Jwma, 18 Qazan 2019
Bizdiñ şeneunik 3389 11 pikir 16 Qırküyek, 2019 sağat 18:50

Prezident Toqaev dialogtı qalaydı. Al deputat Jamalov şe?

Amanjan Jamalov deytin deputattı estuiñiz bar ma? Iä, ol biliktiñ biik minberinen dauıstap twrıp, dabıl qağıp, el-jwrttıñ mwñ-mwqtajın mazmwnın taratıp, mañızın aşıp, qwzırlı organdardıñ qwzıretine jetkizipti dey almaysız. Siz de, biz de... Tipti, özi de. 

Oğan tağı eki sebep bar. Birinşiden, Jamalov sekildiler jarısa söylep, jwrttıñ janayqayın jetkizetin minber joq. Qazir, problema aytatın eki alañ bolsa, sonıñ biri - aqparat qwraldarı da, ekinşisi - alañdar men köşeler. Al ekinşiden, Parlament deputattarı özderin zañ şığaruşı organda jwmıs isteytin lauazımdı twlğa sanaydı. YAğni, el-halıqtıñ talap-tilegin jetkizuşi, bilik pen halıqtıñ arasındağı däneker adam emes, ministrler men türli lauazımdağı şendi-şekpendilerden eşbir ayırması joq, kädimgi memlekettik qızmetker. Memlekettik maşina. (Olardıñ äleumettik statusı da, jwmıs rejimi de soğan sayadı).

Sondıqtan da bılayğı jwrt Jamalov sekildilerdi bile bermeydi. Tipti tanımaydı da. Ötirik deñizşi. Tanımaydı. Jañağı Jamalovtı da tanımaytın. Tipti onday deputattıñ bar ekenin osıdan eki jıl bwrın ğana bilgen boldı.

Esteriñizde me, osıdan eki jıl bwrın, Parlament azamattardı uaqıtşa tirkeu turalı zañ jobasın qaradı. Uaqıtşa tirkeu dauı uşığıp, qoğam dürlikti. Jwrt Parlament pätua etken Zañdı orındau üşin HQK (Halıqqa qızmet körsetu) ortalıqtarına ağıldı. Nöpir halıq tirkelu üşin wzın-sonar kezekke twrdı. Iğı-jığı nöpirdiñ işinde kisi qaza taptı. Onı bilgen jwrt daurıqtı. Sol kezde jañağı Jamalov joldas aydı aspannan bir-aq şığarıp, "ol mına türimen üyinde ölui de mümkin edi" dedi. Esteriñizde me, mine, qarañız:

Osı Jamalov qoy. Osı keleñsiz jayttan soñ, tıp-tınış bop qalğan. Jaqında Jamalov joldastıñ esim-soyı tağı estildi. Tağı da teris jağınan estildi. Bwl jolı özinen pikir swray barğan "Azattıq" tilşisi Örken Joyamergenge wrına söylepti. "Körgensiz, tärbiesiz", dep balağattap, jeke basına tisipti.

Jamalovtıñ bwl äreketi turalı "Azattıq" jurnalisi jeke paraqşasında jazdı. Biz de Örken Joyamergenge habarlasıp, män-jaydı swrap bildik. Rastadı.

Örken Joyamergen, jurnalist:

"Keşe deputat Amanjan Jamalovtan pikir almaq boldıq. Kabinetiniñ eki esigi de aşıq, özi telefonınan video körip otır eken. Amandasıp, swraq qoyğanım sol edi, qolımnan wstap alıp, kabinetinen şığarıp jiberdi. "Tärbiesiz", "Körgensiz" dep balağattadı. Liftige ketip qaldım. İzimnen jügirip keldi. Tağı da "Körgensiz", "Tärbiesiz" dedi. Men "Siz şe?" dep swradım.

"Nege esik qağıp, rwqsat swramaysıñ? Bwl seniñ üyiñ ba? dep jekidi. Deputat ekenin eske saldım. Odan keyin deputat Baqıtjan Ertaev pen Qwdaybergen Erjanğa da kabinetinde swraq qoydıq. Olar boqtamadı. Jauap berdi.

Anau-mınaudı işime jinap alıp, tınış qana otır edim. Mına kisi sol oqiğanı FB-ğa jazıptı. Jazğanın äriptesterden estidim. Sütten aq, sudan taza, bayağı.

Ömir men ar-namıs meniki. Ägäräki, bireu-mireu soqtığısıp, tiisip, qoğan-loqı jasaytın bolsa, birinşi Jamalovtan küdiktenemin.
Osını jariyalı türde aytıp qoyayın dedim",
dep jazdı Örken Joyamergen.

Äueli, jurnalist Joyamergen deputat Jamalovqa jağday aytıp, jeke şaruasımen barmağanı beseneden belgili.

Birinşiden QR Konstituciyasınıñ 20-babında  “Ärkimniñ zañ jüzinde tıyım salınbağan kez kelgen täsilmen erkin aqparat aluğa jäne taratuğa qwqığı bar” dep jazılğan.

