Jeksenbi, 23 Aqpan 2020
Mäseleniñ mäni 3046 0 pikir 3 Şilde, 2015 sağat 15:54

ALMATINIÑ «ELEKTRİ» - OLIGARHTARDIÑ «MAYLI JİLİGİ»

Oñtüstik astanamız Qazaqstan men Orta Aziyanıñ ğılımi, qarjı jäne mädeni ordası dep esepteledi. Biraq, Almatınıñ kommunaldıq qızmet salasındağı jağdayı köñildegidey emes. Onıñ elektroquat, jılıtu men ıstıq suınıñ bağaları elimiz boyınşa eñ qımbat tarifteri deuge tura keledi. Tipti, Almatığa qarağanda geografiyalıq ornalasuı kürdelileu, qaltalı mwnayşılardıñ Atırauı men ülken bastıqtarğa tolı, ızğarlı ayazğa duşar Astananıñ kommunaldıq tarifteri köptegen jağdaylarda bizdiñ bağalarımızdan äldeqayda tömen.

Soğan qaramastan, jergilikti monopolistteri qatardağı twtınuşılarğa qosımşa auırtpalıq saludan tayınbaydı. Bwqara halqınıñ bolmaşı tabısın obırday obıp, monopolistter orısşa aytqanda «jrut v tri gorla». Tipti, Almatı twtınuşıları paydalanatın ıstıq pen salqın sudıñ sanauıştarın bes jıl sayın özgertuge mäjbür etip, jergilikti monopolistteri qosımşa paydasın tabuda. Al, älem täjiribesi boyınşa osınday sanauıştar isten şığıp, jaramsız bolğan jağdayda ğana özgertiluge tiis. Mısalı, tehnikalıq jağınan damığan Germaniyadağı sanauıştar jönindegi tärtibi osınday.  

Monopolistterdiñ satu men satıp alu äreketterin eşqanday qoğamdıq baqılauı teksermeydi. Sondıqtan, qımbat tarifterden tüsetin qarjısı ne üşin jwmsaladı twtınuşılar anıq bilmeydi: sapalı qwral-jabdıqtar alına ma, älde arzan qwrılğılar ornatıla ma? «Kommunaldıq» degen sın esimi «qoğamdıq» nemese «qauımdıq» sekildi sın esimderi arqılı audarıladı. Demek, kommunaldıq qızmet – qoğamğa qızmet. Biraq, bizdiñ jağdayımızda qımbat kommunaldıq tarifterin töleytin qoğamımız kişigirim oligarhiyalıq tobına qızmet etude. Tağı da şetel täjiribesine jüginsek, armyan twtınuşılardıñ elektroquat tarifin qımbattanuına qarsı köterilisin tilge tiek etsek, artıq bolmas. Ärine, körşiles Äzirbayjan men Türkiyamen qırğiqabaq, tabiğat baylıqtarına kende Armeniyadağı tarifterdiñ qımbattanuı tüsinikti jağday. Soğan qaramastan, armyan belsendileri öz qwqıqtarın üşin qwştarlana küresip, el ükimeti tarapınan birneşe jeñildikterin jeñip aldı. Biraq, älemdegi şikizat jağınan eñ bay memleketterdiñ biri sanalatın Qazaqstannıñ jetekşi qalası Almatıda qımbat kommunaldıq tarifter müldem orınsız qwbılıs. Soğan qaramastan, qala twrğındarı basın salbırap jüredi, eşbir narazılığın bildirmeydi.    

 

Almatıdağı elektroquat tarifi jağrafiyalıq jağdayı öte kürdeli Reseydiñ qiır şığısındağı Magadan qalasımen tepe-teñ kelude. Älgi orıs şaharı damığan aymaqtardan jıraqta ornalasqan, energetika közderine tapşı eldi meken bolıp tabıladı. Soğan qaramastan, Magadan qalasınıñ elektroquat pen jılıtu tarifteri jağrafiyalıq jağdayı ıñğaylı, energetika közderi mol Almatıdan joğarı emes. Oñtüstik astanamızdıñ janında arzan elektroquatın beretin Qapşağay men Moynaq gidroelektrostanciyaları isteydi. Olardıñ mümkinşiligi jetkiliksiz bolsa, körşiles Qırğızstandağı gidroelektrostanciyalar öndiretin arzan elektroquatı barşılıq. Kerek bolsa, küşti Ekibastwz jılu elektr stanciyalarınıñ arzan elektroquatın jetkizui qiın emes. Ärine, Almatı qalasına köbinese osınday, bağası qoljetimdi elektroquat qamtamasız etiledi. Biraq, jergilikti alıpsatarları twtınuşılardı qanau üşin arzan bağamen satıp alınğan elektroquat tarifin eki-üş ese qımbattatıp jiberedi.

Qazirgi tañda, jemqorlıqpen küresu ayasında birneşe joğarı därejeli bastıqtar qamauğa alınğan. Alayda, olardıñ arasında qımbat tarifterimen el ekonomikamızdı twnşıqtıratın kommunaldıq qızmetter, telekommunikaciya salasınıñ paraqor qılmıskerleri körinbeydi. Demek, meyirimdi qwqıq qorğau orındarımız jırındı qımqıruşılardı ayalap, müsirkep twr. Halıq şaruaşılığı men qatardağı twtınuşılarımızğa milliardtağan dollar ziyanın keltirgen kommunaldıq jäne telekommunikaciyalıq alpauıttarğa milliondağan teñgelik bolmaşı ayıppwldar salumen qanağat twtadı.      

 

Daniyar Naurız

Abai.kz

0 pikir