Särsenbi, 1 Säuir 2020
Alañ 1371 3 pikir 20 Aqpan, 2020 sağat 11:55

Jüzdegen adamdı jwmıspen qamtıp otırğan käsipkerlerdi qudalau kimge kerek?

QR Prem'er-Ministriniñ

birinşi orınbasarı

A.A.Smailovtıñ,

QR Bas Prokurorı

Ğ.D.Nwrdäuletovtiñ nazarına!

 

Qwrmetti Älihan Ashanwlı!

Qwrmetti Gizat Däurenbekwlı!

Kün sayın «Aq jol» demokratiyalıq partiyasına respublikanıñ ärtürli aymaqtarındağı mämilelerdi jaramsız dep tanu boyınşa negizsiz sankciyalarğa wşırağan köptegen käsipkerler jüginude. Qosımşa tölemder soması birneşe millionnan birneşe milliard teñgege deyin jetip, bwl käsiporındardıñ qızmetine nwqsan keltirip qana qoymay, olardıñ tolıq bankrotqa wşırauına äkep soğuda.

Osığan oray, ağımdağı jıldıñ 12 aqpanında Joğarğı Sottıñ, Bas prokuraturanıñ, Wlttıq ekonomika ministrliginiñ, Memlekettik kirister komitetiniñ, WKP-nıñ jäne 100-den astam käsipkerler qatısuımen «Aq jol» partiyasınıñ keñeytilgen otırısı ötti. Sonday-aq, otırıs Qostanay, Aqtau, Almatı, Petropavlovsk, Qarağandı, Şımkent jäne basqa qalalarmen beynekonferenciya jüyesinde jürgizildi.

Öñirlerden alınğan mälimetterge säykes, soñğı üş jılda salıq organdarınıñ tranzakciyalardı jaramsız dep tanu turalı bergen sot isteriniñ sanı 9 ese (!) östi jäne qazirgi tañda da olardıñ sanı artuda.

Sonımen qatar, osınday daular boyınşa käsipkerlerdiñ paydasına şeşiletin sottar sanı 1 payızdan da tömen. Salıstıru üşin aytar bolsaq, Qarjı ministrliginiñ özi daularğa jügingen kezde, ärbir üşinşi jağdayda ol biznesti qoldaydı (32%) (https://time.kz/news/economics/2020/01/16/minfin-otmenil-v-2019- godu-rezultaty-treti-obzhalovannyh-kompaniyami-proverok-na-41-mlrd-teñge).

Talqılau salıq organdarında tranzakciyalardıñ jalğan sipatın anıqtaudıñ naqtı ädistemesi joq ekenin körsetti. Mwnıñ ornına olar käsipkerdiñ kelisimşarttı orındau üşin aktivteri nemese jwmısşıları jetispeytin jağdaylardı izdeydi jäne özderiniñ bay kontragentterine salıqtardı qayta öndiredi.

Belgili bolğanday, mwnday täsilder Salıq kodeksinde de belgilenbegen. Biraq 2017 jılı qabıldanğan Joğarğı Sottıñ normativtik qaulısında byudjetti toltıru maqsatında salıq qızmetkerlerine mämilelerdi jaramsız dep tanu qwqığın öz qalauı boyınşa «aktivterdiñ jetkiliksizdigi» nemese käsiporın jwmısşılarınıñ sanı dep körsetken.

Tipti käsipker salınğan ğimarattar men joldar, jetkizilgen tauarlar turalı däleldemeler wsınğan kezde de, salıq organdarı olardı elemeydi.

Biraq mwnday täsil qazirgi jağdayda şığındardı qısqartuğa, autsorsingti qoldanuğa jäne belgili bir mindetterdi orındau üşin jabdıqtar men jwmısşılardı tartuğa mäjbür bolğan şağın jäne orta bizneske bağıttalğan.

Onıñ üstine bwl qwral biznesti bopsalaudıñ ıñğaylı täsili boldı.

Biz memlekettik organdardıñ qılmıstıq josparlardı toqtatıp, alayaqtardı jazalaudı qalaytının tüsinemiz. Biraq biz sonımen qatar, adal biznesti qorğau, Joğarğı Sottıñ normativtik qaulısımen anıqtalğan olardıñ sırtqı belgilerin ğana emes, Qarjı ministrliginiñ apellyaciyalıq komissiyası jasağan barlıq osınday talaptardıñ ekonomikalıq sipatın qaraudı qamtamasız etu qajet dep sanaymız.

