Jwma, 15 Qaraşa 2019
Masqara! 1946 34 pikir 31 Qazan, 2019 sağat 19:06

Kommunister men komsomoldar Täuelsizdikti qaşan «moyındaydı»?

Ötken jılı ğana qızıl imperiyanıñ qınsız qılışı komsomol wyımınıñ 100 jıldığın dürkiretip toylap, täuelsiz eldiñ süyegine tañba salğandar biıl tağı atqa qondı. Tağı da Qazaqstan halıqtıq kommunistik partiyasınıñ bastamaşılığımen elimizdiñ är öñirinde komsomoldıñ 101 jıldığına oray is-şaralar ötip jatır.

Ötken ömirge sağınıştarı jetelep, eski künniñ elesine esi ketip jürgender täuelsiz eldiñ törinde otırıp, kelmeske ketken özge eldiñ soyılın soğuda. Olardıñ oyınşa, «komsomol küni» toylamasa bolmaytın mañızdı mereke. Odan da ökiniştisi, «Komsomol bizdi baqtı-qaqtı» dep HH ğasırğa qarap möñirep jürgen sol kommunisterdiñ köbi bügingi qazaq biliginiñ bir-bir biiginde otır.

Ötken jılı kez-kelgen täuelsiz elde basqa bir ükimettiñ ideologiyasın, sayasatın däripteu sol eldiñ egemendigine qauipti ekenin aytılğanımen, «komsomol künin» toylauşılar bwğan qwlaq aspağan. Negizi egemen eldiñ azamatı bwrınğı bilikti añsap, bügingi ideologiyağa jat qadamğa barsa sayasi jauapkerşiligi quzastırıluı kerek edi. Alayda bügingi biliktegi köne saptastarına arqa süyegen käri komsomoldardıñ "mwrtın balta şapqan joq"...

Köne kommunister biıl tağı sol merekelerin toylap älek. kstnews.kz saytında jazıluınşa, küni keşe Qostanayda komsomoldıñ 101 jıldığına oray dabıralı şara ötken eken. Keñes odağınıñ qızıl tuın kötergen top retro kölikterge otırıp, qala köşelerin şeruletip ötken.

Jeñis sayabağınan bastalğan şeru qalanıñ ortalıq köşeleriniñ boyımen jürip ötip, tıñ igeruşiler eskertkişine kelip tizgin tartqan. Özderiniñ aytuınşa, bwl bağıt kezdeysoq tañdalmağan körinedi. Şeru barısındağı barlıq ayaldamalar komsomol tarihındağı qanday da bir mañızdı kezeñdermen baylanıstı eken. Aytpaqşı, şeruşiler Lenin eskertkişine gül şoqtarın qoyudı da wmıtqan joq.

Şaranı wyımdastıruşı Qazaqstan halıqtıq kommunistik partiyası oblıstıq komitetiniñ birinşi hatşısı Asqar Ömirzaqovtıñ aytuınşa, bwl şara wrpaqtar sabaqtastığı dästürin jalğau jäne el tarihın saqtap qalu üşin ötkizilip otır eken.

Birinşiden, bwlar aytıp otırğan el tarihı qanday tarih? Qazaq halqın jerinen, malınan, janınan ayırğan qandı tarihtı maqtanışpen merekelep otır ma?

Biz bilsek, elimizdegi kommunister üşin ata tarihtıñ bastau közi Keñes odağı ğana sekildi. Bwlarğa salsañız qazaq tarihı degen keşegi keñestik ğasır ğana deuden tayınbaydı.

Biz bwl sözderdi oydan şığarıp otırğan joqpız. Mäjilis deputatı, Qazaqstan halıqtıq kommunistik partiya frakciyasınıñ müşesi Jambıl Ahmetbekovtıñ pikiri bwl.

– Qalay bolğanda da, komsomol – bwl tağdır, bwl balalıq şaq, jastıq şaq, sosın tarih. Al älgi wltşıl patriottar men özgerip şığa kelgen ülken buın ökilderi jäne tarihi mälimetterden jwrday jastar öziniñ ötken tarihına jäne ata-babası ­– atası, äkesi, anası jasağan tarihqa tas atıp jatır, – degen edi Ahmetbekov ötken jılı.

Osı pikirinde berik twrğan kommunister biıl da bilgeninen jañılğan joq. Jalğız Qostanayda ğana emes, elimizdiñ är öñirinde öz merekelerin toylap, qızıl kezdesuler ötkizip jatır. Mäselen QKHP-niñ resmi saytındağı aqparattarğa süyensek:

Komsomoldıñ qwrılğanına 101 jıl toluına oray QKHP Soltüstik Qazaqstan oblıstıq komiteti mektep oquşıları arasında breyn-ring ötkizipti. Oğan Petropavl qalasındağı №32 orta mekteptiñ 11-sınıp oquşıları qatısqan eken.

