Düysenbi, 17 Aqpan 2020
46 - söz 1527 8 pikir 17 Qañtar, 2020 sağat 11:38

Biznesti aşuğa arnalğan memlekettik qoldau - eñ ülken kedergi!

Biznesti aşuğa arnalğan memlekettik qoldau - biznesti aşu üşin eñ ülken kedergi.

Bwl jolğı äñgime «Damu» qorı jayında. Jeti jılday aqparat salasında qızmet etip, osı bağıttağı memlekettik qoldaular jaylı aytıp kelgem. Biraq, jeti ay şapqılağanda jağdaydıñ mülde basqaşa ekenine köz jetti. I to bwl jwmsartıp jetkizip twrğanım.

Sonımen, «Damu»-da neñ bar deysiz ğoy? Jarnaması jer jarıp jatqan memlekettik qoldaudı alu üşin osı qorğa bardıq. Öytkeni, kepil bolamız dep twr saytında. Jalpı, negizgi funkciyalarınıñ biri ğoy. Biraq, oğan qol jetkizu üşin biraz şapqılauğa tura keledi dedi. Tekserisi bar, basqası bar, äyteuir, sonıñ bärinen ötu kerek eken. Älbette. Jügiristi bastadıq. Qısqası, osı jartı jıldan astam uaqıtta biz barlıq tekseristen öttik. Qorlığına da, zorlığına da köndik. Absurdqa tolı talaptarın orındadıq. Bükil taraptan rwqsat alıp, (tipti, jeke sanalatın banktiñ özi maqwldadı) aynalıp qayta qorğa kelmeymiz ba?! Koncert osı jerde bastaldı. Ananı-mınanı qazbalap, tırnaq astınan kir izdegendey boldı. Öytkeni, qordıñ resmi «otkazında» eşqanday sebep körsetilmegen. Biraq, auızşa ayttı. Kezinde äyelim nesiesin keşiktirip tölegen. Odan keyin ğimarattıñ jalğa alu aqısı qımbattığın alğa tarttı. Qısqası, anau-mınau dep jılı şığarıp saldı ğoy. Naqtı köz jetkizgenim, memlekettik qoldaudı alu tetikteri sol qoldaudı beretinderge ıñğaylı qılıp jasalğan. YAğni, bergisi kelse, bärine köz jwma saluğa boladı. Bergisi kelmese, äyteuir, birdeñe tabuğa boladı. Oğan tağı bir dälel – jügiristi bastağanda-aq «tanıssız bolmaydı» degen äñgimeni estidik. Biraq, tappadıq. İzdegenimiz de şamalı. Öytkeni, senim boldı ğoy. Senimmen jartı jıl oynap, laqtıra salu jaqsı närse emes.

Jartı jıl demekşi. «Damu» qorı menedjerimen bolğan dialogtan:
- Qwjattarmen şapqılap jürgeniñizge qanşa boldı?
- Jartı jıl
- Bizde adamdar jıldan astam da uaqıt jüredi.

Osınıñ özinen-aq eldegi biznestiñ ahualı, naqtı aytqanda, oğan degen memlekettik qoldaudıñ deñgeyi anıq körinip twr. Öytkeni, bir jıl uaqıtta kez-kelgen biznes-jospar şirip ketpey me?! Qazirgi zamanda kündelikti jaña tehnologiya men qızmet türleri şığıp jatır. Al, bir jıl işinde qay-qaysı da özekti bolmay qaluı mümkin. Basqa elder 1 künde, tipti, 1 sağatta şeşetin mäseleler bizde nege jıldarğa sozıladı? Al, soñında «otkaz»!

Odan keyin jalpı «Damudıñ» funkciyalarına qatıstı swraq köp. Öytkeni, biznesti bastaytındarğa kepil bolamız deydi. Qımbat müligiñ bolmasa, kepildi alu mümkin emes. Qımbat müligiñ bolsa, qorsız-aq nesie aluğa boladı. Onda «Damudıñ» ne qajeti bar? Ükimet biznesti qoldauğa qarjı böledi. Ekinşi deñgeyli bankter beredi. YAğni, qordıñ qızmetisiz-aq biznes öz qarqınımen jüre beredi ğoy.

Bwğan qosa, «Damu» qorınan «otkaz» alğan jalğız biz eken. YAğni, büginge deyin onday jağdaylar tirkelmedi dedi. Biraq, äleumettik jelidegi jazbalarımnan keyin, biraz sabılıp, biraz sandalıp, aqırı sanın soğıp qalğandar köp ekenin bayqadım. Jekege şığıp, mwñın şağıp jatqandar jeterlik.

Sebepterge qatıstı tağı birer söz. Olardı joqqa şığara almaymın. Rasımen de, keybir olqılıqtar bar. Biraq, endi memlekettik qoldaudı alıp jatqandardıñ bäri perişte emes qoy. Olar sonda anasınıñ jatırınan şığa salıp tikeley qorğa qaray tarqan ba? Ömir sürgesin ärtürli jağdaylar boladı. Oğan «otkaz» berudiñ sebebi retinde qarap, sonı ğana nwqi berudiñ qajeti joq dep oylaymın. Kerisinşe, memlekettik qoldau osınday jağdaylardı retteuge, oraylastıruğa, kömektesuge arnalğan emes pe? Biraq, onı jüzege asıratındar basqaşa oylaytın siyaqtı. Oğan bir dälel – birde elordadağı keñsesine barıp, jauaptı mamandarımen jolıqtıq. Swraqtarınıñ bäri birtürli: «Ol biznes jürmey qalmay ma?», «Keyin bankrot bolmaysız ba?», «Twtınuşılar tappay qalmaysız ba?», «Nesieni töley almauıñız mümkin ğoy»... Bizdiñ jauap: keşiriñiz, pissimist bolğanıñızğa biz kinäli emespiz!

Osınşa tırnaqşanıñ işindegi janaşırlıq tanıtuların tüsinbedim. Öytkeni, nesieni alatın biz. Ol jauapkerşilik mäñgilik bizdiñ moyında. Al, beriletin aqşa Ükimettiki. YAğni, siz ben bizdiñ salığımız ğoy bılay ayqanda. Biraq, oğan qol jetkizuge qor mümkindik bermedi.

Köp qırtıp kettim-au) Aytatın mäsele äli de jetedi negizi. Qısqa qayırar bolsam, osı memlekettik qoldauğa aparatın baspaldaqtıñ är satısında bir-bir pışaqtan jasırıp qoyğanday äser qaldırdı. Alğa basqan sayın qadala tüsedi. Auırsınğandar birden artqa şeginedi. Al, şeginbegender... Şeginbegender biz ğoy. Bäribir eşteñege qol jetpeydi.

Aslan Qajenniñ äleumettik jelidegi jazbasınan

Abai.kz

8 pikir