Jeksenbi, 22 Qırküyek 2019
Qoğam 3435 11 pikir 30 Qañtar, 2019 sağat 13:14

«Jastar jılında» şeteldik qazaq jastarı şet qalmau kerek

«Otandastar» qorınıñ prezidenti
N.Ä.Äbiqaevtıñ;

Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığı
Törağasınıñ birinşi orınbasarı
Z.Q. Twrısbekovtıñ nazarına!

Elbasımızdıñ 2019 jıldı «Jastar jılı» dep jariyalauı – jalpı jwrtşılıq arasında keremet qoldauğa ie boldı.

Mwnday ataulı jılda jastardıñ öz jañalıqtarın jarqıratıp körsetuine mümkindik tuarı, qordalanıp kele jatqan köp mäseleniñ tüyini şeşileri şındıq.

Tipti, 23 qañtardağı Jastar jılınıñ saltanattı aşılu jinalısında Wlt Köşbasşısı Nwrswltan Nazarbaev Astana, Almatı jäne Şımkent qalalarında jwmıs isteytin jastar üşin jılına bir mıñnan kem emes päter saludı birden tapsırdı.  Bwl degeniñiz – ükimet qızmetinde jürgen jastar üşin keremet qoldau ekenin aytıp jatudıñ özi bası artıq söz.

Wlt Köşbasşısı Nwrswltan Nazarbaev «Qayda jürse de qazaqtıñ tarihi otanı bireu-aq. Ol – Qazaqstan» degen bolatın.

Biz – Qaraşañıraqta – Qazaqstanda bolıp jatqan osınday tarihi oqiğalardan,  datalı jiındardan şettegi qandastarımızdı şet qaldırmauımız kerek! «Jastar jılı» – şeteldegi etnikalıq qazaq jastarın Otanğa tartudıñ tabılmas orayı bolğalı twr.

Qwdayğa täube, Elimizde şekara sırtındağı qandas jastarımızdıñ Atajwrtına oraluına, bilim aluına, qonıstanıp qaluına tolıq zañnamalıq negiz qalanğan.

Atap aytar bolsaq, Qazaqstan Respublikasınıñ «Bilim turalı» Zañınıñ 66-babında şet eldegi qazaq diasporasınıñ bilim alu qajettilikterin qanağattandıru üşin jazılğan baqanday üş tarmaq bar:

1. Qazaqstan Respublikasınıñ azamattarı bolıp tabılmaytın wltı qazaq adamdardıñ Qazaqstan Respublikasında bilim aluğa qwqığı bar.

2. Memleket şet eldegi qazaq diasporasınıñ bilim alu qajettilikterin qanağattandıruğa järdemdesedi.

3. Şet eldegi qazaq diasporası üşin bilim beru wyımdarın qwru jäne oğan qarjılıq-materialdıq kömek körsetu halıqaralıq şarttarda belgilengen tärtippen jüzege asırıladı.

Ol az deseñiz, «Tehnikalıq jäne käsiptik, orta bilimnen keyingi jäne joğarı bilimniñ bilim beru bağdarlamaların iske asıratın bilim beru wyımdarına oquğa tüsu kezinde qabıldau kvotasınıñ mölşerin bekitu turalı» Qazaqstan Respublikası Ükimetiniñ 2012 jılğı 28 aqpandağı № 264 Qaulısımen Qazaqstan Respublikasınıñ azamattarı bolıp tabılmaytın wltı qazaq adamdar üşin – 4 payız jeñildik qarastırılğan.

Onıñ sırtında, «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Zañnıñ 33-babında osı jeñildikpen oquğa tüsken etnikalıq qazaq studentteri üşin joğarı oqu orındarınıñ jataqhanalarına uaqıtşa tirkeluge, twraqtı twruğa jäne jeñildetilgen tärtippen (tirkeu tärtibimen) Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığına qabıldau turalı ötinişhat beruge qwqıq berilgen.

Sonday-aq, alda qayta qaralatın «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Zañnıñ «Bilim beru salasındağı uäkiletti organnıñ qwzıreti» degen 13-babına «3-1)» etip, şeteldegi qazaq jastarın aqılı oquğa şaqıru üşin jaña tarmaq qosu turalı wsınıs berip qoydıq. Qabıldanadı degen senimdemiz.

Ökinişke oray, Täuelsiz Otanınıñ berip otırğan osı mümkindigin bizdiñ şettegi qandas jastarımız öz deñgeyinde tolıq paydalanıp otırğan joq! Onıñ özindik sebepteri de bar!

Eñ bastı sebep, Düniejüzi qazaqtarınıñ qwrıltayları qarsañında bolmasa, atqaruşı biliktiñ barlıq salası şettegi qandastarımızdı ataulı oqiğalar men datalı jiındar kezinde köbinde wmıtıp ketedi.

