Seysenbi, 12 Qaraşa 2019
Jañalıqtar 1465 0 pikir 28 Qırküyek, 2012 sağat 12:50

Aqiqatın aytsaq aşı, Balalar därigeri tapşı...

On jıldıñ işinde elimizde bala ölimi 14,9 payızğa tömendegen. Al 2010 jılmen salıstırğanda, 1000 gramğa deyingi, yaki öte qauipti salmaqtağı şaranalardıñ tiri qalıp, ömir sürui 1,6 payızğa wlğayıptı. Äytse de, medicinağa engizilgen jaña tehnologiyalarmen jwmıs isteytin bilikti maman tapşı. Bwl jöninde elimizdegi balalar därigerleriniñ VII s'ezinde belgili boldı.

On jıldıñ işinde elimizde bala ölimi 14,9 payızğa tömendegen. Al 2010 jılmen salıstırğanda, 1000 gramğa deyingi, yaki öte qauipti salmaqtağı şaranalardıñ tiri qalıp, ömir sürui 1,6 payızğa wlğayıptı. Äytse de, medicinağa engizilgen jaña tehnologiyalarmen jwmıs isteytin bilikti maman tapşı. Bwl jöninde elimizdegi balalar därigerleriniñ VII s'ezinde belgili boldı.

Biılğı balalar därigerlerleriniñ VII s'ezi Pediatriya jäne balalar hirurgiyası ğılımi ortalığınıñ 80 jıldıq mereytoyımen twspa-tws kelip otır. Jiınğa elimizdiñ bas däri­gerleri ğana emes, arısı - Germaniya, Ven­griya, berisi - Täjikstan, Qır­ğızstan, Ukraina Reseyden bilikti därigerler qatısıp, balalar den­saulığın jaqsartu joldarı häm dertti erte anıqtau mäselelerin ortağa saldı. «Soñğı on jılda densaulıq saqtau salasın qarjılandıru on ese wlğaydı. Sonıñ arqasında metarial­dıq-tehnikalıq baza jaqsarıp, bir­qatar jaña tehnologiyalar engizildi» deydi Pediatriya jäne balalar hirurgiyası ğılımi ortalığınıñ direktorı Säule Nwqışeva. Elimizde balalar densaulığın barınşa jaq­sartu mäseleleri jan-jaqtı qamtılıp otır. Mäjilis deputatı Aytkül Samaqovanıñ aytuınşa, elimizde qabıldanğan memlekettik bağdarla­malar wlt densaulığın qalıptas­tırıp, saqtauğa barınşa oñ ıqpal etip otır. Soñğı üş jıldıñ işinde bala ölimi 11 payızğa qısqarsa, tuu körsetkişi 25 payızğa artqan. «Büginde elimizde birqatar iri densaulıq saqtau mekemeleri köptep aşıluda. Den­saulıq saqtau salasına jaña tehno­logiyalar engizilip, barınşa jağday jasalıp jatır. Degenmen äli künge bilikti mamandar tapşı. Bwrınnan eñbek etip, biligi men biliminiñ arqa­sında jetistikke jetken ağa buın därigerlerdi qwrmetteuimiz kerek. Aldıñğı buın keyingi tolqınğa öz därejesinde bilim berip, ülgi boluı tiis. Qanşa jerden ğılımi twrğıda ozıq därejege jetken tehnika bol­ğanımen, onı basqara alatın maman bolmasa, bäri beker» deydi Aytkül Samaqova.
Ärine, balalar densaulığın saqtau salası birqatar jetistikke qol jet­kizdi. Mäselen, balalar kardiohi­rurgiyası damıp, biıl elimizde twñğış ret şemirşek mayın trasplantaciyalau boyınşa üş operaciya jasaldı. Äytse de, şeşimin tappağan mäseleler de jeterlik. Elimizde balalar jappay S gepatitine şaldığıp, halıqtı biraz dürliktirgeni este. Osı orayda, s'ezge qatısuşılar türli gepatit derti men JQTB-nı erterek anıqtau jağı aqsap twrğanın jasırmadı. Qatelikterdiñ beleñ aluına däl osı mäsele sebep bolıp twr. Äli künge deyin elimizde türli sırqattardı jwqtıru mäselesi tolıq­qandı zerttelgen joq.

Densaulıq saqtau salasınıñ eñ ötkir twsı - ana men balanıñ densaulığı. Elimizdiñ bas pediatrı Gülnar Kenjetayqızınıñ aytuınşa, 2008 jılı elimiz Düniejüzilik den­saulıq saqtau wyımınıñ keñesimen öli-tiri tuılu wstanımın qabıldadı. YAki, az salmaqta nemese merziminen bwrın tuılğan säbilerdiñ ömirin saqtap qalu asa mañızdı bolıp otır.
2008 jıldan beri säbi ölimi 20 payızğa tömendese, 5 jasqa deyingi bala ölimi soñğı on jılda 37,8 payızğa qısqarğan. «Elimizdiñ pediatriya salasında problemalar bar. Däl qazir kadr tapşılığı anıq bayqaladı. Äsirese, neonotologtar men reanima­tologtar jetispeydi. Öytkeni atalmış eki salanı meñgeru oñay emes. Qazir 500,700,1000 gramm salmaqpen tuılğan balalardıñ ömirin saqtap qalu üşin barlığın jasaudamız. Ärine, balalardı tudırıp, kütu öte qiın. Osı rette neonotologtardıñ jetis­peu­şiligi anıq seziledi» deydi Gülnar Kenjetayqızı.

Äygerim BAQITQIZI
"Ayqın" gazeti

0 pikir