Senbi, 14 Jeltoqsan 2019
Jañalıqtar 1189 0 pikir 5 Qırküyek, 2012 sağat 09:22

Qwrıltaydan ne kütesiz?

Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ kezekti qwrıltayı 24 qırküyek küni Abay atındağı memlekettik akademiyalıq Opera jäne balet teatrında ötkeli otır. Biz osı qwrıltay qarsañında qos jazuşığa «Qwrıltaydan ne kütesiz?» degen saual qoyğan edik. Gerol'd BEL'GER, jazuşı: Eşteñe kütpeymin

- Bwlay deuimniñ sebebi bar. Jalpı, «Jazuşılar odağı kerek emes» deuge bolmaydı. Qalamgerlerimizdi jinap, basqarıp, jönge salıp otıratın - osı qara şañıraq. Men bwl wyımğa 1963 jıldarı keldim. Ol kezde Odaqta nebäri 130 müşe bar bolatın. Mine, sol 130 jazuşınıñ barlığın tanitınmın, ärbir şıqqan jaña tuındıların da siyası keppey jatıp, oqıp otıratınbız. Al qazirgi küni Jazuşılar odağında 800-ge tarta qalamger tirkelgen. Alayda bwl tizimdegi jazuşılardı köpşilik bile bermeydi. Baspasözdiñ betin aşıp qalsañ da, belgisiz bireudiñ atı-jöniniñ soñında «jazuşı» degen ülken ataq twradı. Onıñ jwrttı nemen quantqanı, qanday kitaptarınıñ jarıq körgeni, qalay jazatını belgisiz bolıp qala beredi. Tağı bir mısal. Biıl 42 adamğa «Alaş» sıylığın tabıs etipti. Bir jılda osınşama adamğa «Alaş» sıylığın wsınu - nağız soraqılıq. Mwndayda sıylıqtıñ qadiri ketedi. Odan da sol sıylıqtı arasınan mıqtısın tañdap alıp, eki-üşeuine berse de jön edi ğoy. Mine, osınday betimen ketkendik är jerden qılau berip jatadı.

Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ kezekti qwrıltayı 24 qırküyek küni Abay atındağı memlekettik akademiyalıq Opera jäne balet teatrında ötkeli otır. Biz osı qwrıltay qarsañında qos jazuşığa «Qwrıltaydan ne kütesiz?» degen saual qoyğan edik. Gerol'd BEL'GER, jazuşı: Eşteñe kütpeymin

- Bwlay deuimniñ sebebi bar. Jalpı, «Jazuşılar odağı kerek emes» deuge bolmaydı. Qalamgerlerimizdi jinap, basqarıp, jönge salıp otıratın - osı qara şañıraq. Men bwl wyımğa 1963 jıldarı keldim. Ol kezde Odaqta nebäri 130 müşe bar bolatın. Mine, sol 130 jazuşınıñ barlığın tanitınmın, ärbir şıqqan jaña tuındıların da siyası keppey jatıp, oqıp otıratınbız. Al qazirgi küni Jazuşılar odağında 800-ge tarta qalamger tirkelgen. Alayda bwl tizimdegi jazuşılardı köpşilik bile bermeydi. Baspasözdiñ betin aşıp qalsañ da, belgisiz bireudiñ atı-jöniniñ soñında «jazuşı» degen ülken ataq twradı. Onıñ jwrttı nemen quantqanı, qanday kitaptarınıñ jarıq körgeni, qalay jazatını belgisiz bolıp qala beredi. Tağı bir mısal. Biıl 42 adamğa «Alaş» sıylığın tabıs etipti. Bir jılda osınşama adamğa «Alaş» sıylığın wsınu - nağız soraqılıq. Mwndayda sıylıqtıñ qadiri ketedi. Odan da sol sıylıqtı arasınan mıqtısın tañdap alıp, eki-üşeuine berse de jön edi ğoy. Mine, osınday betimen ketkendik är jerden qılau berip jatadı.
Nwrlan Orazalinniñ Jazuşılar odağın basqarğanına talay jıl boldı. Orazalinge aytar uäjim joq. Öytkeni onıñ mağan jasağan qılpıqtay qiyanatı da, pälendey jaqsılığı da joq. Biraq bir adamnıñ bwl zamanda wzaq jıl törağalıq etui eşbir - zañ şeñberine de, aqılğa da sıymaydı. Sondıqtan qwrıltayda jaña bastıqtı saylap, jüyeni jañartıp, müşeligine segiz jüzdep adam qabıldaudı doğaru kerek. Alayda qwrıltaydan keyin de barlığı jaqsı bolatınına kümänmen qaraymın. Reseyde, Keñes ökimetiniñ qwramında bolğan elderdiñ barlığında derlik Jazuşılar odağı qwldırap, jik-jikke bölinip, berekesi ketken. Sonıñ auruı bizge de jaqındağan sekildi. Qwrıltay ötken soñ bastığı özgersin, özgermesin Odaq bayağı Odaq bolmaydı. Nwrlannıñ jaqtastarı bir töbe, qarsılastarı bir töbe bolıp, bölinip-bölinip berekesiz küy keşe me degen qaupim bar. Sondıqtan da qara şañıraqqa basşılıq tizginin mıqtı wstaytın adam kerek, eski jüyege özgeris engizetin jaña serpilis qajet. Mine, men osını küter edim. Biraq senim az, kümän köp.

