Jeksenbi, 20 Qazan 2019
46 - söz 1585 6 pikir 16 Qırküyek, 2019 sağat 12:01

Toqaev mırza, siz qazaqşa söyleseñiz qazaq tiliniñ märtebesi ösedi!

Toqaev Qıtayğa barğan saparında qazaqşa söylegeni qazaq tiliniñ bedelin ğana emes, qazaqtardıñ da abıroyın asırdı. Ärine, qazaq eliniñ prezidenti, qazaq azamatı qazaqşa söyledi dep quanudıñ özi qasiret. Älemde öz azamatız öz tilinde söylese, quanatın wlt qazaq ğana şığar. Tağdırımız osılay bolğan soñ ne şara!?

Egemendi el bolğanımızğa da otız jılğa tayasa da, tuğan tilimiz twğırına qona almay keledi. Sosın da şendilerdiñ köbi şetelge barsa, orıs tilinde köseledi de, qazaq tili qağıs qaladı. Al Toqaev sol jağdaydı özi bastan özgeruge qwlşınğanı quantadı.

Qazaq tili dese meniñ esime Qıtaydağı mına eki is tüsedi.
Birde Qıtaydağı Ürimji jarmenkesi kezinde Qazaqstannan arnaulı delegaciya bardı. Tüsten keyin eki jaq basşılarınıñ kezdesui ötetin boldı. Qıtaylar qazaq audarmaşıdardı, qazaq tilşilerdi dayındadı. Qıtay äriptesterim meniñ qasımnan şıqpay, "qazir bizge audarıp ber" dep twrdı. Biraq men Qazaqstan şendileriniñ orısşa söyleytinin iştey sezip twrdım. Oylağanımday boldı, qonaqtar orısşa sarnay jönelgende, biz dalada qaldıq. Däl sol kezde bir qıtay tilşi " ayttım ba, atı qazaqstan bolğanımen bwlar älde qaşan orıs bop ketken" dedi qatar twrğındarğa. İştey qattı qorlandım.

Elesi jılı tağı sol Ürimji jarmenkesine ŞQO-nıñ basşıları bardı. Qıtaylar bwl jolı orısşa biletin audarmaşı dayındadı. Biraq tileuiñdi bergir ŞQO-nı äkiminiñ orınbasarı Erlan(qatelespesem) minbege şığa sap qazaqşa söyley jönelgende qazaq tildi audarmaşı dayındamağan qıtaylar qattı sastı. Älden uaqıtta audarmaşı joqtığın bayqağan ol: Audarmaşı joq pa, onda qay tilde söyleuim kerek?- dedi qabaq şıtıp. "Qazaqşa söyley beriñiz" dep ayqayladı 200ge juıq tıñdauşınıñ arasında otırğan Qıtay qazaqtarınan şıqqan qazaq basşınıñ bireui. Jalt qaradım, közi-balbwl janıp ol da quanıp twrğanı bayqaldı. Men de sol küni köñlim marqayıp qayttım.

Toqaev Qıtay saparında qazaqşa söyledi degen jazbanı körgende "Qıtaydağı qazaqtardıñ ruhı bir köterilip qalğan şığar" dep oyladım. Aytqanday-aq Qıtay qazaqtarı BAQ betterinde Toqaevtıñ qazaqşa söylegenin bükil Qazaqsatan qazaqşa söylep ketkendey şüyinşilep jattı...
Demek, Toqaev mırza, siz şetelde qazaqşa söyleseñiz qazaq tiliniñ märtebesi ğana emes, şetelde sizdiñ qadamıñızğa qarap jaudırap otırğan qazaqtıñ ruhı ösedi, öşkindegen ümiti qayta qozdaydı. Osını eşqaşan esten şığarmasañız eken.

Sizdiñ qasıñızda Berik Uäli, Erlan Qarin siyaqtı tili de, tili de, türi de qazaq jigitterdiñ jürgeni de bizdiñ köñilge medeu.

Qaliaqbar Üsemhannıñ facebook paraqşasınan

Abai.kz

6 pikir