Seysenbi, 10 Jeltoqsan 2019
Qoğam 4282 0 pikir 27 Säuir, 2016 sağat 15:18

TARIHI JÄDİGERLER TALAUĞA TÜSE ME?

Surette: Mädeniet jäne sport ministri dayındağan nwsqaulıqtağı qateler

 

Mädeniet jäne sport ministriniñ nazarına!

 

Redakciyamızğa atı-jönin atamaudı ötingen Ädilet ministrligi qızmetkerinen qazaq jäne orıs tilinde jazılğan üşbu hat kelip tüsti. Hatta «Qazaqstan Respublikası muzey qorınıñ muzey zattarın esepke alu, saqtau, paydalanu jäne esepten şığaru nwsqaulığına» qatıstı sın-eskertpe aytılğan. Sonıñ işinde «Muzey zattarın esepten şığaru» böliminiñ 70-punkti muzey isindegi halıqaralıq normalar men principterge qayşı keletinin jazğan. Jalpı, hatta memlekettik muzeylerde saqtalıp twrğan san ğasırlıq tarihi jädigerlerdiñ atalğan nwsqaulıq negizinde talauğa tüskeli twrğanı aytıladı. Bwl az deseñiz, daulı nwsqaulıqta «muzey zattarı koncertter üşin paydalanıladı» delingen eken. Al, muzeydegi arheologiyalıq jäne basqa tarihi jädigerler «qol swğuğa bolmaytın» statusqa ie. Sondıqtan ol memlekettiñ qorğauına alınğan dep jazadı hat iesi. Sonday-aq, hatta Mädeniet jäne sport ministrligi dayındağan nwsqaulıqtıñ qatege tolı ekendigi de atap körsetilgen.

Tömende hattı tolıqtay jariyalay otırıp, Mädeniet jäne sport ministrliginen hatta aytılğan jayttarğa jauap kütemiz!

 

Abai.kz

 

Özin belgisiz adam retinde qaldırudı swrağan Ädilet ministrligi qızmetkeriniñ QR Mädeniet jäne sport ministrliginiñ kezekti opusına sın eskertpeleri

 

QR Mädeniet jäne sport ministrliginen kezekti opus – 2015 jılğı 7 jeltoqsanda №372 bwyrıqpen bekitilip, QR Ädilet ministrliginde 2015 jıldıñ 8 qañtarında №12822 bolıp tirkelgen «Qazaqstan Respublikası muzey qorınıñ muzey zattarın esepke alu, saqtau, paydalanu jäne esepten şığaru nwsqaulığı» kelip tüsti.

Atalğan ministrlik tarapınan tüsetin keybir mañızdı qwjattardıñ öreskel qatemen tüsip jürgeni tosın jağday emes. Bwl jolı da otandıq muzeyler qızmetine baylanıstı mañızdı memlekettik qwjat – Nwsqaulıqtıñ orısşa nwsqasında orfografiyalıq, grammatikalıq jäne stilistikalıq adam aytqısız qatelikter jiberilgen. Eñ bastısı Nwsqaulıq narazılıq tudıratın söylemderge tolı. Atap aytqanda «Muzey zattarın esepten şığaru» böliminiñ 70-punktında «Qor satıp alu (qor-irikteu) komissiyası wsınıstarınıñ negizinde muzey zattarın esepten şığaru aktisi jasaladı...» delingen. Nwsqaulıqtağı bwl punkt muzey isindegi halıqaralıq normalar men principterge qayşı keledi. Ädette, mekemelerdegi, sonıñ işinde mädeni wyımdarda eñ  alğaşında buhgalterlik esep balansına alınğan zattar (materialdıq qwndılıqtar, negizgi qwral jäne t.b.) ğana esepten şığarılatındığın täjiribe körsetip otır emes pe? YAğni, barlıq muzeylik zattar negizgi qwralı retinde buhgalterlik esepke alınıp, onıñ qwnı anıqtaluı qajet edi. Endeşe, bwl jağdayda, bağa jetpes muzey qwndılıqtarı – tarihi artefaktilerdi kim jäne qanday kriteriyler boyınşa bağalaydı? Älde biz bilmeytin arnayı mamandar bar ma? Nelikten bwl jağdayda respublikanıñ wlttıq qwndılıqtarı, dälirek aytqanda, tarih pen mädeniettiñ bağa jetpes eskertkişteri özderiniñ biregey statusın joğaltuı tiis? Ökinişke oray bwl mäsele aşıq küyinde qaluda...

 «Muzey zattarın paydalanu» böliminde  «64. 4) muzey zattarı koncertter üşin paydalanıladı» degen joldar narazılıq pen tüsinbeuşilikter tudıradı. Biz biletin muzey qwndılıqtarı – tarih pen mädeniet eskertkişteriniñ biregey ülgileri jäne ol osı sanatta bolğandığı üşin memlekettiñ qorğauına alınğan. Sol sebepti muzey qwndılıqtarı «qol swğuğa bolmaytın» statusqa ie. Özderin mädeniet salasındağı barlıq ideyalar men janaşıldıqtıñ generatorı sanaytın Mädeniet jäne sport ministriniñ jauaptı qızmetkerleri nelikten muzey isindegi halıqaralıq normalarğa qarsı jüredi?

 Tağı da bir ayta keterlik jayt – Nwsqaulıqtıñ 71-punktında «Esepten şığaru aktisin muzey direktorı bekitedi jäne (bar bolğan jağdayda) muzeydiñ möri basıladı» - delingen. Alayda, bwl jağday keybir qızığuşılıq tanıtqan muzey basşılarına muzey qwndılıqtarın «qasaqana» esepten şığaruğa mümkindik beredi. Mwnday is-äreketter orın alğan jağdayda muzeyler, tipti memleket öziniñ mädeni qwndılıqtarınan ayırıları sözsiz.

