Düysenbi, 16 Qırküyek 2019
Bw ne mazaq? 10865 15 pikir 27 Tamız, 2018 sağat 10:15

Kölginovtiñ Isatay-Mahambet eskertkişin «zapravkanıñ» qasına ornatuı - äruaqtı qorlau!

22 tamızda «Abai.kz» aqparattıq portalına "Puşkinge eskertkiş qoyğan Oral Mahambetke byust te ornatqan joq" attı maqala jariyalağan edim. Sol maqalama Batıs Qazaqstan oblısı äkimdiginiñ baspasöz qızmeti jauap beripti. «Oralda Isatay men Mahambetke eskertkiş twrğızıladı» degen jauap meniñ jariyalağan maqalamdağı orın alıp otırğan kemşilikti  joqqa şığarğısı kelipti.

Isatay men Mahambet eskertkişin Oralda ornatu äbden jır boldı.  Jergilikti äkimder men deputattar «qos batırğa eskertkiş salamız, ornı  dayın dep» talay ret halıqqa eldiñ aldında, jiındarda jäne aqparat qwraldarında  uädeni üyip-tögip keledi. Aqparat qwraldarın aqtarıp qarasañız tolıp twr. Mısalı:  2016 jılı «Oralda Isatay-Mahambetke eskertkiş boy kötermek» dep maqala jariyalanğan bolatın. Endi bir-eki sözi ğana özgerip «twrğızılatın boldı» dep, sol äñgimeni biıl tağı da  jazıp otır. Qanşa iri kölemde maqala jazılsa da, oblıs basşıları el aldında uädeni üyip tökse de, «Täuelsizdik aldıq. Öşkenimiz jañğırıp, joğalğanımız tabıldı»  dep tös qaqqan 27 jıl işinde Oralda eşqanday Isatay-Mahambetke eskertkiş ortanılmağanı naqtı şındıq qoy.  Olar qalayşa  aqiqattı  moyındamaydı soğan tañ qalamız, renjimiz.

Oblıs äkimdigi endi amalsızdan halıqtı aldarqatu üşin eskizdik jobaların salıp, «Oralda Isatay men Mahambetke eskertkiş twrğızıladı»  dep jantalasa jauap bergen. Oblıs äkimdigi bergen jauap soñında «Abai.kz» aqparattıq portalınıñ redakciya qızmetkeri: «Talğat Qatauov oblıs äkiminiñ auzımen aytılıp, onsız da salınğalı jatqan eskertkişti joqtap mäsele köterui bilmestik pe, joq älde sayasi wpay jinaudıñ jolı ma? Bwl jaydı avtordıñ arına amanattaudı jön sanadıq» dep jazğanın qalay tüsinuge boladı. Men bir wpay jinaytınday sayasi saylauğa tüsip jatırmın ba? Eşqanday partiyada emespin, tek wlt müddesi üşin küresip kele jatqan azamatpın.

«Onsızda salınğalı jatqan eskertkişti joqtap mäsele köteru bilmestik pe» dep jazıptı. Osı sözdi jazıp otırğan jurnalist Oraldağı Isatay-Mahambet eskertkişiniñ köp jıldan beri dauğa aynalıp kele jatqanın, ayta-ayta jauır bolğanın qaydan bilsin jäne Isatay-Mahambet eskertkişi turalı maqala jazılsa nemese äkim aytqanda ornatılsa 27 jıl boyı salınbay ma? Osını bilmedi me eken? Naqtı ornatılğan eskertkiş nemese byust pen äli belgisiz twrğızılmağan  jobanıñ arası jer pen köktey. Al eger osı kezge deyin Oralda şınında Isatay-Mahambetke eskertkiş twrğızılıp, ötirik jazsam, sotqa bersin, eş ökpem joq!

