Seysenbi, 12 Qaraşa 2019
Jañalıqtar 1287 0 pikir 30 Mausım, 2011 sağat 07:14

Nwra Matay. Endi Temirbolatov degen tepsinip şıqtı...

Mäjilis sarayında Temirbolatov deytin deputat tebinip otır. «Atıñ şıqpasa jer örte» demekşi, bar-joğı belgisiz, atı-jönin adam estimegen deputattardıñ bizdegi sayasi belsendiliginiñ sipatı osı: bwra tartıp, bwtarlap söyleu, mäseleniñ bayıbına barmay jatıp baybalam salu! Simambaev Tasbay nemese Berdioñğarov Tanirbergen siyaqtı Serik Temirbolatov ta  köpşilikti «selt»  etkizip aludı oylasa kerek, ol bılay dep kösildi:

- Jayğa ğana arabtanuşı ğalımdardıñ emes, jauaptı memlekettik şeneunikterdiñ abaysız aytqan sözderi Qazaqstannıñ qoğamdıq twraqtılığı men konfessiyaaralıq tatulığına iritki saluı mümkin.
Ne sebepti memlekettik nemese ükimettik twlğalar dini wyımdarmen qarım-qatınasta öziniñ jeke ıqılasın halıqqa jayıp, memlekettik qoldau körsetu arqılı bir dinge basımdıq beru arqılı basqalarınıñ qwqığın şekteydi? Bwl din elimizde tatulıqta ömir sürip jatqan basqa da dini nanımdarğa qarsı qoyılıp otırğan joq pa? Ne sebepti köp konfessiyalı elimizdiñ memlekettik organı öziniñ negizgi mindetine qaramastan tek bir ğana dinge bağıttalğan twjırımdama äzirleydi?

Mäjilis sarayında Temirbolatov deytin deputat tebinip otır. «Atıñ şıqpasa jer örte» demekşi, bar-joğı belgisiz, atı-jönin adam estimegen deputattardıñ bizdegi sayasi belsendiliginiñ sipatı osı: bwra tartıp, bwtarlap söyleu, mäseleniñ bayıbına barmay jatıp baybalam salu! Simambaev Tasbay nemese Berdioñğarov Tanirbergen siyaqtı Serik Temirbolatov ta  köpşilikti «selt»  etkizip aludı oylasa kerek, ol bılay dep kösildi:

- Jayğa ğana arabtanuşı ğalımdardıñ emes, jauaptı memlekettik şeneunikterdiñ abaysız aytqan sözderi Qazaqstannıñ qoğamdıq twraqtılığı men konfessiyaaralıq tatulığına iritki saluı mümkin.
Ne sebepti memlekettik nemese ükimettik twlğalar dini wyımdarmen qarım-qatınasta öziniñ jeke ıqılasın halıqqa jayıp, memlekettik qoldau körsetu arqılı bir dinge basımdıq beru arqılı basqalarınıñ qwqığın şekteydi? Bwl din elimizde tatulıqta ömir sürip jatqan basqa da dini nanımdarğa qarsı qoyılıp otırğan joq pa? Ne sebepti köp konfessiyalı elimizdiñ memlekettik organı öziniñ negizgi mindetine qaramastan tek bir ğana dinge bağıttalğan twjırımdama äzirleydi?

Deputattıñ «jay ğana arabtanuşı emes, jauaptı memlekettik şeneunik» dep otırğanı tayauda  qızmetine kirisken Din isteri jönindegi agenttiktiñ  törağası - Qayrat  Lama Şarif.  Temirbolatovtıñ tepsinuine  Qayrat Lama Şarif basqaratın   agenttik «bir wlt - bir din» principine negizdelgen birıñğay islam twjırımdamasın qwratını jöninde aqparattı bükil elge jayıp salıptı. Masqara! Bwnday twjırımdamağa bizdiñ konfessiyaşıl, şınına kelsek dinnen habarı şamalı, käpir-ateist deputatımız qalay şıdasın?!. Jarılıp ketuge şaq qalıp otır.


- Lama Şariftiñ aytqan sözderi,- deydi ol, - Qazaqstannıñ Konstituciyasına, memleketti dini wyımdardıñ isine aralastırmau principterine qayşı keledi jäne elimizde dini twraqsızdıq tudıruı mümkin.

 

Deputat Temirbolatov Din isteri jönindegi agenttiktiñ wstanımı Qazaqstannıñ Konstituciyasına qayşı dep qaqıldağanımen  älem elderinde jağday basqaşa. Älgi deputattıq saualınanan keyin älde bir jaqqa saparalap ketip qalmasa, oqitın şığar dep «qalaulımızdıñ» qaperine mına bir jayttardı salamız.

