Jwma, 15 Qaraşa 2019
Jañalıqtar 1431 0 pikir 19 Tamız, 2013 sağat 12:44

Qazaqstan eksportın kim şektep otır?

Jaqında ğana Qazaqstannıñ eksporttıq äleueti artqan elder qatarına qosılğanına kuä boldıq. Söytse de soñğı kezderi otandıq önimderdiñ eksportın şektep otırğandar bar eken. 

Bwl turalı Eksporterler keñesiniñ IX otırısı barısında QR Prem'er-ministriniñ orınbasarı, Industriya jäne jaña tehnologiyalar ministri Äset Isekeşev mälimdedi jäne tiisti ministrlikterdi jwmıldıruğa tapsırma berdi. 

Mäselen, Özbekstanğa satılatın wnnıñ akciz salığı qoldan wlğaytılğan. Alğaşqıda 10 payızğa, keyin 15 payızğa deyin köterilgen. Bwl qisınsız qımbattatu. Akciz qımbatşılığı ötken jıldıñ küz mezgilinde de talqılanğan. Özbek tarapı wnnıñ satılu kölemi kürt tömendegen jağdayda kelissözder jürgizip, atalmış mäseleni şeşuge dayar ekendikterin jetkizdi. Bwğan deyin bwl mäsele ekijaqtı kelisimderdiñ eşqaysısında da eskerilmegen. Al respublikamızdıñ astıq öñdeu odağınıñ prezidenti Evgeniy Kan «Biıl ötken ükimetaralıq komissiya otırısında mağan özbek tarapınan mwnday kelisim jasalmağanın aytqan bolatın», – dep otır. 

Jaqında ğana Qazaqstannıñ eksporttıq äleueti artqan elder qatarına qosılğanına kuä boldıq. Söytse de soñğı kezderi otandıq önimderdiñ eksportın şektep otırğandar bar eken. 

Bwl turalı Eksporterler keñesiniñ IX otırısı barısında QR Prem'er-ministriniñ orınbasarı, Industriya jäne jaña tehnologiyalar ministri Äset Isekeşev mälimdedi jäne tiisti ministrlikterdi jwmıldıruğa tapsırma berdi. 

Mäselen, Özbekstanğa satılatın wnnıñ akciz salığı qoldan wlğaytılğan. Alğaşqıda 10 payızğa, keyin 15 payızğa deyin köterilgen. Bwl qisınsız qımbattatu. Akciz qımbatşılığı ötken jıldıñ küz mezgilinde de talqılanğan. Özbek tarapı wnnıñ satılu kölemi kürt tömendegen jağdayda kelissözder jürgizip, atalmış mäseleni şeşuge dayar ekendikterin jetkizdi. Bwğan deyin bwl mäsele ekijaqtı kelisimderdiñ eşqaysısında da eskerilmegen. Al respublikamızdıñ astıq öñdeu odağınıñ prezidenti Evgeniy Kan «Biıl ötken ükimetaralıq komissiya otırısında mağan özbek tarapınan mwnday kelisim jasalmağanın aytqan bolatın», – dep otır. 

Jalpı akciz salığı degenimiz – twtınu tauarlarınıñ jäne körsetiletin qızmetterdiñ bağasına qosımşa salınatın salıqtıñ bir türi. Respublikada öndirilgen jäne sırttan keletin tauarlarğa, bäseke biznesine akciz salınadı. Sapası men bağası jaqın tauarlarğa,  ortaq belgilerine qaray jikteletin tauarlarğa salınatın ajıratılğan akciz, swrıptarınıñ bağası ärtürli deñgeydegi birıñğay tauarlarğa arnalğan ortaşa akciz türleri bar. 

Bıltır Özbekstanğa 1 million 216 mıñ tonna wn satılğan. Al biıl – 709 mıñ tonnanı qwrap otır. Bwl degeniñiz, wn eksportınıñ 45 payızğa qısqarğanın körsetedi. Bwğan sebep – akcizderdiñ qımbattauı dep otır Isekeşov mırza. 