Keyde basşılıq tarapınan osınday qwjattar jariyalanğanda Aristotel'diñ «Eger sınnan qaşqın kelse – eşteñe jasama, eşteñe aytpa, tipti eşkim bolmay qal» degen belgili sözi oyğa oraladı.  Bwl däl sol jağday siyaqtı...

...........................................

Iz Ministerstva kul'turı i sporta RK postupil oçerednoy opus – «Instrukciya po uçetu, hraneniyu, ispol'zovaniyu i spisaniyu muzeynıh predmetov muzeynogo fonda Respubliki Kazahstan», utverjdennıy (!) prikazom Ministra kul'turı i sporta Respubliki Kazahstan ot 7 dekabrya 2015 g. № 372 i zaregistrirovannıy (!) v Ministerstve yusticii RK 8 yanvarya 2016 g. pod №12822.

Uje ne vnove, çto nekotorıe vajnıe dokumentı, ishodyaşie iz dannogo Ministerstva greşat grubeyşimi oşibkami. Tak poluçilos' i v oçerednoy raz – v russkoy versii vışenazvannoy Instrukcii, kasayuşeysya deyatel'nosti oteçestvennıh muzeev dopuşeno nevoobrazimoe, dlya takogo vajnogo gosudarstvennogo dokumenta, koliçestvo orfografiçeskih, grammatiçeskih i stilistiçeskih oşibok, a samoe glavnoe – Instrukciya dopolnena, vızıvayuşim kraynee vozmuşenie, soverşenno nedopustimım predlojeniem o spisanii muzeynıh predmetov – p.70, kotorıy glasit: «na osnovanii rekomendacii fondovo-zakupoçnoy (fondovo-otboroçnoy) komissii sostavlyaetsya akt o spisanii muzeynıh predmetov…». Nado skazat', etot punkt Instrukcii protivoreçit vsem suşestvuyuşim mejdunarodnım normam i principam muzeynogo dela! K tomu je, iz praktiki izvestno, çto v uçrejdeniyah, v tom çisle i organizaciyah kul'turı, obıçno spisıvayutsya predmetı (material'nıe cennosti, osnovnıe sredstva i t.p.), vzyatıe iznaçal'no na balans buhgalterskogo uçeta. A znaçit, v takom sluçae vse muzeynıe predmetı, vidimo, doljnı bıli bı bıt' zafiksirovanı v osnovnıh sredstvah buhgalterskogo uçeta i opredelenı v stoimostnom znaçenii. V etom sluçae, prostite, voznikaet vopros: kto mojet ocenit' bescennıe  muzeynıe cennosti – istoriçeskie artefaktı i, po kakim je kriteriyam? Ili suşestvuyut takovıe specialistı, o koih mı ne znaem? No, samoe glavnoe, poçemu v takom sluçae nacional'noe (narodnoe!) dostoyanie respubliki doljno poteryat' svoy status unikal'nıh i imenno bescennıh pamyatnikov istorii i kul'turı? Voprosı, k sojaleniyu,  ostayutsya otkrıtımi...  

Vızıvaet nedoumenie i vozmuşenie i p.p.4 p.64 Instrukcii, gde govoritsya ob ispol'zovanii muzeynıh predmetov v koncertnoy deyatel'nosti (?!?). Naskol'ko nam izvestno, muzeynıe cennosti – eto unikal'nıe obrazcı pamyatnikov istorii i kul'turı i v takovom kaçestve nahodyatsya pod ohranoy gosudarstva! Poetomu muzeynıe cennosti obladayut osobım statusom neprikosnovennosti. Voznikaet vopros, poçemu mnyaşie sebya generatorami idei i vsevozmojnıh novşestv v sfere kul'turı (da, i ne tol'ko) otvetstvennıe rabotniki Ministerstva kul'turı i sporta vıstupayut naperekor vsem deystvuyuşim mejdunarodnım normam muzeynogo dela.

Otmeçu takje, çto v Instrukcii ne «bezinteresnım» yavlyaetsya i, propisannoe v p. 71 Instrukcii pravo direktora muzeya na utverjdenie akta o spisanii muzeynıh predmetov, kotorıe, sobstvenno, i predstavlyayut soboy istoriko-kul'turnıe cennosti! Odnako nikto, k sojaleniyu, ne mojet isklyuçit', çto dannoe pravo mojet pobudit' k soverşeniyu umışlennogo spisaniya muzeynıh cennostey nekotorımi, zainteresovannımi v etom, rukovoditelyami muzeev (a mojet bıt', v etom zainteresovano i rukovodstvo samogo Ministerstva kul'turı i sporta ?!?). V sluçae soverşeniya takogo roda deystviy, ne isklyuçeno, çto muzei, a znaçit i samo gosudarstvo, mogut poteryat' çast' svoih unikal'nıh kollekcionnıh cennostey (çitay: kotorıe yavlyayutsya bescennımi obrazcami pamyatnikami istorii i kul'turı Kazahstana).

Inogda, a imenno v sluçayah, kogda nekotorıe gore-rukovoditeli izdayut podobnıe dokumentı, vspominayutsya izvestnıe slova Aristotelya: «Esli hoçeş' izbejat' kritiki – niçego ne delay, niçego ne govori i bud' nikem». Pohoje, eto tot sluçay…

0 pikir