Jwma, 15 Qaraşa 2019
Bizdiñ şeneunik 2096 9 pikir 25 Şilde, 2019 sağat 13:25

Äkimder problemanı piarmen şeşkisi kele me?

«Äkim bol, halqıña jaqın bol» degen babalar danalığı qazaq biligin qızıqtıra qoymaydı. Halıqqa qızmet etui tiis äkim-qaralar jwrtşılıqtan mülde jıraqtap ketken. Özderin halıqtıñ qızmetkeri emes, bileuşisi sekildi sezinedi. Ol şındıq.

Söytken äkimder keyde qañğalaqtap halıqtıñ arasına tüsedi. Mümkin esep beru üşin, mümkin şın nietimen. Biri velosiped teuip, biri qoğamdıq kölikke minedi. Endi biri şarualarmen birge jwmıs istese, endi biri köşe tazalap jatadı.

Ökiniştisi, osınıñ bärin halıq "qara piar" retinde qabıldaydı. Älgi äkim-qaralar bwl äreketterdi keyde şın köñilimen istese de, jwrtşılıqtı sendire almaydı. Qarapayım halıq "atın şığaru üşin" dep qolın bir silteydi. Boldı. «Ötirikşiniñ şın sözi zaya» degen osı bolsa kerek...

Biıl naurız ayınıñ basında Batıs Qazaqstan oblısınıñ äkimi äkimi Altay Kölginov qalanı qardan tazalau jwmıstarın köru üşin tün işinde tekseruge şıqtı. Kommunaldıq qızmetterdiñ ökilderi şahar köşelerin qardan tazartu jwmıstarı täulik boyı jürgizilip jatqanın jetkizdi. Al äkim qar tazalau jwmıstarınıñ qarqının arttıru turalı tapsırma berdi.

Mausım ayınıñ soñında Almatı qalasınıñ äkimi bolıp tağayındalğan Baqtjan Sağıntaev qalamen jaqın tanısuğa tırıstı. Jwmısın jezökşelerdi tazalaudan bastağan äkim megapolistiñ eki tizgin, bir şılbırın qolğa ala sala problemalıq audandardı aralap şıqtı.

Türksib, Naurızbay audandarın aralağan äkim atalğan audandarda su, jarıq, jol, qoğamdıq kölik mäselesin jedel şeşu kerek dep tapsırma berdi. Keyde twrğındardıñ üyine deyin kirip, hal-jağdaylarımen tanıstı. Tİpti, bir äyel äkimdi üyne kirgizbey qoyğan edi. Onı da älemjeli äjeptäuir talqı jasadı.

«Ол бала кезінен ауылдың қара жұмысына үйренген»: Шөкеев көлікке сабан тиеп жүр

Şilde ayınıñ ortasında Türkistan oblısınıñ äkimi Ömirzaq Şökeev Sayram audanına barğan is-saparında jwmısşılarmen birge jük köligine saban tiedi.

Bwl aqparattı oblıs äkiminiñ keñesşisi Säken Qalqamanov jariyaladı. Onıñ aytuınşa, äkim üşin qolına jwmıs qwralın wstau jañalıq emes. Bala kezinen-aq mwnday jwmıstarğa äbden üyrengen.

«Ömirzaq Şökeev bwrınğı Şımkent oblısı,  Bäydibek audanındağı Şayan auılında östi. Ol bala kezinen auıldıñ qara jwmısına üyrengen», - dedi Qalqamanov.

20 şilde Prem'er-Ministr Asqar Mamin Qoyandı su qoymasın tazartu boyınşa «Birge – Taza Qazaqstan» ekologiyalıq akciyasına qatıstı. Akciyağa qatısqan 1200-den astam adamnıñ işinde QR Ükimetiniñ müşeleri, Nwr-Swltan qalasınıñ äkimi, Aqmola oblısınıñ äkimi, memlekettik jäne qoğamdıq wyımdardıñ, diplomatiyalıq korpustıñ, jergilikti atqaruşı organdardıñ ökilderi boldı.

Qolına dorba alıp, su qoymasınan qoqıs süzgen Ükimet basşısı barlıq öñirlerdiñ äkimderin, ekologiyalıq belsendilerdi, jastar wyımdarı men eriktilerdi osı bastamanı qoldauğa şaqırdı.

Prem'er-Ministrdiñ bastaması jerde qalğan joq. Öñir äkimderi atalğan ekologiyalıq akciyağa ün qostı. Qızılorda oblısınıñ  äkimi Quanışbek Isqaqov bwl jwmısqa bilek sıbana kiristi. 150-ge juıq qızmetkerlerin ertken öñir basşısı Aral audanı Kökaral bögetiniñ janındağı aumaqtı tazaladı. Sonımen qatar, oblıs äkimi öz qaramağındağı barlıq audandar men eldimekenderdi «Birge – Taza Qazaqstan» akciyasına qatısuğa ündedi.

Örkenietti elderde şendi-şekpendiler, äkim-qaralar halıqtıñ bel ortasında jüredi. Olar üşin äkimniñ avtobuspen jürgeni tipti tañsıñ emes.

Al bizde şe? Bizde halıq äkimdi, äkim halıqtı körmeydi. Astana jaqtağı aq jağalılardı aytpağanda, şalğayda jatqan äkimderdiñ özi özderin orta ğasırdağı han-patşalar sekildi wstaydı. Olardıñ aldına kiru üşin künşilik jerden atıñnan tüsip, jürelep jürip kelip, esik qağuıñ kerek.

Sodan da bolar, bir äkimniñ halıqtıñ arasına bara qalğanı, kezdesip, söylesip twrğanı jahandıq deñgeydegi jañalıq ispetti körinedi. Älgi äkimniñ älgi äreketin äkimdiktegi äkki menedjerler birinşi bastap jarnamalaydı-ay, kelip. Al aqparat qwraldarı jerden jeti qoyan tapqanday jarısa jazadı, onı. Biraq, halıq bäri-bir senbeydi. Piar üşin, esep beru üşin jür dep esepteydi.

Al sol äkimderdiñ äjeptäuir nietine nege jwrt senbeydi? Bwğan birinşi kezekte biliktiñ, biliktegi bilgişterdiñ özderi kinäli. Aq jağalılar jılına bir märte töbe körsetip joq bolıp ketpey, qajet kezinde halıqtıñ arasında jürse, köpşiliktiñ kekesinine emes, qoşametine bölener edi ğoy.

Bir jağınan qarasañız, qazir piardıñ uaqıtı. Kimniñ jarnaması köp, sol wtatın kez. Sondıqtan äkimder de piarşıl bolıp ketken. Qaytsin, endi, tırbanıp tirşilik etu kerek. Bwrın äleumettik jelide siz ben biz sekildi qarapayım halıq qana otıratın. Qazir, Prezidenttiñ özi mindettedi. Joğarğı basşınıñ özi baqılap otıratın bolğandıqtan, äkimderde amal bar ma, äyteuir äleumettik jelide jarnamalanıp jatır, hal-qadirinşe.

Dese de, aytpağımız, äkimder men şendi-şekpendiler jeñil jarnama üşin jelide jıltıñday bergenşe, jwrtpen jılına bir ret emes, kün sayın jolığıp twrsa, eldegi siresip qatqan äleumettik-ekonomikalıq problemalar tezirek şeşiler me edi?..

Quanış Qappas

Abai.kz

9 pikir