Seysenbi, 19 Qaraşa 2019
Wjdan 7977 0 pikir 28 Şilde, 2015 sağat 10:33

SELDEN «QORIQPAYTIN» SERGELDEÑ EL


 ...Qıtay elinde tün jarımındağı şırt wyqımdı oqıs habarlama bwzdı: «Almatını türi jaman, ağısı asa qattı su basıp jatır...»

Wyqım şayday aşıldı... Tün jarımınan auğan. Tañnıñ aldı. Qwmırsqa-halıq qalıñ wyqıda...

Jüregim tas töbeme şıqtı. Almatıdağı birde-bir adamnıñ telefonına habarlasa almadım. Alla saqtasın, şınımen... Astağfrallah! Bwlay boluı mümkin emes...

Paradoks! Qazaqtıñ tötenşe jağdaylarına Vladimir Bojko degen bireu kelgeli beri köldeneñ kesel men topalañ şudan köz aşa almay qaldıq...

Meniñşe, mwnıñ özi äste de kezdeysoqtıq emes, tabiği zañdılıqqa köbirek wqsaydı. Öytkeni, tötenşe jağdayğa – bötenşe jağday qajet bolıp twr. Sirä, Jaratuşı Iemiz qazaqqa osınday belgi berip jatır. «Ou, mwsılman qazaq, esiñdi ji, etek-jeñiñdi jina, eserden aulaq bol, nöserge äzir bol!» – dep eskertkendey...

Arada 300 jılğa para-par 3 sağat ötkende ğana: «Tötenşe oqiğa tüngi sağat 03:00 şamasında orın alıp, köldegi bögettiñ bwzıluınan 40 mıñ tekşe metr su astı. Tasqın su Qarğalı özenine qwyıp, odan asqan su Almatı qalasınıñ üş audanın işinara basıp qaldı. Sonıñ işinde Naurızbay audanı sel tasqınınan köbirek japa şekti. Qarğalı özeni bögeti mañınan 898 jergilikti twrğın qauipsiz aymaqqa köşirildi. Orın alğan jağdaydı jiti baqılau üşin äueden baqılau jalğasuda. Qalpına keltiru, tazartu jwmıstarı da jüzege asıp jatır. Bwdan bölek, su basqan köşeler, aulalar men qalanıñ şağın audandarındağı tötenşe oqiğanıñ keltirgen şığındarın bağalau jwmısı jalğasadı» – degen qwrğaq aqparat äreñ jetti...

Şükir! Jürek sayabır taptı. Qan qısımımız qalıpqa kelgendey boldı. Su iştik...

Qarğalı özenindegi artıq su özen boyımen şlyuzder arqılı tömen qaray birtindep audarılıp jatqan körinedi. Tötenşe jağdaydıñ saldarın joyuğa 1196 adam, 160 tehnika, 3 tikwşaq jwmıldırılıptı.

Tañ atıp, kün şıqqan twsta Almatı qalasınıñ äkimi Ahmetjan Esimov tikwşaqpen aspan torlap jürgende, tötenşe jağdaylarğa jauaptı Vladimir Bojko Astanadağı salqın päterinde sayabır tauıp, salbırıp wyqığa bögip jattı...

 «Qazseldenqorğau» deytin atı men zatı wmıtılğan mekeme: «Almatı jwrtşılığı üşin dürliguge eş negiz joq. Selden qorğau nısandarı berik, eşqanday sızat tüsip, zaqım kelmegen» – degen birjapıraq habarlamasın tüsten keyin äupirimdep zorğa jetkizdi...

Qwday saqtasın, mına mekemelerdiñ jauapsız da jaybasar qimılı, şınımen su bassa, Almatınıñ suı Şu dalasın jetkende ğana biletin boldıq... Selden «qorıqpaytın» sergeldeñ el bolğanımız ğoy...

Iä, qazaqtı Qwday bwl jolı da mıqtap saqtadı. Biliktiñ barın da, memlekettik mekemelerdiñ äreketin de eşkim sezingen joq.

Dürlikken el, şulağan jwrt eşkimnen, eşqaydan, eşbir aqparat ala almay, bir-birine qauipti habarlap, üyden şığıp, ürpiisip tañ attırıptı. Halıq şoşıp ta, bosıp ta ketti. Osınşama jauapsızdıqqa eşkim jauap bergen joq. Eşkim jauapqa tartılmadı. Biraq, Almatı jwrtı da, jalpı qazaq qauımı da qauiptiñ auqımın sezdi, tüsinip-tüysindi...

Äleumettik jelilerdegi jwrttıñ narazılığında şek bolmadı. Mısalı, aşınğan bir jigit: «Tötenşe jağdaylar qızmeti şwğıl qimılımen halıqtı qwlaqtandırıp äri tınıştandırıp otıruı kerek edi. Ana bir Böşkeniñ (Bojko) qazaqqa janı aşımaydı. Böşkelerdiñ Resey degen «zapasnoy aerodromı» bar, bizge – qazaqtarğa – tuğan jeri – Qazaq Elinen basqa otan joq!

Tötenşe jağdaylar komitetin bölek, ülken de quattı ministrlik etip qayta qwrıp, ministr lauazımına Ämirjan Qosanovtı (Böşkeniñ ornına) tağayındaudı wsınamın! Meni qoldañızdar, qazaqtar! Äytpese, «Jaman aytpay, jaqsı joq» demekşi, «pälenşe – ana Jüzdiñ jigiti, «tügenşe – oppoziciya» dep jürgende, topan su twnşıqtırıp ketui de äbden mümkin. Qwday qamqor bolsın, qazaqqa!» – dep, janwşıra jar saldı!...

...Al, Vladimir Bojko: «Almatı qalasında orın alğan sel tasqını künniñ kürt ısuı saldarınan tau işindegi morenalıq köldiñ arnasınan asuınan orın alğan» – depti. Söytsek, senip tapsırılğan şaruaşılığınıñ alqam-salqamın şığarğan, qarjısı mol memlekettik qızmetin atqara almağan (nemese ädeyi atqarmağan) Bojko kinäli emes, kenet kürt ısıp ketken Kün kinäli bolıp şığıptı?!.

Bwl endi: «Janı aşımastıñ qasında, bası auırmastıñ» nağız keri emes pe?

Qajımwqan ĞABDOLLA,

Qıtay eli, Ürimşi qalası.

Abai.kz

0 pikir