Evgeniy Kannıñ mälimdeuinşe, wn tartatın käsiporındardıñ törtten bir böligi jwmıs istemey toqtap qalğandıqtan, qazaqstandıq tauarlardıñ eksporttıq mümkindikterin şekteytin elderge qatıstı qarama-qarsı şaralar qabıldau qajet dep otır. 

Al «KAZNEX INVEST» AQ baspasöz qızmetiniñ taratqan aqparattarına köñil bölsek, Özbekstan Respublikası 2013 jıldıñ mamır ayında öz tauar öndiruşilerin qoldau maqsatında qaulı qabıldap, importtıq önimderdiñ 45 atalımına akciz salığın engizgen. Bwl tauarlarğa salınatın akciz kölemi 10-30 payız aralığında. Al Türkimenstandağı akciz salığınıñ mölşeri 40 payızdan 70 payızğa bir-aq sekirgen. Bwl rette Türkimenstannan Qazaqstanğa äkelinetin tauarlarğa salınatın akcizdiñ 15 payız ekendigin eskersek, olardıñ tauarına salıqtı elimiz edäuir qımbattatuına bolar edi. Özbek ağayındardıñ bwl ekonomikalıq şeşimi ersi-aq. Äsili, bwl memleketter öz öndiruşileriniñ önimderi men tauarların işki twtınuda mıqtap ornıqtıru üşin jasağan şara boluı mümkin. Desek te işki narıq öz aldına, al sırtqı eksport saudasınıñ jöni bir bölek. Öytkeni özara ıntımaqtastıq qwrğan elderdiñ akciz salığı, bolmasa basqa da eksporttıq mäselelerdi birlese şeşip, salıq bağasın özara keñesip qoyuı mindetti emes pe? 

Bwl keleñsizdikterdi retteu üşin Äset Isekeşov öndiruşilerdiñ wsınıstarı men şağımdarın tıñdadı. Nätijesinde bwl memleketterge qatıstı «qarama-qarsı» şara qabıldau qajet dep şeşildi. 

«Ekonomika, Industriya jäne jaña tehnologiyalar, Auıl şaruaşılığı ministrlikteri bir aptanıñ işinde bizdiñ önimderimizge akcizder qoldanatın elderge qarsı qarama-qarsı şaralar oylastıru qajet. Bwl mäselege qatıstı mehanizmder qajet, baj salığı kölemi boyınşa naqtı wsınıstar jasau kerek. Onı Ükimetke şığaramız. Bizdiñ eksporttaytın önimderimizge qatıstı akcizderdi on ese qımbattatu ädil emes. Biz tiisti şaralardı qabıldauğa tiispiz», – dedi Isekeşev mırza.

Ükimet basşısınıñ orınbasarı, Ekonomika jäne byudjettik josparlau ministrligine Auıl şaruaşılığı ministrligimen birlesip, Qazaqstannıñ Özbekstan men Türkimenstan elderi arasındağı kelisimderin, normativtik-qwqıqtıq bazanı eskere otırıp, Ükimetke qarama-qarsı şaralar turalı tiisti wsınıstardı şığarudı tapsırdı. «Tamızdıñ soñında biz bwl mäseleni qarastıramız. Bizge tolıqqandı derekter bazası qajet. Bwl mäselege Qarjı ministrligin, Salıq jäne Keden komitetteriniñ qosıluın swraymın. Bügin eki käsiporındı ğana tıñdadıq, tağı da qanday önim türlerine qatıstı qiındıqtar bar ekenin anıqtau qajet. Elimizge äkelinetin, sırtqa şığaratın tauarlarımızdı, onıñ işinde akcizder salınatın önimderdi qarap şığu öte mañızdı», – dep tüyindedi Isekeşev.

Aqniet Ospanbay

0 pikir