Seysenbi, 19 Qaraşa 2019
46 - söz 4530 0 pikir 30 Şilde, 2014 sağat 13:42

ORAZADAN KEYİNGİ OY: MAĞAN KEREK 10 KEÑES

«Abılaydıñ asında şappağanda, atañnıñ basında şabasıñ ba?» – degen jürekke jiger sıylaytın qazaqtıñ qanattı sözi esimizge tüsip otır. Sözdiñ astarın wğınğan wltpız ğoy. Mäteldiñ män-mağınası mol. Biz bwdan «Abılaydıñ asında, ülken igi is-şarada barıñdı sal, öziñdi körset» degendi tüsinemiz. Oyımız osıdan şığıp otır. Ramazan – barıñdı salıp, sauaptı «kürep» jinaytın mausım, nauqandı ay. Uaqıt bir sätke kidirip qalsın ba? Ramazan sınaptay sırğıp ötti. Alla qabıl etse, qasietti ayda ärkim Wlı Jaratuşığa wnamdı qayırlı amalı arqılı özine tiesili sauapqa keneldi. Boyğa ruh, sanağa nwr qwyılğan Ramazannan keyingi aylarda da imandı saqtau, jwmaqqa jeteleytin qwlşılıqqa ıqılas tanıtu – mwsılmannıñ mwratı. Ol üşin ne istemek kerek? Oylanıp, kerek on keñesti özimizge aytudı abzal kördik. Bälkim, sizdiñ de qaperiñizde qalar, kädeñizge, igiligiñizge jarar. Sonımen...

1. Näpsiniñ sağın sındırğan sät – aştıq. Orazanı tek Ramazanmen baylanıstıru äbestik bolar. Pendeniñ şekten tıs qalauı qas-qağım sät sayın türtkilep twradı. Endeşe, oğan qarsı küş tek oraza eken. Näpsini tıyıp, täubege keltiretin osı bir teñdessiz qwlşılıqtı aptasına, tipti ayına bir ret jıl boyı jalğastırsaq jaqsılıq emes pe? Özge de kezeñderde oraza wstaudıñ özindik mäni zor. «Jıl boyı oraza bolsa ğoy, şirkin» dep äserlengen bir ağamızdıñ sözinde jan bar.

2. Ramazanda Allanıñ sözine üñildik. Oy tüydik, äserlendik. Orazadan keyin qalayşa «Qoş bol, Qwran!» demekpiz. Tiriler üşin tüsken qasietti kitaptı nege basqa aylarda serigimizge aynaldırmasqa. Wdayı Qwran oqudıñ özimizge, özgege, otbasına, qoğamğa paydası mol. Är ärpine sauap jazılıp, Allanıñ berketi jauadı.

3. Jürekti meşitke baylau. Allanıñ üyine kirgen qwl özin qwrğaq jerden suğa tüsken balıqtay sezinedi. Meşitte oqılğan namazdıñ sauabın sanap jatpay-aq qoyalıq.

4. Ramazan – ağayınnıñ arasın jaqındata tüsip, qarım-qatınasın küşeytetin, tuma-tuıstı, körşi-qolañdı biriktiretin ay. Auızaşar dastarqanında bwğan közimiz jetti. Tuısqandarmen baylanıstı üzbeudi tek Ramazanmen şektemeu. Ağayın är kez kerek. Quanışı men qayğısında birge bolu – mwsılmannıñ mindeti.

5. Ramazan kelisimen jetimder, qarttar, mügedekter üyin izdep ketetin ädetimiz bar. Qwddı olar bizge 11 ay boyı jaynap, şat-şadıman, baqıttan bası aynalıp, şattıqta şalqıp ömir süretindey seziledi. Basqa kezde uaqıtımız joq. Ärine, bwl bizdiñ ülken sıltauımız. Ramazanda qamköñil jandardı jağalap, qayırlı is bitirgendey özimizdi aqtağımız keledi. Qamköñil jandarmen jii jüzdesu – öz ömirime şükirlik sezimdi nığaytpaq. Olardıñ hälin bilu, mümkindiginşe kömektesu, sadaqa, auızaşar beru üşin otız kün orazanı kütu şart emes-au.