Ekinşiden, qazaqtıñ irgeli bölimi qonıstanğan memleketterdegi sayasi jağday wltı qazaq jastardıñ şetke şığuına barınşa kedergi jasap otır.

Odan qala berdi jat jerde tuıp, ana tilindegi mektep bolmağandıqtan özge tilde oqığan jastardıñ qalğıp ketken wlttıq sanası da kesirin az tigizip jatqan joq...

Mine, tağı qaytalap aytayın, «Jastar jılı» – şeteldegi etnikalıq qazaq jastarın Otanğa şaqırudıñ tabılmas orayı bolmaq.

«Otandastar» qorı men Düniejüzi qazaqtarınıñ qauımdastığı bwl mümkindikti barınşa tolıq paydalanıp qaluı kerek!

Al, ol üşin ne isteu kerek?!

2015 jılı 24 jeltoqsanda «Nwr Otan» partiyasınıñ «Miras» qoğamdıq keñesi kezekti jinalısın köşi-qon jäne şettegi qandastar mäselesine arnap, ziyalı qauım ökilderin jiıp, talqı jürgizgen bolatın.

Men sol jinalısqa sarapşı retinde qatısıp, aldımen «AŞIQ ESİK» akciyasın ötkizu turalı joba wsındım. Odan beri de tört jıldıñ jüzi boldı, sol wsınıs ayaqsız qaldı.

«Jastar jılı» qarsañında şettegi qazaq jastarın eske ala otırıp, bir kezde «Nwr Otan» partiyası jäne onıñ «Miras» qoğamdıq keñesine wsınğan ötinişimdi bügin qandastarımızben tikeley jwmıs atqarıp otırğan «Otandastar» qorı men Düniejüzi qazaqtarınıñ qauımdastığı basşılarına ıqşamdap, qayta wsınudı jön kördim.

ALDIMEN «AŞIQ ESİK» KEREK
(https://abai.kz/post/42897 )

Aldağı jerde «Nwr Otan» partiyası jäne onıñ «Miras» qoğamdıq keñesi osı «AŞIQ ESİK» akciyasına basa nazar audarsa, tiyanaqtı joba jasap, Ükimetke zañnamalıq küşi bar qwjat qabıldatuğa ıqpal etse eken deymin.

Mısalı, Şığıstağı körşimiz Qıtay Halıq Respublikasında, soñğı sanaq mälimeti boyınşa, 1 542 600 etnikalıq qazaq twradı. Onıñ 60 mıñı käsiptik orta jäne joğarı oqu orındarınıñ studentteri. Sol alpıs mıñnıñ 15 mıñı Qıtaydıñ işki ölkelerinde är türli mamandıqta oqidı eken. Bir quanarlığı, osı on bes mıñ studenttiñ öz betterimen qwrğan «Qıtay Qazaq studentter birlestigi» degen wyımı bar. Öz işinen saylanğan törağası, 22 ölke men Ortalıqqa tike qaraytın üş ülken qalada bölimşesi jwmıs isteydi. Är jılı Qwrıltaylar wyımdastırıp, wlttıq qwndılıqtardı däripteytin şaralar ötkizip keledi. Biıl «Qazaq handığınıñ 550 jıldığın, Hakim Abaydıñ 170 jıldığın şama-şarqınşa atap ötkenin men jaqsı bilem. Naurız merekesin de jıl qwrğatpay toylap otıradı. «Toğız qwmalaqtan» sporttıq jarıstar ötkizip twradı...

Olar Qıtaydağı Qazaqstan Elşiligimen tığız baylanısta. Elimizden saparlay barğan Ükimet basşılarına tilmäş bolıp jürgenderi de bar. Mısalı, jaqında Prem'er-ministrdiñ birinşi orınbasarı Baqıtjan Sağıntaevqa Märmär Qanatqızı degen qarındasımız audarmaşı boldı.

Demek, osınday qazaq studentter Mañğoliya men Özbekstanda, Resey men Batıs elderinde de köp... Olardıñ da osı tektes studenttik wyımdarı bar boluı äbden mümkin!

Eger qazaq köşin kölikti etem dese, Qazaqstan tarapı eñ aldımen osı jastarmen jwmıs istegeni jön.

Ol üşin, osı jastardan jazğa qaray Qazaqstanğa arnayı 100 ADAMDIQ jastar delegaciyasın wyımdastıru kerek.

Delegatciya qwramı jay studentter emes, ğılımda aşqan jañalığı bar, üzdik oqitın, öz ortasında biik bedeli bar qız-jigitterden jasaqtalsın. Olardıñ qazaq tilin bilu-bilmeuine şek qoyılmasın. Student jastar özderi tapqan, patenttegen ğılmi jobaların, mümkindik bar, birge ala keletin bolsın...