Jäne bwl jobanıñ  artı tağı da siırqwyımşaqtanıp, bireuler qomaqtı qarajattı  jımqırıp artı dauğa aynalıp ketedi dep qorqamız.  Olay deytinim, oblıs äkimdigi  osı kezge deyin  (2012, 2013, 2016 jıldarı ) birneşe ret Oral qalasınıñ temirjol vokzalı jäne Mahambet esimi berilgen qara şañıraq – Batıs Qazaqstan Memlekettik universitetine qarsı alañğa, tağı basqa jerge Isatay-Mahambet eskertkişin ornatpaq bolıp, eskertkiştiñ joba-josparı däl osılay jasaqtalıp, jobanıñ smetalıq qwnına qomaqtı qarjı bölinip, (mwnı tipti Ükimet bekitken bolatın) sonıñ bäri joq boldı. Ol turalı aqparat qwraldarı uaqıtında jarısa jazdı da. Al endi sol kezdegi Batıs Qazaqstan oblıs äkimderi men halıq qalaularınıñ Isatay-Mahambet eskertkişin Oral qalasınıñ qaq törine ornatu turalı  şığarğan şeşimderi men qaulıları,  halıqtı aldap aytqan uädeleri jäne maqtanıp körsetken jobaları qayda? Sol siyaqtı mına jobalarınıñ soñı tağı da tüsiniksiz jağdayda siırqwyımşaqtanıp, qaulı men şeşimderi tağı da arhivtiñ şañında kömilip  qaluları äbden mümkin. Halıq osınıñ barlığın bilip aşınıp otır jäne sol sebepti  qazirgi jergilikti bilikke de senimsizdik tanıtuda.

Al endi oblıs äkimdigi baspasöz qızmetiniñ jibergen ESKERTKİŞ JOBASINA TOQTALAYIQ!

«Isatay men Mahambet batırlarğa arnalğan attı kompoziciya» eskertkişiniñ eskizdik jobası jäne eñ bastısı, eñ mañızdısı - onıñ bolaşaqta  twrğızılatın ornı  halıqtıñ köñilinen eş şıqpaydı.  Jäne jobada ülken kemşilikter oyıp twrıp orın alğan. Oblıs basşıları men deputattar EÑ BASTISI, EÑ MAÑIZDISI - Isatay-Mahambet eskertkişi twratın jeriniñ ülken ruhani-tärbielik mañızı bar ekenin esten şığarıp alğan. Eskertkiştiñ  bolaşaqta twratın ornına  halıq mülde qarsı, ol turalı äleumettik jelide köpten  halıq, öñirimizdiñ  twrğındarı,  oraldıqtar jäne jergilikti   ziyalı qauım ökilderi öz narazılıqtarın bildirude.  Solardıñ  biregeyi Qazaqstannıñ qwrmetti jurnalisi, elge sıylı asıl azamat  Tihon ÄLİPQALI ağamız  22 tamızda  öz feysbuk paraqşasına: «Bwrınğılar Isatay men Mahambettiñ özderin öltirse, qazirgiler ruhtarın qudalap, tınşıtpay jür...» dep ülken kölemdi maqalasın jergilikti basşılarğa aşına,  tigisin keltirip dälelmen jazğan. Auzı dualı ağamızdıñ sözi meniñ maqalamda jazğan jağdaylarğa jäne osı sözderime  dälel boladı. Osılay aşına, batıl  jazğan Tihon ağamızdan  artıq ne aytuğa boladı.

Qos batırğa BQMU aldı nemese jaña şağın audandağı Twñğış Prezident esimi berilgen alañ öte qolaylı

Elbası esimi berilgen alañ nemese BQMU-dıñ aldındağı demalıs bağı qos batırğa eskertkiş ornatuğa öte qolaylı jäne ülken tärbielik mañızğa ie.  Öytkeni, köptegen oqu orındarınıñ, studentter jataqhanalarınıñ,  memlekettik mekemelerdiñ  toğısqan  jeri  jäne  1 mamır men 9 mamır t.b.  jalpıhalıqtıq mereke kezindegi şeruler osı jerden ötedi, sol sebepti  bwl jerge  jastarda, studentterde, ülkenderde jäne  qonaqtarda  jii keledi.  Isatay men Mahambettey qos batırdıñ twlğası Oral qalasınıñ däl törinde  asqaqtap twrsa, halıqqa ruh, küş-jiger jäne jastarğa patriottıq sezim berer edi.  Qaladan 12 şaqırım jerdegi anau aydalağa kim baradı, aytıñızşı?

