Jeksenbi, 7 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12511. Jazılğandar — 7135. Qaytıs bolğandar — 53
Kübirtke 1826 6 pikir 13 Säuir, 2020 sağat 13:02

Tiri til

(derekti äñgime)

Ispaniyanıñ Reus qalası. 1852 jıl. Şoyın qwyuşı Gaudidıñ şañırağına besinşi wl keldi. Äkede es joq. Quanıştı. «Antoni» bolsın esimi. Bwl Kataloniyanıñ atın älemge äygileytin wl boladı. Äke jüregi osını sezinedi.

Kişkentay Antoni äke janınan qalmay er jetti. Şoyın qwyudıñ şeberi – äke käsibin jete-aq meñgergen. Ol şoyın men tas, temir men qış üylesimdiligin izdedi. Qorşağan ortanıñ özi qiyalğa suret qospay ma? Romantizmniñ de bir lebi esken osı jıldarda säulet öneri jañaşıl bağıtqa  auısqan.

Äke – balağa sınşı. Ol Antonidiñ düniege basqa ölşemmen qaraytının añğardı. Keñistikti geometriyalıq ölşemmen üylestiruge tırısadı. Sondıqtan da bilimsiz, özi siyaqtı  qarabayır şoyın qwyuşı şeber bolıp qaluı mümkin.

Ol eñ ädemi üyin satıp, Antonidı Barselonadağı säuletkerlik oquğa jiberdi.

Antoni tek student bolıp qalmay qala säuletşilerimen qoyan-qoltıq jwmıs istedi. Esimi erte el auzına ilikti. Barselonadağı S'yudadel sayabağın körkemdeu, Mariya Monserattın kapellasın, Korol' alañınıñ jobasın jasadı. Studenttik jıldar öte şıqtı.

– Men mına diplomdı äzirşe kimge berip twrğanımdı tüsine almaymın, - dedi dekan. – Älde esuas säuletşige, älde danışpanğa...

Ol ömir suruge asıqtı. Antonidıñ qiyalı tım biik edi. Ol qarapayım qwrılıs materialdarımen birge şoyın örnekterdi üylestirdi. Tas örimdi arab säuletimen wştastırdı. Tüsiniksiz säuletşiniñ tuındıların tani bilude qiın edi. Biraq onı tağdır käsipker Guelemmen kezdestirdi. Graf Guelem Antoni jobalağan ğibadathanalar men aqsuyekter üyin saluğa demeuşilik jasadı. Biraq ekeuiniñ de wpayı tügel edi. Biri talantın daralasa, ekinşisi bayığan üstine bayi tüsti.

Ispaniya koroli ğajayıp säulet öneriniñ iesimen jüzdeskisi keldi. Biraq Antoni Gaudidiñ adam tözgisiz minezi, qalay bolsa solay kiinip jüretinin estitin de, boyın jiirkeniş bileytin. Juınbaytın da desetin.

Nege? Ğaşıqtıq derti eken. Kataloniyanıñ eñ swlu, eñ bilimdi qızı onıñ mahabbatınan bas tartıptı. Endi oğan bar sezimi men önerin tas pen şoyınğa, märmärğa salu ğana qalğan.

Korol' bas şayqadı. Äyelge bola sezimnen bas tartuğa bola ma? Degenmen, köru kerek.

Ol Barselonanıñ bağın aşqan Bellesguard üyine, Sagrada Familiya hramına, Astorg sarayına swqtana qaradı. Bwdan artıq qanday mahabbat kerek! Wlı mahabbat! Mäñgilik eskirmeytin eskertkiş!

Joq... Joq... Qalayda jüzdesu kerek. Sarayğa şaqırıp qonaqası bergen jön. Onıñ qwrmetine bal wyımdastırsa da artıq emes.

Korol' aytsa boldı. Bas keñesşi qwrılıs mañına keldi. Antonidı äreñ taptı. Eki qolın jayıp tastap jırtıq körpeniñ üstinde wyıqtap jatır.

– Ataqtı Antoni osı ma? Atağına bar bolayın. Qu kedey ğoy, mınauıñ. Osını da Korol' izdeydi-au.

– Antoni Gaudi mırza, - dedi bas keñesşi korol' mörimen bekitilgen hattı berip jatıp. – Korol' şaqırıp jatır. Marhabat.

Hattı aşıp oqığan Antoni iığın köterdi.

– Bas keñesşi mırza , - dedi ol şañ şañ şwlığın qağıp. – Meniñ korol'de şaruam joq. Qabıldauın da swrağan emespin. Rahmet aytarsız. Kimniñ şaruası bolsa sonıñ özi izdeui kerek.

Bas keñesşiniñ miı auzına tüsti. Mwnday da körgensizdik, ädepsizdik boladı eken-au... onı Ispaniya koroli şaqırıp jatqan joqpa? Al, Antoni bolsa öz jönine ketti.

Eñsesi tüsken bas keñesşi korol' aldına jasqanşaqtay, imene kirdi. Öñ-tüs joq.

Korol' män-jayğa qanıqtı da, läm-mim demesten öz bölmesine kirip ketti. Sälden keyin ol sän-saltanatımen, küzetşilerimen saraydan şığıp, Mataroğa bettedi. Bwl - Barselonanıñ eñ swlu aymağı. Katalondıqtardıñ maqtanışı. Endi Antoni Gaudi esimi tarihta qalğanı qalğan. Biraq bwl qwrılıstar qay korol'diñ twsında salınıp edi? Sonı wrpaq biler me eken?

Olar qwrılıs qızğan şaqta keldi. Antoni örnekti şoyın balkondı ornıqtırıp jatqan qwrılısşılarğa basşılıq jasap twr.

Korol' ispan tilinde Antoni Gaudiğa til qattı. Korol' jauap esti alğan joq.

– Korol' amandasıp twr ğoy, dedi oğan nökerleriniñ biri katalonşa. – Ädepsizdik tanıtqanıñ qalay?

– Men katalondıqpın. Mınau Kataloniyanıñ jeri. Men basqa tilde söyley bilmeymin.

– Sen ne dep twrsıñ? Bwl birtwtas Ispaniya emes pe?

– Iya, biraq bwl Ispaniyanıñ Katalon avtonomiyalı aymağı. Bwl jerdiñ öz tili bar. Katalon tili äli tiri ğoy...

Korol' öz bodanımen tilmaş arqılı söylesuge mäjbür boldı.

Uälihan Qalijan

Abai.kz

6 pikir