Älemdegi zayırlı memleketterdiñ dinge degen wstanımın bılayşa jikteuge boladı:

a) Klerikal'di jüyege jaqın zayırılılıq.

ä) Konkordato jüyesine jaqın zayırlılıq.

b) Dinderge teñ qwqıq beretin zayırlılıq.

Klerikal'dığa jaqın zayırlı memleketterge Türkiya, Malayziya, Belorussiya sekildi memleketterdi jatqızuğa boladı. Sebebi, bwl memleketter zayırlı memleket bolıp tanılğanmen, öz terretoriyası men halqınıñ tarihi tanımında erekşe rolge ie bir dinge memlekettik twrğıdan qoldau körsetedi. Biraq, dindi memlekettiñ sayasatına aralastırmaydı. Eger, din küşeyip kele jatsa, oğan şekteu qoyıp otıradı.

Konkordatoğa jaqın zayırlı memleketterge Mısır, Auğanstan jäne Livan sekildi memleketterdi jatqızuğa boladı. Mäselen, Mısır zayırlı memleket bolıp tabılğanmen, Islam dininiñ ökilderimen keybir mäselelerde sanasıp otıradı. Tipti, Islam dinin oqıtatın oqu orındarın memlekettik qazınadan qarjılandıradı. Livan memleketi Hezbolla sekildi dini wyımnıñ ökilderimen sanasuğa mäjbür.

Dinderge teñ qwqıq beretin zayırlı memleketterge postkeñestik elderdiñ köpşiligin, sonday-aq, AQŞ, Franciya, Germaniya, Bel'giya sekildi memleketterdi jatqızuğa boladı. Bwnıñ işinde bizdiñ elimizde osı sanatqa kiredi. Zayırlı memleket qwrudıñ osı jüyesi memlekettiñ bolaşağı üşin asa qauipti. Dinderge teñ qwqıq beru demokratiyalıq princip bolğanmen, dini senimi men wstanımı bir-birine qarsı keletin ağımdardıñ bir memlekette bir uaqıtta qatar ömir sürui, qoğamdıq birizdilikti joğaltıp, nätijede bwnday ırıqsız jüye memlekettiñ irgesi sögiluine äkep soqtıradı. Vİ-İH ğasırlarda Soltüstik Kavkazda ömir sürgen Hazariya memleketi dinderge teñ qwqıq beruiniñ nätijesinde işki birliginen ayırılıp, tarih köşine ere almay toz-tozı şıqqan bolatın.

Temirbolatov deytin jigitimizdiñ sanası dimkäs bolmasa, mına äñgimeni de jadına tüyip alsın:

...Elimizdegi köptegen dini birlestikter memlekettik tirkeuden öterde özderiniñ şınayı beynesin jasırıp, jalğan bağdarlama tüzgen. Eger, ieogovo kuägerleri men bahayye sekildi ağım ökilderi qan auıstıruğa bolmaydı, memlekettik şekara degen joq, otan qorğau haram, memlekettik nışandarğa qwrmet körsetu dwrıs emes degen qağidaların öz bağdarlamalarında aşıq körsetse, memlekettik tirkeuden öte almağan bolar edi. Al, qäzir olardıñ osınday joldı nasihattaytındarına  resmi faktiler jetip artıladı.

Sondıqtan, bwnday dini birlestikterdi deportaciyalauğa tiistimiz. Sonımen birge bwl jerde memleketpen birge halıq mentalitetin söz etip otırğan sebebimiz, bügingi zamanda wltımızdıñ tarihi tanımı men salt-dästürin qaralaytın dini ağımdar payda boldı. Mısalğa, uahabie sekildi ağımdar qazaqtıñ dombırası men qobızı jäne dästürli änderin, sonday-aq, qanşa ğasırlardan beri qalıptasqan mädenietimizdi jön-josıqsız haram dep qabıldaydı. Qazaqtıñ mädenietin qaralau degen söz, sayıp kelgende memleketti joqqa şığaruğa äkep sayadı. Sondıqtan, halıqtıñ mentaliteti din turalı zañımızda negizgi qwndılıq retinde qarastırıluı tiis (Mwhan Isahan, «Kök tudı köp tu qwlatpasın»/www.abai.kz/content/mykhan-isakhan-kok-tudy-kop-tu-kylatpasyn).

«Abay-aqparat»

0 pikir