Särsenbi, 20 Qaraşa 2019
Bilik 4754 0 pikir 21 Naurız, 2014 sağat 13:25

Beysen Ahmetwlı. Elbasıñnıñ qadirin bil, qazaq!

Qazaqta «qolda barda altınnıñ qadiri joq» degen atalı söz bar. Biz Nwrswltan Äbişwlınıñ qadirin jete tüsinip jürmiz be osı? Tüsinbesek, endi tüsinetin kez keldi.

Qıtay reformatorı Dın Siaupin: «Maonıñ qatelikterinde meniñ de ülesim bar. Qatelespeytin adam bolmaydı. Bwrınğı qatelikterdiñ bärin Törağa Maonıñ ğana atına jazu dwrıs bola qoymas. Sondıqtan biz oğan tötenşe ädil bağa beruimiz kerek» depti. Nwrswltan Äbişwlınıñ da sonday qatelikteri bolu mümkin, biraq Wlttıñ bolaşağı üşin istegen wlı isteri bärinen basım tüsedi.  Ukraina tragediyası men Resey Federaciyasındağı «Qırım men Sevastopol'dı qosıp alu» barısı bizdi Elbasımızdıñ jürgizip kele jatqan sayasatına basqa közben qarauğa mäjbür etti. Naurızdıñ   18-i küni  Orıs prezidenti Uladimir Uladimirwlı Putin Qırım Respublikasın Reseymen qauıştırğan saltanattı şaranı ötkizdi. Prezidentinen bwqarasına deyin quanıştıñ köz jasına erik berdi. Osılayşa orıs halqı bereke men birilkke wyığan Resey Federaciyasınıñ  qwşağınıda  quanış dämin tattı. Alısta jürgenderi taqımın qıstı. Orıs imperiyalıq küş-quatınıñ qanşalıq joğarı ekendikterin älem tağı bir tanıdı. Resey Reseyligin körsetti?! Mine, bwl Putin sındı orıs wlanınıñ sayasatkerliginiñ arqasında jüzege asqan jeñis. Bükil slavyandı, tipten orıs tildilerdi emirene qwşaqtarına qısatındığın külli jwrt aldında jaryaladı. Al biz bwl şındıqtı öz közimizben kördik. Moyındadıq. Süyindik. Qızğandıq! Eger bizdiñ Qazaqstan Qıtaydıñ qolınan Altay men İleni nemese Orıstan Orınbor men Ombını osılayşa qaytarıp alsa, qalay bolar edi? Ärine Aqsarbas atap, jılap twrıp qarsı alar edik. Toy jağın orıstan eki esege asırar edi qazaq. Bireulerşe, sezimge berilip, bir jaqtı kesim aytu – taza küpirilik. Sabırlı da salihalı sayasatkerlik qaşanda wlttı dañğıl bolaşaqqa jeteleytinin tüsingen jön. Oğan mısal, Nwrswltan Äbişwlınıñ tağı özi.

Tağı da eskerte keteyin, AQŞ pen Batıstıñ qwdiretin tım joğarı bağalaytındar bizde öte köp. Şınımen de ekonomikalıq, äleumettik, sayasi, äskeri jaqtan küşti bolğandarımen olardıñ da kemşilikteri jetip artıladı. Mädeni, adamgerşilik salasındağı olardıñ qazirgi kelbeti   adamdı şoşıtadı.  Bwl Turalı Qıtaydıñ alğaşqı törağası Mau Zıdwñ: «AQŞ qağaz jolbarıs, Qıtayğa qauip Reseyden» degen. AQŞ bastağan Batıs elderi  älemge «tärtip ornatuşı» emes, «Tozaqqa jeteleuşi» retinde tanıla bastadı. Olardıñ osınday şulı oqiğalardı öz müddeleri üşin mıqtap paydalanatını eşkimge jasırın emes. Libiya men Iraqqa, Mısır men Auğanstanğa  demokratiya «diñgegin» mıqtap qağıp, sağat sayın jarılıs bolatın «beybitşilik» ornatıp, jwrttıñ «rahmetin» alıp jatqanı belgili. Olar Gaz ben Mwnaydıñ 40 payızın Orıstan alıp otırıp, odan bas tartadı dep oylaysızdar ma? 700 milliard dollarlıq sauda-sattıqtan bas tartadı dep oylaysızdar ma?

