Särsenbi, 23 Qazan 2019
Qoğam 7492 0 pikir 30 Säuir, 2014 sağat 11:30

«YA NE PONIMAYU PO KAZAHSKI, GOVORITE PO RUSSKI»

Juırda Astana qalasındağı «Memlekettik til» qozğalısınıñ törağası Saylau Batırşawlı, «24 kz» telearnasınıñ tilşisi Jambıl Zeynullamen birge Astana qalasınıñ Esil, Almatı jäne Sarıarqa audanı Halıqqa qızmet körsetu ortalıqtarınıñ jwmıs barısın baqılauğa bardım. Baqılaudı sol jağalaudağı Sauran köşesi 7-şi üyde ornalasqan Esil audanınıñ №1 HQKO-nan bastadıq. Qarsı aldımızdan jas qazaq jigit bizdi körip, «Vı komu prişli?» - dep dürse qoya berdi.

    Saylau Batırşawlı «Aynalayın, biz jeke kuäligimizdi auıstıruğa keldik» - dep edi, «YA ne ponimayu po-kazahskiy, govorite po-russkiy» demesi bar ma? «İzdegenge swrağan» degendey, bizdiñ taqırıp osı edi. «YA stajer, ofical'no eşe ne rabotayu» dep twr. Sodan inspektorlardıñ qasına jaqındadıq. Olar: Kosımjanova Almagul' men Nuşoneva Lyazzat. Söytsek, is-qağazdar işinde «Pereçen' dokumentov, neobhodimıh dlya registracii grajdan po mestu postoyannogo jitel'stva», «Pereçen' neobhodimıh dokumentov dlya gosudarstvennoy registracii yuridiçeskih lic» sekildi qwjattardıñ qazaq tilindegi ülgisi müldem joq bolıp şıqtı. «Pereçen' dlya posobiy na rojdenie rebenka i po uhodu za rebenkom» degen qağazdı jartı sağat degende äzer şığarıp berdi.

    №1 HQKO-nıñ basşısı Alimov Farhad Bauırjanoviçtiñ erteñnen qaldırmay kemşilikterdi jöndeymiz degen uädesine senip arttıq. Alayda, ertesinde kelgenimizde  bayağı jartas - sol jartas ekenine tağı kuä boldıq.

Al, Almatı audanı HQKO-nıñ Mirzoyan köşesinde ornalasqan böliminde keluşilerdiñ kezegin habarlap twratın qwrılğı tek qana orısşa söyleydi eken. Qazaqşasın bayağıda wmıtqan sekildi. Inspektorlar Şıngojaeva Indira men Bekmuratov Galımjan «Pereçen' dokumentov na registraciyu (propiska)» dep atalatın qwjattıñ qazaqşasın tauıp bere almadı. Qızmetkerlerdiñ deni özimizdiñ qaraközder bolsa da atı-jönderine deyin orıstanğan: Kurmanalina Aelita, Kamşıbaeva Nazgul', Ramazanova Ayagoz bolıp kete beredi. Bölim basşısı Nurtaeva Sandugaştı eki kün kelip ornınan taba almadıq. Sandugaştıñ orınbasarı Janar esimdi qarındastıñ sözi «Köş jüre tüzeledi» degenge saydı.

  

Respublika dañğılı boyındağı Sarıarqa audanı HQKO barğanımızda bizdi inspektor Igisinov Samat Karekeeviç qarsı aldı. Esil audanındağı kemşilikter bwl jerde de aldımızdan şıqtı.  «Altı jıldan beri osında isteseñ, nege atı-jöniñdi qazaqşağa auıstırmadıñ?» degen swrağıma Samat «bükil qwjattarımdı qazaqşağa audaruğa uaqıt joq» degen sıltau ayttı.  Bölim basşısı Muhamedjanova Aynur Berikovna qazaqşadan müldem maqwrım bolıp şıqtı.

   Köterilgen mäsele qanşalıqtı mañızdı bolsa da memlekettik qızmetkerler memlekettik tilde jasalğan wsınıstar men oy-pikirlerge pısqırıp ta qaramaytını nelikten? Bwl memlekettik tildi aşıq türde mensinbeu jäne qorlau emes pe?

   Elbasınıñ «Qazaq qazaqpen qazaqşa söylesin» degen talabına qwlaq aspau, oğan üzildi-kesildi qarsı şığu degeniñiz - osı. Memlekettik sayasatqa qarsı äreket etetin mwnday adamdardı basşılıq qızmetke qanday negizge süyenip otırğızıp qoyğanı tüsiniksiz. Memlekettik til turalı mäsele köterile qalsa boldı, «bizde memlekettik til ekeu. Ata zañımızda orıs tiliniñ resmi türde qazaq tilimen teñ qoldanılatını aytılğan. Kümändansañız, Konstituciyanı oqıñız» dep jelkesin küdireytip şığa keledi.

Elimizdegi tirkelgen 3872 otandıq aqparat qwraldarınıñ 482-si ğana taza qazaq tilinde äri olardıñ taralımı da mardımsız. Memlekettik tildiñ müşkil halin osıdan-aq şamalay beriñiz. Qazir bizdiñ respublikamız ruhsız aqparattar tasqınınıñ astında qaldı. Mına siqımızben äli buını qatpağan jauqazın wrpaqqa qanday önege wsınbaqpız?

Jwmamwrat  Şämşi

«Memlekettik til» qozğalısınıñ müşesi

Abai.kz

0 pikir