Särsenbi, 27 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 9304. Jazılğandar — 4613. Qaytıs bolğandar — 37
Pikir 3285 19 pikir 1 Säuir, 2020 sağat 15:16

«Memleket meniki eken»

Meniñ bir daukes dosım bar. Birge oqığanbız. Mektepte. Bala kezinen bäle-batırğa oñ iığın berip jüretin ol sabaqtı da jaqsı oqıdı. Sabaq üstinde mwğalim apayğa bolmaytın swraq qoyıp, zıqısın şığaratın qujaq neme kez-kelgen äñgimeni qızıltanau egeske aparıp tireytin-di. Sol betimen ösken dosım meniñ patriottığımdı asa jaqtırmaytın. «Qoyşı, – deytin ol – osı da el me, osı  da memleket pe? Bwdan bwrınğı Säbet ökimeti jaqsı edi. Bäri ol kezde tegin edi. Jwrttıñ bäri jwmıs istep, aylıq alatın. Aş qalıp, kedey bolğan eşkimdi körgen emespiz. Al mınauıñ ne? Wrı-qarınıñ biligi. Seniñ patriottığıñdı olardıñ wrğanı bar».

Men de, ärine, qarap qalmaymın. «Sen Säbet ökimetiniñ malayı boldıñ. Semiz malayı boldıñ. Kreml' sağan bilgenin istep baqtı. Jeriñdi tartıp aldı, dalañdı atom sınağınıñ alañına aynaldırdı. Öz erkiñ öziñde bolğan joq», –  deymin.  Dosım bwnday sözge qıñbaydı. Söytedi de dälelder keltire bastaydı. «Ol kezde, –  deydi ol, – kimniñ malayı ekenimizdi biletinbiz. Qojayınımız qaytkende qarnımızdı toydırıp qoyatın. Al mağan qarnımnıñ toqtığı, bir kün bolsa da alañsız ömir sürgen tirşiligim qımbat. Bärin bılay qoyğanda öz halqın wmıtqan bilikti qalay moyındauım kerek?»

Men de qalıspay Ükimet tarapınan qabıldanıp jatqan bağdarlamalardı, äleumettik jobalardı köldeneñ tartıp, mısal keltiremin.

Sonda dosım jwtağan auıldı, jwpını tirlikti, qañırap qalıp qoyğan qora-qopsını jağalata körsetip: «Qayda sol bağdarlamalar, qayda sol äleumettik jobalarıñ. Nege sonıñ bäri «Habarda» ğana aytılıp, halıqqa jetpeydi?» – deytin. «Kelgende Jienqwlğa şıqpaydı ünim»... Men tegi äu bastan dau-damayğa joq adammın, «seniki jön» deymin de qoya salamın.

Sol dosım bügin auıldan qoñırau şalıp twr. Riza. Köñildi. «Ädeyi seniñ qitığıña tie beruşi edim. Sen «Täuelsiz elim» dep tebirengende men tolqımaydı ğoy dep pe ediñ. Meniñ sırım işimde bolatın. Endi sağan şınımdı aytayın. Mına memleket meniñ memleketim eken. Memleket bizdi dalağa tastamaydı eken. Biz oğan kerek ekenbiz. Prezident Toqaevtıñ keşegi mälimdemesin estip quanıp otırmız. Auıl şaruaşılığına, äsirese köktemgi dala jwmıstarına ananday kölemde qarajat bölinip, janarmay arzandaytın bolsa, jäne jergilikti äkimdikter bizdiñ käsipkerler öndirgen önimdi satıp aludı qamtamasız etse, bwdan artıq ne kerek? Jekeşelendiru-pekeşelendiru bastalıp, döydalada qalğanda da janımızdı baqqanbız. Eşkimge alaqan jayğan emespiz. Al, endi mwnday qoldau bolsa, ayaqtan twrıp ketemiz ğoy!».

Memleket basşısınıñ keşegi mälimdemesi turalı jazuım kerek, pikir bildiruim kerek dep otırğan em. Oylanıp qaldım. Mınanday qospası joq, maypañı, jorğası joq, jağınuı joq şınayı sözden keyin ne aytıp, ne jazuğa boladı.

– Beyimbet,  – dedim (dosımnıñ atı – Beyimbet. Soyı atınan zor: Qwnanbaev), – Beyimbet, mınau qanşelek qara päleniñ ekpini qaytıp, qauıştıruğa jazsın bärimizdi. Estidiñ ğoy, Prezident Auıl şaruaşılığımen aynalısatın käsipkerlerge qoldau körsetu üşin byudjetten 70 milliard teñge bölinedi dedi.

Köktemgi egis nauqanı üşin Ükimetke «Qarapayım zattar ekonomikası» bağdarlaması arqılı qosımşa 100 milliard teñge böludi jäne tapsırdı.

«Eñ aldımen, şağın jäne orta şarua qojalıqtarına qoldau körsetken jön», – dep qadap twrıp ayttı .

Sonımen qatar, Ükimetke janarmaydıñ narıqtıq bağasın on bes payızğa arzandatıp, 165 teñgege deyin tömendetu mindeti jüktedi.

Osını qamtamasız etu üşin 390 mıñ tonna janarmay jeñildikpen satılatın boladı.

Osınıñ bärin estidiñ. Sen estip qana qoyma, sonı qadağala. Tiisti orındardan swrap otır. Talap et. Änşeyinde tañdayıñ taqıldap söylegende mätibisiñ. Sonıñdı endi körset. Auılşaruaşılığına bölingen qarjı-qarajattıñ osı uaqıtqa deyin qayda ketkenin, qanday dauıl twrıp, qayda wşqanın bilmey keldik. Öytkeni bizde halıqtıq baqılau mümkindigi bolğan emes. Özimiz talpınbasaq onıñ boluı da neğaybil. Äsirese, auıl adamdarı könbis. Alayaqtar auzındağısın jırıp äketip jatas da, «e, meyili, Qwdaydan qaytsın» dep jüre beredi. Öz ortalarıñnan baqılauşı top qwrıñdar. Mısalı, Almatı oblısı Aqsu audanına qanşa tonna janarmay bölindi, qanşa qarajat bölindi – soğan qwlaqtı türe jürip, tiesili dünieni qoldarıña alıñdar. Ol üşin aqparattarmen jwmıs istey bilu kerek. Aqparat ataulını qalt jibermeu kerek. Jurnalister erikkenin gazet şığarıp, teledidardan habar taratıp, sayttarda jwmıs istep otırğan joq. Neni bolsa da el işi bilip otırsın, bile jürsin deydi. Sonı paydalanıñdar. Qala berdi, qoldarıñda bir bir smartfon bar, sonı oyın emes, habar-oşardıñ ğana qwralı emes, istiñ közi, tetigi retinde paydalana biliñder dep biraz «aqıl» aytıp tastadım. Dwrıs ayttım ba? Kim bwl sözge qanday pikir, wsınıs qosadı, marhabat!

Däuren Quat

Abai.kz

19 pikir