Men bwnı beker aytıp otırğan joqpın. Orıstıñ osınday künge jetuine bizdiñ prezidenttiñ de ıqpalı boldı. Olay deuge tolıq negiz bar.

V.V Putin Nwrswltan Äbişwlın qwrmettedi, wstaz twttı. Mwnı eşkim de teristey almaydı. Bizdiñ elimizdiñ Reseyge «Qırımnen qolıñdı tart!» deuge naqtı geo-sayasi jağdayı qauqarsız. Sondıqtan, Şığıs Türkistan wlt azattıq köterilisiniñ basşılarınıñ biri Ospan Silämwlınıñ   «Wlt üşin saytanmen de odaq boluğa baruımız» kerek degen sözin qaperge alsaq artıq bolmas. 

 

Nazarbaevtiñ 5 wlı sayasatı

Sayasat degen qiyamettiñ qıl köpiri sekildi. Ne otqa küyesiñ, ne wjımaqqa kiresiñ.

Täuelsiz Qazaqstannıñ wlttıq qauipsizdigi eñ aldımen qazaq wltınıñ jan sanınıñ köbeyuimen şeşiledi. Mine sol tüyindi Nwrswltan Äbişwlı jaqsı bildi äri köregendikpen iske asırdı. 1949 jılı Qıtay täuelsizdik jaryalağanda 450 mln janı sanı bola twra, «adam sanı köp bolsa, äsker de köp boladı, eñbekküşi de köp boladı»  dep  jan sanın ösiruge män bergenin bilemiz. Al azğantay qazaq üşin älemniñ 9-şı ülken territoryasın saqtap twru oñay emes ekeni belgili. Nwrswltan Äbişwlınıñ bwl jönindegi eñbegi ölşeusiz. Men bwnı «Nwrswltannıñ 5 wlı sayasatı» dep jiktep körsetip otırmın.

Nazarbaevtiñ birinşi wlı sayasatı: Orısı köp Qazaqstannıñ soltüstik aymaqtarın Qazağı köp obılıstarmen biriktiru arqılı wlttıq qauipsizdikke sayatın sara sayasattı iske asırdı. Tipten ataqtı Torğay men Semey obılıstarın Qazaqstannıñ bolaşağı üşin böliske saldı.

Ekinşi wlı sayasatı: Qazaq qandastarın ata jwrttarına oraluına barlıq mümkindikti jasadı. Tipten, olardı wşaq pen poezd bılay twrıptı, kamazdarmen tasığanına bükil älem kuä boldı. Mine, bwl wlttıq qauipsizdik, täuelsizdik üşin jasalğan wlı sayasat bolatın. Sol wlı sayasattı soñğı kezde joqqa şığarıp, Nwrswltan Äbişwlı bastağan «Nwrlı köştiñ» bwydasın keskender – wltımızdıñ nağız jauları ekenine közimiz jetti.

Üşinşi wlı sayasatı: orısı köp aymaqtarda qazaqtardı köbeytu jäne geosayasi qajettilik üşin Astananı Aqmolağa köşirudey wlı şeşimdi qabıldadı jäne onı jeñispen iske asırdı. Öz kezinde bwğan da qanşama adamdardıñ qarsı bolğanın bilemiz. Nwrswltan Äbişwlı öziniñ tabandılığı men köregendigin tağı bir däleldedi.

