa kömek körsetu kerek. Birge jwmıs isteñiz» degennen äri eşteñe ayta qoymadı.

Osıdan keyin elde ötpey jatqan qırıqqabattıñ jırı bastaldı. 15 kün bwrın ğana bar önimdi eş kedergisiz satamız dep jinikken AŞM da, ükimet te, ükimetten kömek swrağan Türkistan oblısı äkimdigi de amal tappay dağdardı. Öñirdegi diqandar qıp-qızıl ziyanğa battı. Biri öniminiñ az böligin kelisi 10 teñgeden bolsa da sattı. Al biri tegin taratıp berdi. Tez bwzılatın qırıqqabat qazaq biliginiñ jaybasarlığına qarap twrması anıq, birden kerekten şığadı. Sol üşin bosqa şirigenşe dep tegin taratuğa tura keldi.

Aqparat qwraldarında älgi önimniñ 500 tonnası Belarus' eline eksporttalatını jazıldı. Al 250 tonnası «Degdar» qayırımdılıq qorı arqılı elimizdegi barlıq balalar üylerine jäne twrmısı tömen otbasılarğa tegin taratılğan. Tağı bir 300 tonna oramjapıraq Almatı qalasındağı bazarlarğa jöneltilgeni habarlandı. Osınıñ bärin qosqanda ötpey jatqan 250 mıñ tonna oramjapıraqtıñ 1%-ına da jetpeydi.

Al qalğan önimniñ qalay birjaqtı etilgeni, şarualardıñ şığının kim töleytini jaylı eş aqparat aytılmay qalğan. Tipti özi bastap ükimet otırısında kötergen Şökeevten de eş habar bolmadı.

Osığan baylanıstı, köpşilik Reseyge satılmay qalğan 250 mıñ tonna önim tügelge juıq kerekten şıqtı ma dep qauiptengen. Qolda twrğan dayın önimdi paydağa asıra almağan ükimetti sınap, eginşilerdiñ taban et, mañday terin dalağa tökkenine ökiniş bildirgen.

Bwl dauğa elimizdiñ alğaşqı prem'er-ministri Sergey Tereşenkonıñ agroönerkäsiptik keşendi damıtu jönindegi onlayn-brifingte aytqan sözi qosıldı. Qazirgi tañda omartaşılar odağınıñ prezidenti bolıp otırğan Tereşenko mırza 300 mıñ tonna qırıqqabattı işki narıqqa ötkize almağan ükimet şirip ketken önimdi kömu üşin 2 mlrd teñge qarjı jwmsadı degen.

-Juırda oñtüstikte 300 mıñ tonna qırıqqabat bwzılıp ketti. Onı kömu üşin Ükimet 2 mlrd teñge böldi. Qırıqqabattı äkelip, elimizdiñ basqa qalalarına tegin taratuğa eşkimniñ fantaziyası jetpedi, - degen Tereşenkonıñ sözi köp adamnıñ nazarın audarğan bolatın.

Sergey Tereşenkonıñ qatardağı jay omartaşı emes, bwrınğı prem'er-ministr ekenin eskergen jwrt, onıñ oydan aqparat qwrastırmaytınına sengen. Söytip, oramjapıraqtı der kezinde satudı oylamay, önim äbden şirigen soñ onı kömuge eki mlrd teñge bölgen şendilerge narazı bolğan.

Osı mäselege baylanıstı Türkistan oblıstıq Auıl şaruaşılığı basqarması «Azattıq ruhı» saytınıñ saualına jauap berip, män-jaydı bayandağan eken.

Äkimdik taratqan mälimetke sensek, 300 mıñ tonna qırıqqabat tügel bülinip ketpegen, 150 mıñ tonnası satılğan eken. Onıñ 104 mıñ tonnası işki narıqqa satılsa, 46 mıñ tonna qırıqqabat Resey, Belarus' jäne Qırğızstanğa eksporttalğan.

Al Tereşenko aytqan 2 mlrd teñge şirigen qırıqqabattı kömuge ğana jwmsalmaydı eken. Auıl şaruaşılığı basqarması ol qarajat basqa da maqsatqa jwmsaytın körinedi.

-Al, qalğan 150  mıñ tonna qırıqqabattı Qazaqstan Ükimetiniñ tapsırmasına säykes respublikalıq mañızı bar qalalar men oblıstardıñ twraqtandıru qorları arqılı satıp alu josparlanuda. Sonımen qatar, qırıqqabat ekken auıl şaruaşılığı tauarın öndiruşilerge ekinşi önim egu üşin 0,01% nesie beru maqsatında, Ükimettik qordan 1 600,0  mln teñge (1,6 mlrd teñge – avt.) qarjı bölu qarastırıluda, - deydi Türkistan oblısı auıl şaruaşılığı basqarmasınıñ basşısı Nwrbek Badıraqov.

Osılayşa, oblıstıq äkimdik jır bolğan 300 mıñ tonna qırıqqabat üşin de, 2 mlrd teñge üşin de esep bergendey bolıptı.

Biraq äu basta Şökeevtiñ özi ötpey twrğan önim 250 mıñ tonna ekenin aytqan. Bwl Reseyge eksporttaluı tiis önim. Joğarıda biz diqandardıñ önimin su teginge satıp nemes tegin taratıp jatqanın ayttıq. Şirip kerekten şıqqan önimniñ bar ekenin de eşkim joqqa şığarmaydı. Endeşe oblıs äkimdiginiñ «150 mıñ tonnası satıldı, qalğan 150 mıñ tonnanı da satıp alu josparlanıp otır» dep aqparat taratqanı qalay? Äkimdik 300 mıñ tonnağa tolıq esep berip qoydı. Sonda tegin taratılğan jäne şirigen önimniñ esebi qayda qaldı? Älde önimnen şaşau şıqqan joq pa?

Quanış Qappas

Abai.kz

5 pikir