Bir kündik firmalar, ädette, aqşanı zañsız alumen aynalısadı. Alayda, büginde qosarlanğan salıq salu qısımımen köptegen jıldar boyı tabıstı jwmıs istegen, qosımşa qwn men jwmıs orındarın qwrğan, byudjetke ünemi milliondağan salıq tölegen käsiporındar qwlap jatır. Mwnda birneşe mısaldar keltirilgen:

- «Frak Djet» JŞS-i (Qızılorda) - 15 jıl boyı jwmıs isteude, 250 adamğa deyin jwmıspen qamtamasız etip otır. Jıl sayın 650 million teñgege deyin salıq töleydi. Sot odan 48 million teñge köleminde qosımşa aqı talap etedi.

- «Aqtau Centr Stroy» JŞS (Mañğıstau) - 11 jıl jwmıs istep kele jatqan, 30 qızmetkeri bar jäne jılına 60 million teñgege deyin salıq töleytin şağın käsiporın. Sot qosımşa käsiporınnan 679 million teñge öndirip aludı talap etedi, bwl şağın käsiporınnıñ küyreuimen teñ.

- «Qarağandı ​​Terminal Mwnay» JŞS - bwl 23 jıldan beri jwmıs isteydi, 20 jwmıs ornı bar jäne jıl sayın byudjetke 18 million teñgege deyin töleytin şağın käsiporın. Salıq organdarı oğan qarsı sot isin prokuraturanıñ şeşimderi men merzimi ötip ketken eskiru merzimine qayşı 7-şi ret sotqa berdi.

- «ABZ +» JŞS (Qostanay) - 19 jıl boyı jwmıs isteytin, 250 qızmetkerden twratın orta käsiporın. Jılına 900 million teñgege deyin töleydi. Sot qosımşa 3,5 milliard teñgeni öndirip aludı talap etude. Bwl salıq töleuşi üşin sözsiz bankrotpen teñ.

- «Aspap» ÖK (Qarağandı) - 30 jıldan astam uaqıt jwmıs isteydi, 500-den astam qızmetker jılına 100 mln. teñge salıq töleydi. Qosımşa tölem 94 million teñge.

- «Grand Smithy works» JŞS (Qarağandı) - narıqta 9 jıl, 115 jwmısker, jıl sayın 160 million teñge salıq töleydi. Qosımşa tölem 311 million teñge.

- Qarağandı ​​qalası äkimdiginiñ «Mädeniet sayabaqtarı men alañdarı basqarması» KMQK. 300-den astam qızmetker jılına 200 million teñge salıq töleydi. Qosımşa  22 million teñge töleui tiis.

Mwnday mısaldar jetkilikti. Mämilelerdi jaramsız dep tanu jağdayı eldegi ärbir ekinşi käsiporınğa äser etken. «Jalğan käsipkerlik» turalı zañnıñ antikorrupciyalıq nwsqasın zañdı twlğa türinde qaytalauğa qauip töndiredi.

Biraq memleket üşin jüzdegen adamdardı jwmıspen qamtamasız etip, qazınağa milliondap töleytin adamdardı maqsattı türde qwrtıp jiberudiñ paydası bar ma? Käsipkerlikti qoldau memlekettik sayasattıñ basım bağıttarınıñ biri bolıp sanaladı.

Osığan baylanıstı Qazaqstannıñ «Aq jol» Demokratiyalıq partiyası kelesi şwğıl şaralardı qabıldau mümkindigin qarastırudı swraydı:

1. Qazaqstan Respublikası Qarjı ministrliginiñ Memlekettik kirister komitetine jäne onıñ qwrılımdıq bölimşelerine jergilikti jerde mämilelerdiñ jalğan sipatınıñ ob'ektivti kriteriylerin äzirleu, ädilet organdarına mwnday şağımdardıñ beriluin toqtata twru nemese olardı Qarjı ministrliginiñ apellyaciyalıq komissiyasınıñ qarauına tapsıru;

2. Biz Bas prokuraturadan käsipkerlerdi qorğauda narazılıq bildiru, sot şeşimderin qadağalau tärtibimen, daulanğan mämileler men qosımşa salıqtardıñ ekonomikalıq mazmwnın tübegeyli zerdeleu üşin zertteu mümkindigin swraymız.

Sonday-aq, biz Qazaqstan Respublikası Joğarğı Sotınıñ Törağasınan mämilelerdi jaramsız dep tanu tärtibin naqtılau böliginde «Salıq zañnamasın qoldanudıñ sot praktikası turalı» 2017 jılğı 29 mausımdağı № 4 normativtik qaulısına qajetti özgeristerdi talqılaudı qosa alğanda, osı mäsele boyınşa jwmıs tobınıñ jwmısın jandandırudı swraymız.

Qwrmetpen,

«Aq jol» frakciyasınıñ deputattarı.

Abai.kz

3 pikir