Müsinniñ jobası köñilden şıqpaydı                 

Ğalımdardıñ zertteuinşe wlt-azatttıq köterilisti basu üşin Orınbordan şıqqan podpolkovnik Gekeniñ  gubernatorğa jazğan,  mwrağattarda  saqtaulı  hatında  Isatay men Mahambetti eñseleri biik, deneleri  eñgezerdey dep, twlğaları arqılı özgelerden erekşelenip twradı dep suretteydi. Batırlardıñ soğısta  jauğa şabatın arğımaqtarı  (Tayburıl men Bayşwbar t.b.)   qanday bolğandarın mektep jasındağı bala da biledi.

Al, jobada salğan batırlardı şilmeytip qoyğan, bozbalanıñ dene pişini sekildi. Al astındağı attarı (tayğa wqsaydı) soğısqa jaramaytın aştıqtan şıqqan köterem attar sekildi.Tipti onday attarmen osı kündegi jastarımız audarıspaq ta oynamaydı.  Qwyrığı şoltiğan tay ma nemene özimiz tüsinbedik?!

Ata-baba saltı saqtalmağan

Ata-babamız tizgindi sol qolmen, al qasietti dombıranı oñ qolmen wstağan.  Bwl jobada kerisinşe, oñ qolımen tizgin wstasa, sol qolmen kieli dombıranı wstap twr.

Bwl jerde joba jasauşılardıñ eşqanday wlttıq sezimderi bayqalmaydı. Äyteuir  müsindi salu kerek degen maqsatpen, ata-baba saltımızğa, tarihımızğa üñilmesten, tek öziniñ qiyali fantaziyasımen ğana sala salğanı körinip twr.  Öytkeni, bwl jobada  ruhtıq, batıldıq reñk körinbeydi,  patriottıq sezim sezilmeydi.

BQO Mädeniet basqarmasına!

BQO Mädeniet basqarması feysbuk jelisindegi jauabında «Batırlar eskertkişiniñ kölemi öte biik,  sol sebepti BQMU-dıñ  aldına ornatuğa kelmeydi»   dep jauap beripti.  Sonda ne kök aspan jaramağan ba? Olardıñ 13 metr biik eskertkişteri  künge tiip, kün jerge qwlap qalmaytın şığar. Arabiyada biiktigi 1080 metr ğimarat saldı ğoy, odan aspan jerge qwlap tüsken joq. Jäne  BQMU-dıñ qazirgi Qwrmanğazı men Dina eskertkişi twrğan jer  65-70 metr şamasında, yağni bwl jerge eskertkiş ornatuğa naqtı keledi. Oğan dälel osı kezge deyingi jobada qos batırdıñ eskertkişi BQMU-dıñ aldındağı alañğa ornatılatın bolıp kelisilgen jäne ol jobanı Ükimet kesip-pişip bekitken bolatın.  Endi ayaq astı kelip eskertkiş  BQMU-dıñ aldına sıymaydı deuleri jäne qalanıñ törinde orın joq deuleri, onsızda Oralda qos batırğa arnalğan  eskertkiştiñ dauı wzaqqa sozılıp, är jobanıñ artı tüsiniksiz jağdaylarmen toqtap qalğanı halıqtı odan äri  aşındıruda. Eger BQMU aldına joba kelmese, mädeniet basqarması aytqanday eskertkiş sıymasa Ükimet bekitpes edi ğoy.  Onsızda Oralda  qos batırğa arnalğan  eskertkiştiñ dauı wzaqqa sozılıp, är jobanıñ artı tüsiniksiz jağdaylarmen toqtap qalğanı halıqtı aşındırıp otırğanı ras.

Tüyin: Kölginovtiñ Isatay-Mahambet batırdıñ  müsinderin qaladan 12 şaqırım jerdegi aydalağa jäne janar-jağarmay qwyatın beketi qasına ornatuı - aruaqtı qorlau! Isatay men Mahambet  öte eñseli, aruaqtı adam bolğandarın esten şığarıp alğanday!

Qwrmetpen, Talğat Qatauov

Oral qalası

Abai.kz

15 pikir