Seysenbi, 10 Jeltoqsan 2019
Qoğam 5260 0 pikir 19 Säuir, 2014 sağat 12:42

TÄUELSİZDİK, BÄRİNEN SEN QIMBATSIÑ!

Tuğan elge qaterli sät tusa egeuli nayzanı qolğa alıp, jauğa qarsı attanatınday patriottıq sezimi boyında şalqığan, bauırlarım! Eñ aldımen, Kedendik odaqtıñ kesirli odaq  bolğandığın naqtılı ömirde körip jürgenimizdi aşıq aytqım keledi. Onıñ Qazaqstan ekonomikasın damıtuğa, halıqtıñ äleumettik jağdayın jaqsartuğa tük te septigi timegendigi ayqın.17 million twrğınına, sändi sırt kiimdi aytpağanda, iş kiim tigip bere almay otırğan elmiz. Soğan qaramastan  ükimettegiler Keden odağına kirsek, 170 milliondıq  rınokqa qoyıp ketemiz, qarıq bolamız degen tätti qiyalğa berildi. Onısı jayına qaldı. Kündelikti twtınatın azıq -tüliktiñ basım köpşiligin sırttan tasitın ädetten arılmay jatıp, eksportqa et şığaramız, jemis - jidek jöneltemiz dep küpingennen ne taptıq. Reseydiñ, Belarussiyanıñ auıl şaruaşılıq önimderi öziniñ arzan köringen bağasımen düken sörelerin jaulap aldı.

   Toq eteri – Keden odağı qazaqstandıq önerkäsipti, auıl şaruaşılığın örkendetuge  jol aşpaydı, qayta örisin tarıltadı. Şikizattıq el deñgeyinde qaldıradı. «Bäsekelestik tuadı, sonıñ nätijesinde käsipkerlik damidı»  degenge ilanğandar äldiniñ janındağı älsizdiñ qalay jantäsilim bolğanın köre bastadı. Kedendik odaq bäsekelestikti arttırğan da, öndiristi damıtuğa järdemdesken de joq.

    Bizdiñ halqımız tım añğal, bala sekildi tätti berse aldana salatın. Prezident tätti söz aytsa, soğan elite qoyadı. Bermegen tättisin auızğa salıp sorğanday tamsanamız.Söytip  üyrenşikti wyqığa basamız.Bizdiñ tübimizge jetip jatqan sol wlttıq marğaulıq, wlttıq samarqaulıq.Wyqıdan oyanğandardıñ özi de del sal.Qoğamdağı jağdaydı qaytsin, öziniñ qaraqan basınıñ qamın küytteuden ärige aspasa.

   

«Euraziyalıq odaq sayasi odaq emes, biz täuelsizdigimizdi eşkimge de bermeymiz». Memleketimizdi basqaruşılar osılay deydi. Sizder soğan senesizder me? Joq, ärine. Men de oğan ilanbadım.  

Wlttıq deñgeyden joğarı twratın qwrılımğa küni qarağan memlekettiñ derbestigi jayına qalıp baradı. Onı kez - kelgen qarapayım adamdar da biledi.Ekonomika men sayasat ejelden bir - birimen baylanıstı närse. Är memleket öz halqınıñ qamın oylauğa mindetti. Adamdarın jwmıspen qamtudı közdeydi.Äleumettik mäselelerin şeşuge, qorğanısın küşeytuge den qoyadı. Al onıñ bäri qarajatqa tireledi.Qarajattıñ közi – ekonomika. Byudjettiñ büyirin toltıru – ülken sayasat.Onsız memleket ömir süre almaydı.Ortaq bank aşu, ortaq aqşa şığaru Reseydiñ paydası üşin oylastırılğan. Üş elge ortaq aqşanıñ atın qazaqşa «Altın», tipti «Nwr Altın» dep qoysa da ol Teñgege tatımaydı.Töl teñgesin kereksiz etip tastağan, özgeniñ bankisine telmirgen memleket qalayşa täuelsiz memleket boladı! Bwl mümkin emes.