Kelgen bette, olardı «Nwr Otan» partiyası Törağasınıñ Birinşi orınbasarı nemese «Jas Otan» jastar qanatınıñ törağası qabıldap, Partiyanıñ bas ştabı ornalasqan ğimarattı aralatuı, öz keñsesine kirgizip, fotoğa tusuge mümkindik berui, Bas partiya jöninde tüsinik jasauı, mağlwmat jetkizui tiis.

Sosın, bwl top Parlamenttiñ qos palatasında qonaqta bolsın. Qos Törağanıñ da käbinetterin körsin, tanıssın. Bir-eki deputat qabıldap, keñes ötkizsin. Senat Törağası Q.Toqaevtıñ öz elderinde şıqqan kitaptarın ala kelip, avtorlıq qoltañba jazdırıp alsın.

Odan arğı jerde, Ükimet üyin aralap, Prem'er-ministrdiñ kreslosına otırıp körsin.

Arı qaray, bwl sapar Aqordada jalğassın. Elbasımızdıñ käbinetin, kitaphanasın, jinalıs zaldarın tamaşalasın.

Sosın Nazarbaev universitetine barıp, öz qwrbılarımen kezdessin, tanıssın, pikirlessin!..

Arnayı uaqıt bölip, qarjı salasında oqıp jatqan jastarmen QR Qarjı ministri, bolaşaq därigerlermen Densaulıq saqtau ministri, pedagoktarmen Bilim jäne ğılım ministri, ekonomistermen Ekonomika, energetiktermen Energetika ministrleri... jeke-jeke kezdesip, äñgimelessin.

Sonımen qatar, «Astana Opera» memlekettik opera jäne balet teatrınan arnayı qazaq muzıkasınıñ jauharı – «Birjan – Sara» operasın körsin.

Sapar soñına taman Astananıñ, Qazaqstannıñ körikti jerlerin aralasın.

Bir este bolatın närse, olardıñ barğan jerlerinde smartfondarımen  fotoğa tüsuine, vidioğa jazuına rwqsat berilsin!

Mwnday dästür damığan elderde bar. Mısalı,  Germaniya kancleri Angela Merkel' AŞIQ ESİK künderin ötkizip, öz rezidenciyasın halıqqa körsetip twradı (https://www.youtube.com/watch?v=MABDUyxJy68 ).

Jat jerde jürgen qandastarımızdıñ biren-saranı ğana özi twrğan elderiniñ prezident sarayların mıqtağanda sırtınan tamaşalağan bolar. Ministr ataulınıñ qolın alu bılay twrsın, qarasın da körmegeni şındıq...

Qazaq aytadı ğoy, «Mıñ estigennen, bir körgen artıq» dep.

Otanımızdı älemge odan arı tanıta tüsu üşin, eñ aldımen memlket qwrauşı wlt – qazaqtıñ özi tereñ tanığanı jön elimizdi!

Söytip, «Jastar jılınıñ» arqasında şettegi qazaq jastarı da Wlt Köşbasşısı Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtıñ öz qolımen qwrğan Wlı Dala Elin, onıñ 28 jılda qol jetkizgen wşan-teñiz jetistigin öz közderimen bir körsin!

Wlı memleketiniñ bar ekenine közderin jetkizip, köñilderin marqaytsın!!

Ğasırda bir tuatın Nwrswltan Nazarbaevtay arqatireginiñ bolğanı üşin keudelerin maqtanış sezimine toltırsın!!!

Söytip, älemdegi bar qazaqtıñ barar jeri – Qazaqstan ekenin aytıp, osı bastan olardıñ «qwlağın bwray beru» kerek qoy!

Demek, joğarı deñgeyde, jaqsı wyımdastıra bilsek, osı şara-aq şetelde jürgen qandastarımızdıñ Wlı Dala eline degen közqarasın tübegeyli özgertetinine meniñ senimim kämil.

Aytpaqşı, bwl saparlardı otandıq BAQ keñ kölemde taratıp otırsın.

Keluşi ağayındardıñ özderi de WhatsApp, Facebook, Twitter, Instagram jelisi arqılı bizdiñ sol BAQ-tan bir kem habar taratpası tağı anıq...

Sosın, elimizge eşqayda ketpeytin nağız wlttıq investorlar tartıladı, qarjı da qwyıladı, mamandar da ağıldı.

Balası kelse, artınan aruana sekildi ata-anası da jetedi.

Al, keterde alıstan kelgen ini-qarındastarına Astana qalasınıñ äkimi qonaqası berip, şığarıp salsın. Aspa-tök dastarhannıñ keregi joq, peyilmen bergen bir şını sütti şay jetkilikti.

Auıt Mwqibek

Abai.kz

11 pikir