Törtinşi wlı sayasatı: Nwrswltan Äbişwlı til, din, wltaralıq mäselelerdi salmaqtı da saliqalı türde jürgizdi. Memlekettiñ naqtı jağdayın negizge ala otırıp, Qazaq tilin memlekettik, orıs tilin resmi til retinde bekituge üles qosıtı. Bwl sol kezdegi jäne wzaq bolaşaqqa sayatın sara şeşim bolatın. Al qazaqşa söyley almağan, onı öz deñgeyinde jüzege asıra almau özimizdiñ jeke kemşilikterimiz. Sosın onı qara küşpen, bir jola şeşe salğımız keledi. Jan-jaqtılı oylap, saralap otırıp şeşu kerek ekenin tüsinbeymiz. Qazir Qazaqstannıñ soltüstik oblıstarında orıstar basım. Alda-jalda tildik qısımdı sıltau etip, şu şığa qalsa, ne isteymiz? Mine, bwl bizdiñ Nwrswltan Äbişwlınıñ tağı bir köregen sayasatı ekenine dälel.  Ukraina tragediyası da sonı  tüsindirip otır. Bwl Resey tarapınan aytılatın «Orıs tildilerge qısım bar» deuge negiz joq ekenin körsetedi.

Besinşi wlı sayasatı:  barlıq körşi eldermen memlekettik şekara mäselesin rettep, şeşti. Bizdiñ sırtqı şekaramız – tatu körşilik pen ıntımaqtastıq şekarasına aynaldı. Esteriñizge sala keteyik, Putin keşegi sözinde: «Biz 2000 jıldardan bastap Ukrainıñ bwrınğı  prezidenti Kuçma wsınğan şekaranı bölu jäne anıqtau turalı kelisimge zañdı türde qol qoyğan joqpız. Ukrainanıñ bwl wsınısın qazirge deyin sozıp keldik äri formaldı türde ğana moyındaldı.   Al, bwl Qırımdı Reseyge qosıp aluğa zañdıq negiz bolatın  sebepterdiñ biri» dedi.

Qazaqstan Respublikasınıñ qwrlıqtağı memlekettik şekarasınıñ wzındığı —13 400 şaqırım. Qazaqstan men Qıtay arasındağı şekara wzındığı 1782 şaqırım. 1999 jıldıñ qırküyek ayında qwrılğan Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik şekarasın dellimitaciyalau jönindegi ükimettik komissiya Qırğızstanmen şekara — 1242 şaqırımdı, Türkimenstanmen aradağı şekara — 426 jäne Özbekstanmen – 2351 şaqırımdı qwraytının anıqtadı. Resey arasındağı şekara qwrlıqtağı eñ wzın şekara bolıp sanaladı, wzındığı 7591 şaqırım. Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev osı atalğan eldermen özara memlekettik şekara turalı kelisimge qol qoydı. Bwl kelisimder elimizdiñ memlekettik aumağı men egemendik keñistiginiñ şegin ayqındap, bekitu bağıtı boyınşa Qazaqstannıñ sırtqı sayasatındağı ayrıqşa mañızdı zañdıq küşke ie qadam boldı.

Bwl jerde altınşı wlı sayasatı retinde «Atom qaruınan öz erkimizben bas tartqanımızdı da» qosqım kelgen. Ökiniştisi, atı tauday «Halıqaralıq kepildiktiñ» qajet kezde rol' oynamay qalğanın tağı da Ukarina dağdarısı körsetti.

 Nazarbaevtıñ 5 wlı sayasatın qoldau men qorğau – parız

Memlekettiñ naqtı wlttıq jağdayı men tarihi-äleumettik jağdayın, älemdik geosayasi jağdaydı közdey otırıp jasalğan bwl 5 wlı sayasattı qoldau men qorğau – Täuelsiz Qazaqstan men wlttıñ bolaşağın qorğau äri bükil  qazaqtıñ orındauğa tyisti parızı dep bilemin.  Adam sanınınıñ köp boluı men belgili bir aymaqta wlttıñ sanınıñ basım boluı wlttıq qauipsizdiktiñ bastı kepili. Nwrswltan Äbişwlı AQŞ bastağan Batıs elderimen, Qıtaymen, Arab-Türki elderimen teñ därejeli sayasi-ekonomikalıq baylanıs ornatu arqılı wlttıq qauipsizdiktiñ mümkindigin keñeytti.