Bwğan salsaq, jurnalist deputat Jamalovtıñ jeke üyine barıp, esigin qaqqan joq. Mäjilis, Mäjilistegi keñse Jamalovtıñ jwmıs ornı. Jurnalist kelgen kezde Jamalov jwmıs ornında otırğan körinedi. Eger jurnalist saualdarına jauap beruge mümkindigi bolmasa, yaki bergisi kelmese, "joq" dep aytudıñ türli jolı bar emes pe edi...Mädeniettirek...

Ekinşiden, “Qazaqstan Respublikası memlekettik qızmetşileriniñ ädeptilik normaları” turalı Jarlığına säykes, memlekettik qızmetşiler  moral'dıq-ädeptilik normaların saqtauğa, azamattarmen jäne äriptesterimen qarım-qatınasta sıpayılıq pen ädeptilik tanıtuğa mindetti.

Jäne jurnalistke "körgensiz", "tärbiesiz" degendi köşedegi bireu emes, Parlament deputatınıñ aytuı qanşalıqtı orındı?

Aytpaqşı, bwl jağday, yağni jurnalistke jekiru, tap berip tildeu degendi Jamalov joldas oylap şığarğan joq. Bwğan deyin de birli-jarım şendi-şekpendiniñ şirene söylep, şataqqa wrınğanın körgenbiz.

Eks-ekonomika ministriniñ orınbasarı Serik Jwmanğarin jurnalistiñ kommunaldıq tarifter turalı swrağına:

“Keşe Parlamentte ayttım tarifter turalı. Onday bolsa, özderiñiz twra beriñiz mına jerde... Jınımdı keltirmeñizşi, blin...” degen edi.

Onıñ aldında, anau Talğat Mwsabaevtıñ jurnalistke jekip söylep, tipti, iterip jibergen jönsiz qılığı da biraz talqı bolğan. Endi sol şendilerdiñ qatarına Jamalov ta qosılğan eken.

Joğarıda Amanjan Jamalovtıñ eki jıl bwrınğı oysız sözderin eske tüsirdik. Ol kezde, 2017 jılı Azamattardı uaqıtşa tirkeu turalı Zañ şıqtı. Halıqtı äbigerge salıp, äbden titıqtan bwl Zañnıñ kesirinen eki adam qaza taptı. Kisi öliminiñ biri Almatı qalası Alatau audandıq HQKO da bolğan. Atalğan jaytqa qatıstı Jamalov:

-Qazaqstanda uaqıtşa tirkeu jürgizilip jatqandıqtan, HQKO-da adam ölimi bolıp jatır dep oylaysızdar ma?!. E, adam qaytıs bolıptı, däl osınday densaulığınıñ sır beru saldardan ol öz üyinde de, basqa jerde de köz jwmuı mümkin edi. Bwl swraq boyınşa jedel-järdemniñ därigerlerine habarlasıñızdar. «Men bwl mäselede kinämizdi sezinip otırğan joqpın. Biz köptegen zañ qabıldaymız, jäne atalmış zañdı öndiriske jiberemiz. "Bügingi küni eşkim uaqıtşa tirkeludiñ dwrıs jürgizilmey jatqanına kümän keltirip jatqan joq" dep aytuğa boladı, -dedi.

Osılayşa, özderi qabıldağan sol Zañnıñ öreskel qatelikterin köre twra, kinäni halıqqa japtı. Tipti, “bwl mäselede kinämizdi sezinip otırğan joqpın” dep aşıq ayttı. Endi, mine.

Toqsan auız sözdiñ tobıqtay tüyinin aytsaq, deputat mandatın iemdenip otırğan adamnıñ BAQ ökilderimen mädenietti söylese almauı qalay desekte aqtauğa kelmeytin beyädep is. BAQ ökilimen ädepti söylese almauı Jamalovtıñ abıroyın odan äri tömendetpese, arttırması anıq. Onıñ üstine, Prezident Qasım-Jomart Toqaev "biliktiñ qoğammen dialog ornatuı qajet" ekendigin ayttı. Al, deputat Jamalovtıñ bwl äreketi kerisinşe, dialogtan qaşqaqtaudıñ qamı körindi.

Iä, Prezident Toqaev dialogtı qalaydı. Al deputat Jamalov şe? Olay dep oy topşılauımızğa sebep - bilik pen qoğamnıñ dialogı bwqaralıq aqparat qwraldarı arqılı jasalmay ma? Parlamenttiñ Zañ şığaru isindegi kez kelgen jwmısı BAQ arqılı tüsindirilip, nasihattalmay ma? Ol üşin deputattar aldarına kelip twrğan jurnalistiñ swrağına meylinşe aşıq äri tüsinikti tilde jauap bermey me? Bizşe bolsa, solay boluı kerek!

Tüyin. Biz bügin Joyamergendiki dwrıs, Jamalovtiki bwrıs dep kesip tüyindemeymiz. Aldağı uaqıtta Jamalov mırzanıñ da eki-auız pikirin jariyalauğa äzirmiz. Al büginge bizdegi jalqı swraq - joğarıdağı oqiğada deputattiki dwrıs pa, joq älde jurnalistiki me? Oy tüyinin özderiñizge qaldırdıq, qwrmetti oqırman...

Nwrbike Bekswltanqızı

Abai.kz

11 pikir