Seysenbi, 22 Qazan 2019
Jañalıqtar 2154 0 pikir 31 Tamız, 2011 sağat 06:42

ALTAYDIÑ BALI HALIQARALIQ BAL FESTIVALİNDE B BÄYGE ALDI

Öskemende eki künge sozılğan İİ halıqaralıq bal festivali ötti. Qazaqstan men Sibir elderinde ejelden beri baldıñ otanı sanalıp kele jatqan Şığıs Qazaqstan oblısında osımen ekinşi ret wyımdastırılıp otırğan festival'ğa Resey, Türkiya, Täjikstan, Qıtay, Izrail', Ukraina, Özbekstan elderindegi omarta şaruaşılığı salasınıñ ökilderi, Ortalıq Aziyadağı mal şaruaşılığın örkendetu jönindegi qoğam törağasınıñ orınbasarı Irfan Daskiran, Qazaqstan tağamtanu akademiyasınıñ akademigi Töregeldi Şarmanov, Bilim jäne ğılım ministrliginiñ Balalar qwqın qorğau komitetiniñ törayımı Raisa Şer, Qazaqstannıñ auıl şaruaşılığı ğılımi-zertteu instituttarı men özge oblıstardıñ omartaşıları qatıstı.

Öskemende eki künge sozılğan İİ halıqaralıq bal festivali ötti. Qazaqstan men Sibir elderinde ejelden beri baldıñ otanı sanalıp kele jatqan Şığıs Qazaqstan oblısında osımen ekinşi ret wyımdastırılıp otırğan festival'ğa Resey, Türkiya, Täjikstan, Qıtay, Izrail', Ukraina, Özbekstan elderindegi omarta şaruaşılığı salasınıñ ökilderi, Ortalıq Aziyadağı mal şaruaşılığın örkendetu jönindegi qoğam törağasınıñ orınbasarı Irfan Daskiran, Qazaqstan tağamtanu akademiyasınıñ akademigi Töregeldi Şarmanov, Bilim jäne ğılım ministrliginiñ Balalar qwqın qorğau komitetiniñ törayımı Raisa Şer, Qazaqstannıñ auıl şaruaşılığı ğılımi-zertteu instituttarı men özge oblıstardıñ omartaşıları qatıstı.

Alıs, jaqın şetelden Şığısqa jinalğan qauım oblıs Äkimi Berdibek SAPARBAEVPEN birge alğaşqı qadamdarın Glubokoe audanı Bobrovka auılınıñ mañındağı Razdol'noe mekeninde orın tepken omarta şaruaşılığımen tanısudan bastadı. Biik taudı qiyalay ösken qayıñı men arşası, şırşası twtasıp, sıñsıp twrğan bökter nağız omarta şaruaşılığı üşin jaralğanday eken. Bwlağı sıldırap, qwrağı jayqalıp, moyılı möldirep, jayqalğan güldiñ jwparı mwrnıñdı jararday. Mihail Guslyakovtıñ osı jerde ara ösirip, bal jinap kele jatqanına 25 jıl bolıptı. Bıltırdan beri asıl twqımdı omarta şaruaşılığı märtebesin alğan şaruaşılıqta 240 ara wyası wstalınıp otır. Mausımına 5 tonna bal öndirip, satıp otırğan otbası nesibesin tek osı önimnen körip keledi. 2010 jıldan bastap oblıstağı asıl twqımdı omarta şaruaşılıqtarına berilip jatqan subsidiya bwl şaruaşılıqqa da tiip, biıl oblıstıq byudjetten 800 mıñ teñge qarjı bölinipti.

Qasietti baldıñ qadirin ejelgi däuirdiñ jwrtı da jaqsı bilip, tüsingenin tarih däleldep otır. Suı bal, şöbi när däl osı jerde osıdan üş ğasırğa juıq uaqıt bwrın aradan bal alınğan körinedi. Aranıñ guiline tolı say işindegi omarta basında: «Bwl jerde 1786 jılı Qazaqstan men Sibirdegi eñ alğaşqı omartaşılıq käsibi bastalğan» degen granit tasqa qaşalıp jazılğan sözderi bar eskertkiş taqta aşıldı.