Qalihan ISQAQ, jazuşı-dramaturg: Bir-aq närseni kütemin

- Men bwl qwrıltaydan bir-aq närseni kütemin. Qwrıltay öytip-büytip öter, Nwrlan Orazalinniñ ornına basqa bireu saylanar. Biraq qara şañıraqqa ie bola alatın adam tabıla ma? Äñgime sonda. Memleketten aqşasın alıp qoyıp, ar jağında ıñıranıp jata beretwğın bwrınğı zaman joq. Qazir talap küşti. Şını kerek, 700-den asıp tüsetin jazuşını wstap twru, olardıñ kieli ordasın basqaru oñay şarua emes. Bwğan deyin osı jöninde özge jazuşılardıñ pikirin bilip edim. Olardıñ köpşiligi Odaq basşılığına kelgisi joq sekildi. Öytkeni jeti jüz jazuşını, ülken bir şañıraqtı basqaru kez kelgenniñ qolınan kele bermeydi. Qalamgerlerdiñ arasında basşılıq tizgininen ümit etetinder de jetip artıladı. Biraq, meniñşe, olar ar jağın oylap jürgen joq. Onday jandar törağanıñ moynına tüsetin auırtpalıqtı sezinbeytin sekildi. Bwrınğı Keñes Odağınıñ qwramına kirgen elderdiñ eşbirinde jazuşılar bas qosatın Odaq joq. Mine, osıdan soñ «jazuşılardıñ ordasına aynalıp otırğan Odaq özge elderdegidey küy keşpey me?» degen oyğa qalasıñ. Iä, kezinde «şığarmaşılıq odaqtardıñ barlığın biriktirip, bir jerde otırsaq, mwñımız da, jırımız da bir bolsa, jön bolar edi» degender de boldı. Olay deytinderdiñ közdegeni - Jazuşılar odağınıñ ğimaratı. Biraq Nwrlan Jazuşılar odağın sol qiın ötkelderden aman-esen ötkizdi. Qazirgi tañda Nwrlan Orazalinniñ jeke basına qatıstı talay daulı äñgimeler aytılıp ta, täuelsiz gazetterde jazılıp ta jatır. Men mwnı darınsızdardıñ dauı dep bilemin. Joq jerden aytıs tudıratın osınday adamdardıñ özin aparıp basşılıqqa qoyu kerek. Mwnday jwmıstan olar erteñinde-aq aldı-artına qaramay, at-tonın alıp qaşar edi. Özine artılatın ülken jauapkerşilikti şın sezinse, olardıñ osılay eteri sözsiz. Odaqqa Nwrlan sekildi jarğaq qwlağı jastıqqa timey jwmıs isteytin adam kerek. Joğarı jaqqa qaymıqpay şığıp, Jazuşılar odağına qoldau körsetetin ädebiet janaşırların tauıp jürgen Nwrlannıñ özi.

Dayındağan
Sabina QAZAQBEKOVA

"Ayqın" gazeti

0 pikir