Särsenbi, 20 Qaraşa 2019
Didar-ğayıp 3404 4 pikir 27 Qaraşa, 2017 sağat 14:53

Tınıştıqbek Äbdikäkimwlı. Qoş bol, Qara şal!

Keşe, 26-şı qaraşa küni altı Alaştıñ abız aqsaqalı, körnekti abaytanuşı-ädebietşi Ibragimov Töken (Töleujar) Smayılwlın aqın eli qaytpas saparğa qimas köñilmen şığarıp saldı. Marqwm otız jıldan astam uaqıt basşılıq etken Abay muzeyiniñ bas alañında ötken qaralı mitingide de, qwran bağıştağan dastarhan basında da Töken ağanı biletin jäne qwrmet twtatın barşa qauım birtuar azamatqa degen alğıs pen rizaşılıq sezimderimen şın jürekten bölisti.

«Töken ağamızdıñ dünie saluı bir otbasınıñ ğana emes, twtas halıqtıñ qayğısı. Qaza barşamızdıñ qabırğamızdı qayıstırıp ketti. Ağamızdıñ topırağı torqa, aldı jarıq, imanı salamat, janı jännatta bolsın», – dep ardaq twtadı «Nwr Otan» partiyası Törağasınıñ birinşi orınbasarı Qwl-Mwhammed Mwhtar Abrarwlı marqwmnıñ otbasına joldağan jedelhatta.

Şığıs Qazaqstan oblısınıñ äkimi Ahmetov Daniyal Kenjetaywlı, Qazaqstannıñ Mädeniet jäne sport ministri Arıstanbek Mwhamediwlı, respublika Jazuşılar odağınıñ törağası Orazalin Nwrlan Mırqasımwlı,  kemeñger Mwhtar Äuezovtiñ äuleti, belgili alaştanuşı Twrsın Jwrtbay jäne basqa memleket pen mädeniet qayratkerleri  marqwmnıñ otbasınıñ ornı tolmas qayğısına ortaqtasa otırıp, jürekjardı köñilaytu hattarın joldadı.

Abay şañırağındağı qaralı mitingide tanımal ğalım-abaytanuşı, Qazaqstan Respublikasınıñ eñbek siñirgen qayratkeri Espenbetov Arap Silämwlı,  belgili aqındar Tınıştıqbek Äbdikäkimwlı men Tölegen Janğaliev, respublikalıq «Abay» qorınıñ prezidenti, Qazaqstan Respublikasınıñ eñbek siñirgen qızmetkeri Otantay Käribjanwlı, Semey qalalıq mäslihatınıñ hatşısı Aqjalov Beysenbek Toqtarbekwlı, Tarbağatay audanı äkiminiñ orınbasarı Erjan Sovetbekwlı, marqwmnıñ tuısı Uälihan  Imanqwlwlı jäne basqaları Töken ağanıñ Abay mwrasın saqtau men nasihattau isine, abaytanuğa qosqan zor ülesin atap aytıp, aqın mwrageriniñ ruhına tağzım jasadı.

Qaralı jiındı Abaydıñ «Jidebay-Börili» memlekttik tarihi-mädeni jäne ädebi-memorialdıq qorıq-muzeyiniñ direktorı Bolat Jünisbekwlı basqardı.

Abay muzeyiniñ wjımı öziniñ arqatirek aqsaqalı men janaşır aqılşısınan ayrıldı. Töken ağanıñ beynesi bizben birge jasay beredi. Aqın şañırağında marqwmdı este saqtau maqsatında Ibragimov Töken (Töleujar) Smayılwlınıñ ömiri men şığarmaşılığına arnalğan ekspoziciyalıq bölim aşılatın boladı.

 

Töleujan Ibrahim ruhına

Uay, Qara Şal,

Birese, aşıp tastap öleñ añqığan Tünge esik,

Birese, köñilimizden Kün köşip,

Birese – pendelerge mingesip,

Periştelermen ündesip, birese,

Tirlik etip keldik, soñıñnan qwbıla ilese,

Twrmız endi altın süyegiñdi küzetip,

Mañdayda,

Barşa qızıqtan,

Bir tamşı köz jası auır, mıñ ese!

 

Ömir degeniñ – köleñkesindey ğana jwmaqtıñ,

Wzağanda – bir-aq kün.

Sol, bir-aq künniñ mıñjıldıq tauqimetine,

Sen sekildi öte aladı şıdap kim!

Alısta bolsa Alaşına tilegen mwrat tım,

Abaydıñ jwpar jırımen Dala balbaldarın da jılattıñ!..

 

Mine,

Qara Küz bizge qapalı qar-közimen de qaraydı,

Mwñayğan mwz-közimen de qaraydı,

Äli talay da talay ökinermiz, jaraydı,

Sen, sirä, Qwdaymen kelisip,

İzdep kettiñ-au Ibrahim Abaydı!..

 

Jamandıqta bolmas ımıra,

Uaqıt – ğayıp zımıran,

Üyrensek edik,

Öziñdey

Köneniñ danalığınan!

Arttağığa senen de söz qaldı,

Auızıñnan körkem bwrqırap aqılıñdağı şwğılañ!

 

Ia, Qara Şal,

Jaqsınıñ kökiregindegi qiyal – bay,

Basınan jasıl nu qaulatqan bwlanday!

Janımdı nwrğa bölegen ediñ tiriñde,

Täniñdi gülge bölep qoydıq, wyalmay...

Endi,

Jarqın beyneñ ğana jwbanış,

Jadımızda jazıp qaldırğan dwğamday,

Qoş bol, Qara Şal!

 

Tınıştıqbek Äbdikäkimwlı

 

 

 

Qoş bol, Qara şal!

(Töken Ibrahim ruhına)

Qara jerge qimasım, Qara Şalım,

Ajaldıñ tırnağınan araşa kim!

Öñmenimnen ötti ğoy, qayğı jeli,

Qanday suıq habarı qaraşanıñ!

 

Küñirentip kettiñ-au mañ dalanı,

Añızdayın Abızım, asıl süyek!

Janım birge wşarday qomdanadı,

Tänim twr tabıtıña basın süyep.

 

Şaq edi aqılıñnıñ närin wrttar,

Şarasız jüregimiz köndigedi.

Kürsindi tünimenen käri bwlttar,

Qaraşa – Qara Şaldıñ soñğı demi.

 

Abay! Abay! – dep kettiñ kelmesiñe,

Tabısarsız Alaşşıl arıstarğa.

Erip kele jatırmız el köşine,

Täniñizdi mäñgige tabıstauğa.

 

Taularım-ay, tağı da alasardıñ,

Şek bar ma jaratqannıñ ämirine!

Qara da twr, köktemde Qara Şaldıñ,

Öleñ köktep twradı qabirinde!

Merey Qart

Abai.kz

 

4 pikir