6. Orazada onşa aşulanbaymız, sabır saqtaymız. Sanada bir ğana oy qatıp qalğan: bastısı orazam bwzılıp ketpesinşi. Qwlşılığımız qabıl

bolu üşin aynaladağı adamdardıñ wsaq-tüyek sözi men ersi äreketterin elemeymiz. Şiliñgir şildeniñ bir künin şöldep, aş ötkizgennen özge tük payda tappağannıñ sipatınan bolıp qalmayıq dep qorqamız. Basqa uaqıtta aşulanuğa, kek saqtauğa, ğaybattauğa boladı degen Rabbımızdan «rwqsat qağaz» alıp qoğanday küy keşemiz. Ramazannan keyin de körkem minez tanıtu – izgilik pen igilikke jol aşadı. Iä, körkem minez – körkimiz.

7. Näpil namazdarğa köñil bölu. Keyde bes uaqıt namazdı «tügeldep» jürgende özimizdi jännattan «joldama» alıp qoyğan janday sezinedi ekenbiz. Ömirden ötken izgiler «pende qosımşa qwlşılığımen, näpil oraza, namazımen Jaratuşığa jaqındap, Onıñ raqımına bölenetinin» aytıptı.

8. Ruhani izdenu. Soqa jer jırtqan sayın jıltırap, ötkirlene tüsetinin auıldan şıqqan bärimiz bilemiz. Sportşı şınıqqan sayın babında jüredi. Ruhani izdenip, dini ilim alsaq, kökeydegi kümän seyiledi, ilim artadı, iman küşeyedi. «Mwsılmannıñ bir küni ekinşi künine wqsasa – wtılısta», – depti ğwlamalar. Mwnı atam qazaq: «Köp twrğan su sasidı», – dep bir auız sözben tüsindirgen ğoy.

9. Ärdayım dwğada bolu. Oraza boyı Jaratuşı Iemizge dwğa-tilekti köbirek aytıp, mwñ-mwqtajımızben bölistik, qajetimizdi swradıq. Ramazanda meyirimdi, dwğanı qabıl etuşi Alla Tağala basqa aylarda da osınau teñdessiz sipatınan ayırılğan emes, ayırılmaydı da. Dwğa – mwsılmannıñ qorğanı, qaruı, tayanışı, süyenişi, t.b. Adamzattıñ asılı bolğan payğambarlar da är isinde, är sözinde dwğanı tastamağan. Mwnı atam qazaq: «Batamen el kögerer, jañbırmen jer kögerer», – dep äspettegen. Kösegemizdi kögertip, ömirimizdi önege etetin dwğa-tilekti ärdayım aytıp jürudiñ mañızı zor.

10. Ärdayım Allanı eske alu. Ramazan – biz ben Rabbımızdıñ arasındağı riyasız qwlşılıq. Oraza – Allanı köbirek eske aluğa jeteleytin qwlşılıq. Biz keyde dünielik bolmaşı jetistigimizdi, az-kem baylığımızdı, qızmettik örleuimizdi özimizdiñ jeke qabiletimizben, aqıl-oyımızben, parasattılığımızben baylanıstırıp jatamız. Bolmaşı tamşıdan jaratılğan pende ekenimizge män bermey, Wlı Allanıñ qwdiretin wmıtıp jatamız. Jer basıp jürgenimizdiñ özi Jaratuşı Iemizdiñ sıyı, nığmeti emes pe? Barşa jaratılıstardıñ işinde mwsılman bolıp jaratıluımızdıñ özi teñdessiz nığmet emes pe? Allanı köbirek eske alu adamnıñ bes kündik ömirge keludegi maqsatın ayqındap beruge, Qwdayğa wnamdı qwl boluğa serpin beredi.

 

Orazadan keyin oy jügirtken

Ağabek QONARBAYWLI,

QMDB Baspasöz böliminiñ meñgeruşisi

Abai.kz

0 pikir