Beysenbi, 12 Jeltoqsan 2019
46 - söz 6586 8 pikir 14 Qaraşa, 2019 sağat 13:07

Qazaq tağı da astanasınan quılıp jatır ma?

Men osı küni müldem teledidar qaramay­mın. Birinşi, teledididardağını on orap alatın aqparat – qaltafonımda twr. Ekinşi, oqta-tekte teledidarğa köziñ kezdeysoq tüse qalsa, dambalınıñ tüsin körsetken jalañaş albastılar tolıp alğan. Mağına-mäni joq, atı-zatı swrqiya närseler; odan qalsa, fonogramma-änşiler...

Qay küni anam jañalıqqa qwlaq türip otır eken, QR ükimetbasınıñ orınbasarı Berdibek Saparbaev: «Nwr-Swltan qalasınıñ mümkindigi – şeksiz emes. Sonı eskeru kerek. Kez-kelgen adam elordada twrıp, bilim alğısı keledi. Biraq üysiz, küysiz astanada ömir süru – qiın. Qay jerde jaqsı jağday barın tüsindiru şaraların jürgizu qajet», – dep soğıp twr...

Bayağıda osıdan 30 jıl bwrın, ozbır orıstıñ sovet zamanında qazaqtardı astanamız Almatığa tirkemeytin zañ bolıptı. Ne degen masqara! Netken qiyanat! Ne degen sorlılıq!
Arada atın bes minöttiñ işinde bas qa­lamızğa «Nwr-Swltan» dep özi qoyıp alğan kisiniñ 30 jıldıq biligi ötkende, qazaq tağı da astanasınan quılıp jatır ma?..
Bwl ne bassızdıq? Kimniñ şığarğan jarlığı? Kimniñ pärmenimen aytılğan sandıraq?

Qazaq Eliniñ qay bwrışana barıp, bilik jasasa da, jalaulatqan jarnaması ğana körinetin Berdibek Saparbaev özinşe bir şattı tärtip-qalıptar şığarıp alıptı, bılay deydi: «Ärbir salanıñ öz standarttarı bar. Mısalı, eger bala sanı 15-ten tömen bolsa, ol auılda – bastauış mektep jabıladı. Sondıqtan, damımay otırğan auıldarda äleumettik nısandardı saludıñ qajeti joq. Sebebi, ol jerge 200-300 mln teñge twratın su jüyelerin tartuğa mümkindik joq»                                                   Al, endeşe?!.

Ou, Mäşbektiñ balası-au, joğarğı bilik öziñizdi sol «damımay otırğan auıldardı» damıtudıñ joldarı men tetikterin tauıp, auıldağı öziñizge qandas bauır-qazaqtardıñ äl-auqatın jaqsartudıñ ädisteri men täsilderin tabu üşin lauazımdı qızmet berip, ay sayın biretek jalaqı berip otırğan joq pa?!.

Astanası men atın almastırıp alatın kisiniñ biligi kezinde jel söz, ötirik közge bolsa da, «Auıl jılı», «Auıl – el besigi», «Diplommen auılğa», «Aq bwlaq», «Serpin» siyaqtı bağdarlamalardıñ qolğa alınğanın nege jıldam wmıtıp qaldıñız? Ärine, ädettegi kütkenimizdey, atalğan (jäne atalmağan) bastamalardıñ bäriniñ bayanı bolmadı, nätijesi körinbedi.

Biraq, solay bola twrsa da, elimizdegi halıq sanı 50 adamnan aspaytın 500-ge tarta auıldıñ bolaşağın bwlıñğırlauğa sizge kim qwqıq berdi?!.
İşki migraciya kez kelgen elde toqtausız, ünemi jürip twradı. Sondıqtan, Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ: «Biz işki migraciyanı baqılaudı küşeytuimiz kerek. Bwlay jalğasa berse, jağday qiındaydı. Men özimniñ Halıqqa joldauımda «qalalardağı halıq sanınıñ köptigi – maqtanış emes, bwl şeşilui tiis mäsele» degen sözin basşılıqqa alıñız! Äytpese, jwrt bwrın tañbalağan «Bordyurbek» degen laqap atıñızğa – «Bätuäsizbek» degen jaña esimdi jamap aluıñız äbden mümkin.

Jalpı, qazirgi qazaq biligi «älemdegi elu eldiñ, tipti otız eldiñ qatarına kiremiz» dep maqtanğanda, auızdarınan tükirigi şaşırap, tili barğa – söz bermeydi, endeşe, 50 adamdı jarılqay almay otırıp, nege öytip dandaysidı?

50 adam – adam emes pe? Ata zañımızda eñ qımbat qwndılığımız – ADAM dep jazılğan ğoy. Demek, 50 bılay twrsın, 1 adamnıñ ömiri qımbat boluğa tiis!

Auıldıñ erteñi joğalsa, qazaqtıñ erteñi bolmaydı...

Qajımwqan Ğabdollanıñ facebook paraqşasınan

Abai.kz

8 pikir