Bizdiñ el üşin, däl qazir wlttıq qauipsizdik öte mañızdı. Al onıñ eñ mañızdı tüyini qazaqtıñ jan sanın barınşa ösiru men tarıday şaşılğan qandastarımızdı Atajwrqa jinau. Barlıq körşilermen beybit, dostıq baylanıs ornatu. Tağı da aytayın, «Qazaq köp bolsa äsker de köp boladı, eñbekküş te köp boladı, wlttıq qauipsizdik te kepildenedi, ekonomika da örkendeydi».

Orıs prezidenti Nwrswltan Äbişwlınıñ osı köregen sayasatın Resey elinde jüyeli qoldandı äri jemisti türde jalğastırdı. Qazir Nazarbaev Nwrswltannıñ bedelin,  köregendigi men kemeñgerligin bükil älem moyındadı. Qazaqta «Ülken pışaq wyalsa da ötedi» degen maqal osındayda aytılsa kerek. Sol ülken pışaq  qaşanda ötkir. Tek Elbasımızdıñ mañayındağılardıñ öz deñgeylerinde onı tüsinbey kedergi jasap bağatını anda-sanda körinip qaladı.  Jemqorlıq pen satqındıq öz aldına bir äñgime.

Wranşıldıq, jalpaq wltşıldıq ol – jarğa jığadı. Qayta naqtı is-äreketimiz, eñbegimiz ben sabırlılığımız, sayasatkerligimiz arqılı otan süygiştigimizdi däleldeuimiz kerek .  

Qazaqstannıñ eli beybit, wlttarınıñ ıntımağı jarasqan, salihalı elge aynalğanın kördik. Desede Nwrswltan Äbişwlınıñ sol sayasattarına kedergi jasap, wlttıñ bolaşağına qastandıq jasap jatqan adamdar da az emes. Biz keşke deyin bäle-jalanı Prezidentke jauıp, qwr sözben daurıqqanşa, Elbasımızdıñ qasınan tabılıp, sol qasköylerdiñ jolın kesuimiz kerek. Birige otırıp Prezidentti qoldauımız, jwmıla jük köteruimiz kerek. Mısalı ötken jılı ğana qandastarımızdıñ ata jwrtqa oraluına kedergi jasaytın zañdıq özgeristi parlament pen ükimet qabıldattı. Sonda bir qazaq deputatı Nwrswltan Äbişwlınıñ 2011 jılğı alğa qoyğan «2012-2013 jıldarı 20-30 mıñ otbasın köşirip äkelu kerek» degen tapsımasına män berip qarağan joq.  Deputattarımız ben Ükimet basşılarımızdıñ bwl qılığı tarihi masqaralıqqa aynalıp, wltımızğa jasağan qastandıq ekenin, mine, Ukarina tragediyası tüsindirdi. Endi parlament te, ükimet te esin jisın. Jwmsaq orındıq pen mansaptıñ qamı üşin wlttıñ bolaşağın satuday auır satqındıqtan arılatın kez keldi. Bizdiñ basımızğa tönip kele jatqan näubettiñ betin birige otırıp, Nwrswltanday wlı sayasatkerimizdi qolday otırıp qaytaruımız kerek.

Bizdiñ täuelsizdik jıldarındağı auır tağdırımızğa da Nwrswltan Äbişwlı es qattı. Endi alda bolatın prezidenttik saylau kezinde de Nwrswltan Äbişwlı öz köregendigin körsetedi dep senemin. Elbasımız özi bastağan «Nwrlı köşin» qayta jalğaydı dep te senemin äri şın jürekten tileymin. Al özim tiri bolsam Nwrswltannıñ qasınan tabılamın, qoldaymın, jan berip qorğaymın!

Abai.kz

0 pikir