Odan soñ festival'ğa kelgen qonaqtar men oblıstıñ, elimizdiñ auıl şaruaşılığı, bilim jäne ğılım, Densaulıq saqtau ministrlikteri ökilderiniñ, oblıs Äkimi Berdibek SAPARBAEVTIÑ qatısuımen Öskemendegi «Altay» tehnoparkinde «Euraziya kontingentinde omarta şaruaşılığın damıtudıñ bolaşağı» attı döñgelek üstel ötti.

Qazaqstanda omarta şaruaşılığı - artta qalıp kele jatqan sala. Şaruaşılıqtı örkendetuge qarjı qarastırılmay otır. Qazirgi küni elimizde barlığı 6 mıñnan astam ğana ara wyası bar. Memleket tarapınan nazar audarılmay otırğan mäseleni bir ğana oblıs deñgeyinde şeşip, qalpına keltiru oñay emes. Elimizde «Omarta şaruaşılığı turalı» Zañ bar bolğanımen, salanıñ jwmısın jüyeleuge qauqarsız bolıp keledi. Öskemende osımen qatarınan ekinşi jıl wyımdastırılıp otırğan halıqaralıq bal festivaliniñ közdegen bastı maqsatı - omarta şaruaşılığınıñ şırayın keltirip, onı tabıstı käsipke aynaldırıp otırğan elderdiñ is-täjiribesin üyrenip, öz oblısımızğa, elimizge engizu, orın alğan problemalardı birlese şeşu joldarın qarastıru. Öñirdiñ tabiği erekşeligin, äleuettik mümkindigin wtımdı paydalanıp, salanı örkendetu üşin Şığısta eki jıldan beri maral, omarta şaruaşılığına qoldau körsetilip, oblıstıq byudjetten subsidiya bölinude. Omartaşılar dayarlauğa, ara twqımın asıldandıruğa jağday jasaluda.

Qazaqstanda tayau jıldarı bal arasınıñ wyasın 2 millionğa deyin jetkizu josparlanuda. Osı mejege jetu üşin bal araların asıldandıruğa ülken män berilude. Osı festival'ğa biıl da kelip qatısıp, baldıñ adam immunitetin köterip, ağzanı sauıqtırudağı bağa jetpes qasieti jöninde däyekti derekter keltirgen Qazaqstan tağamtanu akademiyasınıñ akademigi Töregeldi Şarmanov twmsa tabiğatımızdıñ san mıñ aluan güli men tobılğı, şırğanaq, qaraqat, toşala, şüygin şöbinen jinalğan Şığıs Qazaqstan jeriniñ balı, Altaydıñ balı barlıq eldiñ, jerdiñ balınan asıp tüsetin teñdesi joq şipalı önim ekenin erekşe atap aytıp, «oblıs basşısınıñ mektep oquşılarınıñ tamaq mäzirine 20 gramnan baldı engizip otıruı halıq bolıp qoldap, bükil Qazaqstanda jüzege asırıluı qajet şara» dep bağaladı.

Döñgelek üstel basında bal öndiru boyınşa älemde 5-orında twrğan Ukraina elindegi omartaşılar odağınıñ törayımı Tat'yana Vasil'kievskaya ukrainalıqtardıñ omarta şaruaşılığındağı jetistikterin äñgimeley kele Qazaqstanmen, onıñ işinde balımen atı şığıp otırğan Şığıs Qazaqstan oblısımen seriktestik baylanıstı odan äri nığaytıp, birlesken jobalardı jüzege asıruğa, oblısta osı salanı örkendetuge öz ülesterin qosuğa äzir ekendikterin jetkizip, festival'dı joğarı deñgeyde wyımdastırğan oblıs, qala basşılığına alğısın ayttı. Mektep oquşılarına bal berudi dästürge engizip otırğan oblıs Äkiminiñ bastamasın Ukraina eline de taratudı qolğa alatının mälimdep, festival'dıñ qorıtındı qwjattarına mektep oquşılarınıñ as mäzirine baldı engizu turalı tağı bir bölim engizudi swradı.

Alqalı jiınnıñ soñında «Bal ara» Qazaqstan omartaşılar odağı men Resey Federaciyası, Qıtay, Türkiya, Izrail', Täjikstan, Özbekstan, Qırğızstan omartaşıları qauımdastığı men birlestikteri, sonday-aq eki jaqtıñ auıl şaruaşılığı ğılımi-zertteu instituttarı arasında «Omarta şaruaşılığı salasındağı özara ıntımaqtastıq turalı» memorandumdarğa qol qoyıldı.

 

«Abay-aqparat»

0 pikir