Jeksenbi, 17 Qaraşa 2019
Ädebiet 4325 0 pikir 29 Mamır, 2017 sağat 11:42

Ämireniñ Uäyis pen Kökbay aqındarmen kezdesui

Parijde ötken düniejüzilik etnografiyalıq koncertten soñ...

1925 jıldıñ jazında Parijde ötken düniejüzilik etnografiyalıq koncertte än salıp, qazaq halqınıñ dañqın bükil älemge şığarıp, jüldeli orın alıp,  elge oralğan änşi Ämireniñ qwrmetine Semeyde saltanattı sauıq keşi ötkizildi. Sauıq keşi Semey qalasında twratın Tobıqtı eliniñ ataqtı bayı Qarajan Ükibaywlınıñ üyinde boldı.

Osı saltanattıñ üstinde Şıñğıstaudan därigerge qaralamın dep qalağa kelgen Kökbay aqın men Uäyis aqın tap boldı. Kökbaydıñ öz atqosşısı bar. Uäyistiñ atqosşısı men edim. Uäyis pen Kökbaydıñ köpten beri qıltamaq  auruına wşırap, nauqastanıp jürgen kezderi edi.

Äygili eki aqınnıñ toy üstine tap kelgenine qala jaqsıları  quanısıp, Kökbay men Uäyisti qwrmettep, Ämire otırğan Qarajan baydıñ üyine tüsirdi.

Saltanattı mäjiliste Ämire än salıp, Parij saparınıñ äñgimesin ayttı. Sodan soñ, keştiñ biligin öz qolına alğan Kökbay Uäyiske qarap:

– Ekeumiz de nauqaspız, mına Ämire toyınıñ üstine däl keluimiz, eldiñ mına sauıq keşi bizdiñ tirilgenimiz bolsın, sen än sal. – dep dombıranı Uäyiske wsındı.

Uäyis te köp qolqa saldırmay  terlep, şarşap otırsa da bildirmey, birneşe än salıp berdi. Uäyistiñ änin wyıp tıñdağan halıq qattı riza bolıp, änşini qoşamettedi.

Ämire toyına jinalğan qala halqı tañ ata ğana tarqastı.

Qarajan bay üşeuine sıy tartıp,  bir qasqır, bir tülki, bir küzen işikti äkep:

– Özderiñiz bölisip alıñızdar, – dep Kökbaydıñ aldına tastadı.  Kökbay jwmbaqtay söylep:

– Biıl qıs qattı bolatın şığar, saparğa attanğanda toñarmın, – dep qasqır işikti özi jamılıp, tülki işik pen küzen işikti Ämire men Uäyistiñ arqasına japtı.

Osı sapardan elge qaytıp kelgen soñ, köp wzamay, sol 1925 jıldıñ küz ayında Kökbay qaytıs boldı. Kökbaydan soñ, sol jıldıñ ayağında Uäyis te dünieden qayttı.

(Bwl estelikti jazğan Uäyistiñ tuısqanı, aqın şäkirti Käkim Oñdasınov (1890-1976),.  Käkim esteligin Abay mwrajayı qorına tapsırğan  Uäyistiñ jieni Nesipbek Sämenbetov).

Abai.kz

0 pikir