   «Ortaq aqşa şığarılmaydı» dep qoyıp qaldı kökesine tartqan döydiñ biri tayauda. «Deval'vaciya bolmaydını» eske alıñız da, älginiñ degenin kerisinşe qabıldañız.Onıñ jasırğanı merzimi körinedi. Qırımdı ozbırlıqpen özine qaratıp alğan Resey  Batıs elderiniñ ekonomikalıq qısımşılığına qarsı qır körsetpek. AQŞ-tıñ  dolların ığıstırıp tastaudan ket äri emes. 2025 jılı Altın aqşanı iske qosu josparınıñ bolğandığı, qazirgi şielenisti jağday onı tezdetkeni turalı aqparattar şığa bastadı. Demek, odaqtasıñnıñ oyına ne kelse,  sonı qoldauğa, artınan eruge mäjbürsiñ. Batıstan ol bölektense, eriksizden sen de irgeñdi aulaqtatasıñ. Mwnı qalasañ da, qalamasañ da solay boladı. Öytkeni özindik wstanımıñ odaqtasıña kerek emes.Ekonomikalıq müddeden sayasat tuadı, sayasattıñ saldarı ekonomikalıq baylanıstarğa äserin tigizedi.  Söytip, sayasi twrğıdan da odaqtasuğa itermeleydi, täuelsizdikten, derbestikten eriksiz ayırılasıñ. Mwnday jağdayda   «körşiniñ basbwzarlığına bizdiñ qatısımız joq, aulaq ketsin» dep  aqtaluğa mümkindik qalmaydı. Resey örge süyrese de, körge süyrese de könesiñ. Onday küyge tüspes üşin Euraziyalıq ekonomikalıq  odaqqa kirmeu kerek.Onıñ paydasınan zalalı köp.

 Reseymen integraciyağa Belarusiya  men Qazaqstan nelikten ıntızar? Resey sayasattanuşısı Andrey Suzdal'cevtiñ aytuınşa:   «Olarğa ( atalğan eki elge – R.S.) däl qazir aqşa men resurstar qajet.Olarğa öz memleketteriniñ  jäne tipti memleketteriniñ de emes,   rejiminiñ ömir süruiniñ qanday da bir problemaların däl qazir şeşuleri qajet».  Aqiqattı döp basqan eken sayasattanuşı.

 Sol Suzdal'cev tağı bılay deydi: «Reseydiñ integraciyadağı maqsatı strategiyalıq sipatqa ie.Resey öziniñ menşiktengen integraciyalıq toptarınsız birinşi rangadağı derjava, super derjava bola almaydı». Soltüstiktegi körşiniñ Ukrainağa jasağan qiyanatı onıñ öz aldına qoyğan maqsatına jetui üşin eşnärseden tayınbaytının älemge paş etti.Euraziyalıq ekonomikalıq odaqqa Qazaqstan men Belarussiyanıñ jäne Reseydiñ nelikten birigetindiginiñ negizgi sebepterine ayrıqşa män bergen abzal. Älemdik jahandanuda jwtılıp ketpes üşin, alıp ajdaha Qıtay qılğıtıp jibermesi üşin Euraziyalıq odaqqa kirgenimiz dwrıs deytin jönsiz sıltaudıñ tasasına tığılmayıq. «Jaqınıñmen alıstan sıylas» dep atam qazaq bekerge aytpağan. 

  Qazaq biligi tübi bir auısadı.  Sonda tañdaudı kim jasaydı?  Özimiz, yağni respublika saylauşıları ma, älde Putin-Sutinder me?  Ärine, soñğısı. Qolayına jağatın kadrdı ol özi ötkizedi. Wlttıq, memlekettik müddemizdi oylaytındardı biliktiñ mañayına jolatpaydı. Kreml'de otırıp -aq bärin özi retteydi.  Al endi bar ğoy,  jemqor, satılğış basqaruşı şeneunikterden qwtılamız, ädilettilik ornaydı deytindey kün tuatındığın oylap, quanudıñ jöni joq. Jemqorlıq jönindegi jarısta «orıs odaqtasıñız» bizdegilerden qalıspaydı.Eki jaqtıñ jemqorları qosılğan soñ qanıñızdı tespey soradı.Tonalıp jatqan qazba baylıqtarıñızdan tozañ da qalmaydı.Odaqtasudıñ tübi – tübegeyli otarlanu!

  Resey tıqpalağan AES saludı bılay qoyğanda, «qırği qabaq» soğıs qayta jalğasatın  kez kelse, qazaq dalası bayağıdağıday soyqandı qarulardıñ  sınaq alañına aynalıp şığa kelui qiın emes. Al odan keyin jirinovskiyler men limonovtar añsap jürgen, Putinniñ «jer tügendeu» sayasatın qolday jönelgen hakasiyalıq  ştıgaşevterdiñ sandırağı iske asa bastauı mümkin. Soltüstik, batıs oblıstardı  Reseydiñ guberniyası jasauğa niettense, kim qoy deydi. «Reseydiñ mwnısına tüsinistikpen qaraymız»-dı qaytalaytın şığar «taq mwrageri». Al mwndaydı qalamaytın AQŞ pen Batısqa «şarualarıñ ne, odaqtasıma ne istesemde erkimde» demey me?  Jaman aytpay jaqsı joq. Resey biliginiñ qazirgi tañdağı imperiyalıq öktemdigi, Putinniñ Halıqaralıq şarttarğa pısqırıp ta qaramağan astamşılığı osınday qauiptiñ tuatındığına kümän keltirmeydi.