Bwnı az deseñiz, QKHP Mañğıstau oblıstıq komiteti Aqtau esep jäne tehnologiyalar kolledjiniñ studentteri üşin döñgelek üstel wyımdastırıptı. Oğan komsomol qozğalısınıñ ardagerleri qonaq retinde şaqırılğan. Sonda bwl ne? Täuelsizdiktiñ taza auasımen tınıstauı tiis jas wrpaqtıñ sanasın ulau ma? Bizdiñ oyımızşa, oqu orındarında komsomoldı däripteu eldiñ egemendigin moyındamau degen söz.

Ekinşi mäsele, merekeni wyımdastıruşılar "komsomol toyın toylau — wrpaqtar sabaqtastığı dästürin jalğau" degen wran oylap tauıptı. Komsomol toyınıñ ötken jılğı bağdarlamasında «Wrpaqtar sabaqtastığın jalğau» wranı joq sekildi edi. Älde bwnıñ Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ «Sabaqtastıq. Ädildik. Örleu» saylaualdı bağdarlaması jäne halıqqa arnağan Joldauında aytqan «Sabaqtastıq» sözimen qatısı bar ma eken?

Biraq Prezident aytqan sabaqtastıqtıñ mäni – erteden kele jatqan bizdiñ ädet-ğwrpımız bolsın, qoğamdıq wstanımdarımız bolsın, qol jetkizgen jetistikterimiz bolsın odan bas tartpay alğa örleu bolatın. Äste qızıl imperiyanı añsap, solardıñ toyın toylau emes edi.

Memleket basşısınıñ bağdarlamasın öz äreketteriniñ qalqanı etu kommunisterdiñ köne ädeti. Ötken jılı da Quanış Swltanov, Jambıl Ahmetbekov bastağan köne komsomoldar sol kezdegi Prezident Nwrswltan Nazarbaevtı betke wstağan.

«Komsomol toyın toylau - tarihtıñ talabı» dep jürgen Ahmetbekov atalğan mereke Elbasınıñ bağdarlamalarımen tığız baylanıstı ekenin aytqan.

– Bizdiñ qazirgi damu bağıtımızdıñ negizi sonau sovet kezinde, onıñ işinde özindik qoltañbası qalğan komsomoldıñ kezinde qalanğan, sonı eşkimniñ eskergisi kelmeydi. Komsomoldıñ jüz jıldığın toylauda eşqanday ideologiya bolğan joq. Degenmen, däl qazir bwl ideologiya öte özekti bolıp otır. Özekti bolatını sol – memleket basşısınıñ 5 äleumettik bastaması, joldau men onıñ iske asuı siyaqtı äleumettik mäseleler – mine nağız socializm degen osı. Bwl turalı eşkim aşıq ayta almaydı, öytkeni biz jabayı kapitalizmde ömir sürip jatırmız, - degen edi parlament deputatı.

Bizdiñ aytpağımız, komsomolğa üş qaynasa sorpası qosılmaytın bügingi ideologiyanı, memlekettiñ qazirgi sayasi wstanımı men memlekettik bağdarlamalardı kommunisterdiñ özderi üşin bwrmalap alğanı qanşalıqtı orındı?

Bası bar adamğa qazaq halqınıñ qızıl imperiyadan qanday qısas körgenin aytıp jatudıñ özi artıq. HH ğasırdıñ tabaldırığın attay bere küş alğan kommunisterdiñ beybit qazaq halqın qoyşa qırıp tastağanı kim-kimge de ayan. Al biz halqımız aldında keşirilmes qılmıs jasağan jauızdardıñ jeñisin toylap jürmiz. Basqaşa aytqanda, ata-baba äruaqtarınıñ qabırğañdı qayıstırar qandı şerin öz qolımızben juıp-şayıp jatırmız. Özimiz bastap osınday qadamğa barsaq mıñdap emes, milliondap qılılğan qazaqtıñ qanın kim arqalaydı?!

Özimizdiñ täuelsiz elimiz, Prezidentimiz, memlekettik rämizderimiz, änwranımız bar ekenin eskermey, eskini esten şığara almay otırğandarğa bir toqau bola ma? Miın Mäskeu ulap tastağan käri kommunister qaşan täuelsiz eldi şınayı moyındaydı? Biraq Keñes däuiriniñ küpisin äli şeşe almağan el biligi bwlarğa toqtau qoyuğa asıqpaytın sekildi…

Bügin qazaq jastarı kimge senerin bilmeydi. Bireui - äsire dinşil, arabşıl. Bireui - orısşıl mäñgürt. Bireui - azğan, bireui - tozğan. Osınıñ bärine kim kinäli? Ärine Otanın, wltın süymeytin alpısqa kelgenşe aqıl tisi şıqpağan «komsomol» ağalar kinäli. Ökiniştisi, büginde jastarımız jat ağımnıñ, kärilerimiz Keñes odağınıñ ideyasımen ömir sürude. Miı kommunizmge ulanğan komsomoldar basqarğan elde dini «izmderge» ulanğan körsoqırlar qaptamağanda qaytedi?...

Quanış Qappas

Abai.kz

34 pikir