Seysenbi, 10 Jeltoqsan 2019
1460 8 pikir 14 Qaraşa, 2019 sağat 12:13

Almatıda otandıq zauıttan şıqqan twñğış elektrobustar jüre bastadı

Bögde jwrt arasında «Qazaqtardıñ qolınan ne keledi?» degen saual jii qoyılatını bar. Rasında da, özgeni tañ qaldıratınday ğılımıñ, tehnikañ, innovaciyalıq jañalıqtarıñ bolmasa, älem keñistiginde öziñdi moyındatu qiın. Qazirgi uaqıtta osı öndiristik bäsekelestikke layıqtı qazaq iskerleriniñ köptep boy körsetip, öndirgen dünieleri swranısqa ie bola bastağanı köñil toğaytadı.

Mine, sonıñ bir igilikti körinisi retinde, Almatı qalasınıñ köşelerinde Falcon EuroBus kompaniyasınıñ qazaq-nemis äriptesterimen birlese jasağan alğaşqı otandıq elektroavtobustar öz qızmetin körsete bastadı.

Almatı qalası qalalıq mobildilik basqarması basşısınıñ orınbasarı Erlan Ädilov "№1 Almaty Elektroavtobys parki" JŞS käsipornı men jaña marşruttıñ aşıluımen qwttıqtap, jolauşı tasımaldau jüyesinde bäsekelestikke layıqtı evropalıq önimderdi paydalanu asa mañızdı ekenin atap ötti.

- Jaña tehnologiyanıñ damuı almatılıqtardıñ ömir-twrmısın jaqsartıp qana qoymaydı, sonımen qatar, qalanıñ infraqwrılımın, onıñ işinde qoğamdıq kölik tasımalı jüyesin jaña deñgeyge köteruge ıqpal etedi.  Bastı maqsat – Almatıda kölik jüyesin reformalau arqılı qalalıqtarğa sapalı kölik qızmetin körsetu jäne jolauşı tasımalınıñ deñgeyin köteru.  Zamanaui üzdik tehnologiyalardı qoldanısqa engizu kölik salasında jaña mümkindikterge jol aşadı, öz kezeginde bwl «aqıldı qala» qwru üşin mañızdı qadam bolıp tabıladı. Bwl jobanı jüzege asıruğa byudjet qarajatı jwmsalğan joq, investorlar men avtoparktiñ qarajatı ğana qwyıldı. Jäne qala äkimdigi elektroavtobustardı satıp almaydı, biz tek marşruttı ğana anıqtap berdik, - dedi Erlan Ädilov.

Al, qazaqstandıq zauıt şığarğan jaña ekoavtobustardı qoldanısqa engizu jäne jwmıs isteu qarqını turalı aqparat bergen "№1 Almaty Elektroavtobys parki" JŞS bas direktorı Petr Smehoviç bılay deydi:

- Jaña ülgidegi elektroavtobustardıñ jwmısın biik deñgeyde wyımdastıru maqsatında arnayı avtopark qwrıldı. Eñ soñğı tehnologiyalıq jetistiktermen jabdıqtalğan avtoparktiñ dispetçrlik ortalığı marşrutqa şıqqan barlıq avtokölikterdiñ jwmısın täulik boyı tolıq qadağalap otıradı. Barlıq qajetti mamandar bilikti kadrlardan jasaqtaldı, onıñ işinde avtobus jürgizuşileri arnayı oqu täjiribelik klasında dayındıqtan ötkizildi.

FALCON M.ADI markalı elektrokölikterdiñ  erekşeligi mınada: avtobustıñ edeni tömen, ıñğaylı, twtas metalldan qwyılğan, eki esikti, jolauşılardıñ, balalar men  mümkindigi şekteuli jandardıñ tüsip-şığuına tolıq jağday jasalğan. Salonda barlıq tehnikalıq jabdıqtar: jedel qızmet şaqıru qwrılğısı, audio men  navigaciyalıq jüyeler, mikrofon, dıbıs küşeytkiş, raciya, monitorlar, aqparattıq elektrondı taqtalar, marşrut bağıttarı, jolauşılardı sanau eseptegişi, smartfondar men gadjetterdi zaryadtauğa arnalğan USB nükteleri, baqılau kameraları (artqı/aldıñğı, ortañğı esikter men jolauşılardı körip otıratın) ornalastırılğan.

Mısalı, jolauşınıñ mobil'di telefon nemese smartfon batareyası otırıp qaluı mümkin ğoy? Bwl jağdayda elektro avtobusta ornatılğan USB port kömegine jüginip, tığırıqtan tez şığuğa boladı. Bwl barşa jwrt üşin öte qolaylı bolğandıqtan, kez-kelgen jan USB port arqılı ärqaşan öz gadjetin quattandıra aladı. Jäne olar öte tez quattandırılatın atay ketken orındı. Osınıñ barlığı jolauşılardıñ özderin jaylı sezinui üşin jasalğan.

Sonday-aq, jol apatı orın alğan jağdayda, tiisti aqparat qalalıq qwtqaru qızmetiniñ «112» nömirine avtomattı türde şwğıl tüsedi. Bwdan basqa apparat elektroavtobus jürgizuşisi avtopark dispetçeriniñ arasında tikeley audiobaylanıs ornatılğan.

Bügingi tañda bükil älemde ekologiya mäselesi birinşi orında twr. Sondıqtan, düniejüzilik qoğamdastıq qorşağan ortanı qorğaudıñ ärtürli joldarın izdestirude. Elektroavtobustardı şığaru – Almatı şaharınıñ ekologiyasın jaqsartudıñ bastı qadamınıñ biri. Bwl avtobustar auanı lastamaydı jäne dıbıssız qozğaladı. Büginde benzin bağasınıñ qımbattığın eskersek, elektr quatın paydalanu birneşe esege arzan tüsedi. Elektroavtobustı jwmısqa qosu öte oñay, äri jeñil. Avtobusta joğarıvol'tti üş akkumlyator ornatılğan,  quatı 550 şaqırımğa jetedi. Sonımen qatar, aldağı qısqı kezeñ batareyalardıñ qalay jwmıs isteytinin sınaqtan ötkizuge mümkindik beredi. Zaman talabına oray, keleşekte elektroavtobustar tehnologiyalıq qwndılıqtar qatarınan kündelikti qoğamdıq kölikterge aynalatını sözssiz.

Almatıdağı jolauşılar tasqını köp jüretin eñ iri bağıttıñ biri – Töle bi köşesiniñ boyımen wzındığı 10 şaqırımnan asatın №206 marşrutqa alğaşqı 10 avtobus şıqtı. Aldağı jılı ekologiyalıq taza avtobustardıñ qatarın 100-ge jetkizu josparlanıp otır.

Avtokölik salasındağı otandıq önimder «Aqıldı qala» qwru bağıtındağı igilikti isterge jäne energoresurstarğa jwmsalatın şığındardı azaytuğa, iri qalalardağı qorşağan ortanı jaqsartuğa erekşe üles qosadı. Uaqıttıñ özi körsetip otırğanday, bwl elektroavtobustar tehnologiyalıq qol jetpes bağalı tehnikadan kündelikti qoğamdıq kölikterge aynalıp, elimizdiñ barlıq iri qalalarınıñ köşelerinde jüyitkitin kün de alıs emes.

Abai.kz

8 pikir