  

Qazaqstandağı halıq qayda , sonıñ bärine jol berip, qarap otırmas deysiz be? Qauqar tanıtıp, qarsılasatın halıq bolsa qayda jür, qaterdiñ aldın almay! Däl qazir kürkirete ün qosıp, attan salmay!     Respublika azamattarınıñ küreskerlik ruhı joyılğan. Ol ruh 1986 jılı keñes soldattarınıñ etigimen taptalğan, 2012 jılı policeylerdiñ oğına jığılğan, sottardıñ ükimimen janşılğan. Däl Täuelsizdik küninde – jeltoqsannıñ  16 jwldızında,  Almatı men Jañaözende. Bwl tarihi fakt. Öz halqın ayamağan jauızdıqtan äli esin jiya almağan qoğamğa ne min tağamız. Küreske  şığar, köşin bastar Asıldarın attı, sottadı, qudaladı, şetke ketirdi. Qalğandarınıñ basqan qadamın añdıp, tıñ tıñdap, auzın aştırmaydı. Zañ ayasında sayasi alañda küresuge äzir jandar barşılıq. Biraq oğan mümkindik bermeydi. Narazılıq ataulıdan allergiyası qozatın bilikke ne daua! Köşedegi äyel ana, bala- şağanı süyrep aparıp jabıq kölikke tığatın Qasımovqa ne şara! Ülkendi- kişili quğın - sürgin, ürey azamattardıñ küreskerlik ruhın jasıtqan.

 

    Eldiñ şebin qorğar sarbazdan da wrda - jıq policeyi köp avtoritarlıq - diktatorlıq  memlekette ömir sürip jatırmız. Azamattıq qwqı qorğalmaytın, söz bostandığı şekteuli, ädil, taza saylau ötpeytin, halıq pikirimen sanaspaytın,twrğındar talabın qwlağına qıstırmaytın Qazaqstan bwl. Onı Qırğız elimen, Gruziyamen,Ukrainamen salıstırmañız.Ondağı halıq erikti. Bizdegidey täueldi, täumendi emes.Sondıqtan da Täuelsizdigin tärk etkizgen joq.Solarğa qarap qızığıp otıra beremiz be?  Bilik jarapazanşılarınıñ  ol elderdi tınıştığı qaşqan swrqıltay etip körsetuine senip, auızdı  añqitqandı qoysaq qaytedi, ağayın.Täuelsizdikten ayırılu ol bar baylıqtan, wlttıq qwndılıqtan, tilden ayırılu ekenin ötken ömir körsetti ğoy.Sodan sabaq alsaq igi.

   Ne istemek kerek? Aldımen ärkim öz boyındağı jasqanşaqtıqtan, äsire saqtıqtan, qwldıq sanadan arılsın. Azamattıq qwqığın tabanğa taptatqızbasın. «Bala- şağa bar edi, ziyanı tiip keteme» deytin bişaralıqtı qoyalıq. Däl qazirgiden artıq wrpaqqa keler ziyan bolmas – qazba baylığımız tonalıp, jerimiz tozıp, odan qaldı Qıtayğa jalğa berilmek,sırtqı qarız orasan zorayıp, äli düniege kelmegen wrpağımızdıñ moynına ilinip jatır! 

   Täuelsizdikti saqtau üşin elimizge sayasi reforma kerek ! Parlamenttik – prezidentik  jüye, ädil de taza saylau qajet. Söz bostandığına qoyılğan tosqauıldar alınıp tastalsın, qudalaudan jabılğan aqparat qwraldarı qalpına keltirilsin. Sayasi twtqındar, öz qwqığın qorğap, ereuil jasap sottalğandar bostandıqqa şığarılsın.Şeteldegi qandastarımızdı Otanına oraltuğa kedergi keltiretin zañdağı qiğaştıqtar tüzetilsin,olardı ornalastıru üşin arnayı memlekettik bağdarlama qabıldansın.Mine, mwnıñ bäri de Täuelsizdik üşin auaday qajetti talaptar.  Biz üşin el Täuelsizdigi bärinen qımbat!

Rısbek Särsenbaywlı

Abai.kz

0 pikir