Särsenbi, 1 Säuir 2020
46 - söz 2090 11 pikir 21 Aqpan, 2020 sağat 11:23

Älihan Lenindi de, Stalindi de boyına teñgermegen

Älihan Bökeyhan jaylı:

⚡️Osıdan 80 jılday bwrın Mäskeudegi NKVD-nıñ Butırka türmesinde Alaşı üşin azap şekken Älihan atamız twtqın anketasın öz qolımen toltırğanda mamandığın jurnalist, audarmaşı dep körsetken. Revolyu­ciya­dan keyin qazaqtıñ Alaşorda Ükimetiniñ törağasımın dep tayğa tañba basqanday jazıp ketipti.

Tizesin bükpegen, ayılın ji­mağan, eşkimnen qaymıqpağan. Qazaq­tıñ talay arısı japon şpionı degen jalanı azapqa şıdamay mo­yındağanda, jalğız Älekeñ ğana sınbaptı. Ruhı tastı da şabatın aldaspanday bolğanı ğoy. Lenin anketasında mamandığın «jurnalist» dep, Stalin «marksist» dep jazıptı. Bwl ekeui de negizgi mamandıqtarı basqa bola twra, jurnalist bolğan. Lenin «­Iskra» gazetin şığarıp, özi redaktor bolsa, Stalin bükil maqalaları men söyleytin sözderin öz qolımen jazğan. Osı eki twlğanı da Älihan atamız közine ilmegen. Älekeñdi äueli Butırkağa qamap tastağanda eski marksist, Stalinge sözi ötetin qart bälşebek, Markstiñ özin körgen V.Şelgunov: «Äy, Koba, kimdi twtqında wstap otırsıñ?» dep bosattırıptı. Älihan atamızdıñ üyqamaqta boluı sodan. Biraq aqırında NKVD Nığmet Nwrmaqov ekeuin bir künde atıp tastağan.

Älihan Bökeyhannıñ Lenindi de, Stalindi de boyına teñgermegenine tağı bir dälel bar. Lenin Alaşordanı aqtap, keşirim jasağannan keyin Qazaq eliniñ atınan Reseymen kelissöz stolına Alaşorda Ükimeti otıradı. Älekeñniñ özi baratın jöni bar ğoy. Barmaydı. Alaş arıstarınıñ işindegi eñ jası - Älimhan Ermekovti jiberedi. Leninmen tört sağat ırğasqan Älimhan Ermekov Qazaqstannıñ osı bügingi şekarasın şegelep, basqa da köp şaruanı tındırıp şığadı. Sonda Ahmet Baytwrsınov ayttı degen söz bar. «Leniniñ bizdiñ Älimhanmen tört sağatqa söylesuge jaradı. Osal emes eken» degen eken.

Universitette Lenin 6 til biledi dep oqıtqan. Bizdiñ Älihan atamız 9 tilde erkin söylep, kösilip jazğan. Franciyanıñ küni büginge deyin şığıp kele jatqan «Figaro» gazetine francuz tilinde 1930 jılı eki maqalası jariyalanğan körinedi. Şirkin, tauıp äkelse ğoy. Sonda kim mıqtı? Älekeñ be, Lenin be?

Amal neşik, bäri NKVD-nıñ qızıl qasabında qwrban boldı. Ne deymiz?
Bügingi wrpaq osı Alaş arıstarınday bolsa eken dep armandaymız.

Mağauiya Senbay 

Abai.kz

11 pikir