Särsenbi, 23 Qazan 2019
Jön-aq 5070 0 pikir 29 Säuir, 2015 sağat 11:35

TÜRİK-QAZAQ TARIHŞILARI ORTAQ JURNAL ŞIĞARMAQ

Istambwldağı halıqaralıq Bekmahanov simpoziumınıñ qorıtındısında osınday şeşim qabıldandı.

Mimar Sinan körkem öner universiteti jäne Türki älemi municipalitetteri odağınıñ tize qosa otırıp 2015 jılı, 15-16 säuir künderi Istambwlda wyımdastırğan qazaqtıñ twñğış käsibi tarihşısı Ermwhan Bekmahanovtıñ tuğanına 100 jıl toluına oray «Keñestik tarihnama jäne Qazaqstan tarihınıñ mäseleleri» attı halıqaralıq simpozium joğarı deñgeyde ötti.

Simpoziumğa Qazaqstan, Soltüstik Kipr jäne Türkiyadan kelgen 14 ğalım keñestik tarihnamanı türli aspektilerimen taldağan bayandamalar jasadı. Öz ıqpalındağı wlttardı tarihsızdandırıp, wlttıq erekşelikterinen jwrday qoğam ornatuğa bağıttalğan keñestik tarihnamanıñ qazaq jäne basqa da türki halıqtardıñ tarihındağı saldarı äñgime etildi.

Osı orayda Mimar Sinan körkem öner universitetiniñ Tarih kafedrasınıñ meñgeruşisi jäne simpoziumdı wyımdastıru komiteti törayımı t.ğ.d. professor Fatma Ürekli ğılımi kirispe sözinde Türkiya Respublikasınıñ twñğış Prezidenti Mwstafa Kemal Atatüriktiñ mınaday sözin atau ötui mändi edi: “Tarihtı jazu, onı jasauday mañızdı; eger tarihtı jazğan jasağanğa adaldıq tanıtpasa, mızğımaytın aqiqat adamzattı tañ qaldıratınday özgerip ketedi.”

T.ğ.d., professor Ürekliden keyin Mimar Sinan körkem öner universiteti prorektorı professor Zäki Alpan men Qazaqstan Istambwl Konsulı Serjan Särsenbaev söz söylep, simpoziuğa tabıs tiledi.

Bwdan keyin Qazaqstan telearnasınıñ Bekmahanovtıñ  100 jıldığına. dayındağan “Jarqın beyne” attı derekti fil'mi tamaşalandı. Jartı sağattıq derekti fil'mde Bekmahanovtıñ tarihşılığı men jeke twlğası jäne otbası tanıstırıldı.

Osıdan soñ eki kün men bes otırısqa jalğasatın simpozium öz jwmısın bastadı. Alğaşqı otırısta jalpı Bekmahanovtıñ ömiri men ğılımi jwmıstarı atap körsetildi. Bekmahanovtıñ  betbe-bet kelgen barlıq qısımdar men qiındıqtarğa tötep bergen tarihşı ğalımdar ülgi twtarlıq käsibi mahabbatı pen tabandılığı egjey-tegjeyli aytıldı.

Ekinşi otırısta Bekmahanov zerttegen taqırıptar men qazaq tarihınıñ keñestik däuirge qatıstı mäseleleri söz boldı. Üşinşi otırısta keñestik tarihnamada wlttıq ziyalılar jäne keñestik tarih tüsiniginen wlttıq tarih tüsinigine köşu ürdisi talqılandı. Törtinşi otırısta Qazaq tarihı turalı zertteulerdegi ideologiyalıq qısım men şekteuler men keñestik tarihnamada wlttıq tarihtarğa qarau täsili turalı bayandamalar oqıldı.

Besinşi jäne jabılu otırısında bolsa, simpozium jwmısı turalı bağalaular, qorıtındılar jäne wsınıstar aytıldı. Osı otırısta simpoziumnıñ altı tarmaqtan twratın qorıtındısı qabıldandı. Olar:

1. Simpozium barlıq jağınan öte tabıstı ötti. Wyımdastıru joğarı deñgeyde boldı. Simpoziumğa bayandama oquğa şaqırılğandardıñ sanınıñ şekteuli boluı otırıstarda uaqıt tarlığına jol bermedi jäne pikir almasular ıñğaylı atmosferada ötti.

2. Jıl sayın mwnday ğılımi kezdesuler Türkiya men Qazaqstan tarihşıları arasında auıspalı türde jalğastıru qajet. Bwl Türkiyada ötetin bolsa, onda Qazaqstan tarihına, al Qazaqstanda ötetin bolsa, onda Türkiya tarihına baylanıstı taqırıptarğa negizdelgeni jön. Mısal üşin kelesi jılğı tarihşılardıñ kezdesui Qazaqstanda wyımdastırılğanda qazirgi tañda qazaq jwrtşılığı qızığuşılıq tanıtıp otırğan Osman tarihı jäne Swltan Süleymenniñ kezeñi simpoziumnıñ taqırıbı bola aladı.

3. Mimar Sinan körkem öner universiteti jäne L.N.Gumilev atındağı Euraziya memlekettik universiteti tarihşıları köbirek bas qosıp täjiribeleriñ bir-birimen bölisui üşin oraylar tuğızıp, ortaq zertteu jobaları iske asırılğanı dwrıs.

4. Eki universitet magistratura jäne doktorantura studentteri üşin äsirese eki eldiñ tarihın üyretu, zertteu jäne jazu turalı jwmıstardıñ atqarılğanı wtımdı.

5. Türkiya men Qazaqstannan simpoziumğa qatısqan tarihşılardıñ mwrındıq boluımen türikşe jäne qazaqşa eki tilde ortaq bir ğılımi tarih jurnalı (bastapqıda jılına eki ret) şığaru paydalı bolmaq.

6. Simpoziumğa kele almağan AQŞ jäne Japoniyadağı ğalımdardıñ jibergen bayandamaları da işinde bolatın simpozium materialdarı kitabın türikşe, qazaqşa jäne ağılşınşa üş tilde osı jılı küzde jarıq körui tiimdi.

Mimar Sinan körkem öner universiteti jäne Türki älemi municipalitetteri odağınıñ 2015 jılı, 15-16 säuir künderi Istambwlda wyımdastırğan qazaqtıñ twñğış käsibi tarihşısı Ermwhan Bekmahanov tuğanına 100 jıl toluına oray «Keñestik tarihnama jäne Qazaqstan tarihınıñ mäseleleri» attı halıqaralıq simpozium osı qorıtındı şeşimdermen ayaqtaldı. Simpozium materialdarı orın alğan kitaptıñ twsaukeseri Qazaqstannıñ Türkiyadağı Elşisi jäne filologiya ğılımınıñ doktorı, professor Janseyit Tüymebaevtın qamqorşılığında küzde Istambwlda ötetin boladı.

Äbdiuaqap QARA,
Tarih ğılımınıñ doktorı, Mimar Sinan körkem
öner universitetiniñ professorı

                                                            

Abai.kz

0 pikir