Jwma, 15 Qaraşa 2019
Dat 1782 13 pikir 31 Qazan, 2019 sağat 11:17

Resey oqu ornınıñ filialı egemendigimizdi eleytin türi joq

Bizdiñ Qostanay mine, bir aydan beri halıqaralıq deñgeyde derlik janjaldıñ astında qaldı. Osındağı özderin özgelerden tım joğarı joğarı sanaytın, biz tek saydıñ tasınday ğana mıqtı maman dayındaymız dep esepteytin körşi eldiñ Çelyabi qalasındağı memlekettik universitettiñ Qostanaydağı filialınıñ basına qara bwlt üyirildi.

Sonau 2003 jıldıñ 18 mausımında elimizden memlekettik merzimsiz (yağni mäñgilik) licenziya  alıp, Reseyge asa qajetti mamandar dayındap kelgen filialdıñ licenziyası tartıp alınıp, qazirgi qareketi zañsız dep tanıldı. Bwğan Bas prokuraturanıñ tapsırısı negizinde Qazaqstan respublikası Bilim jäne ğılım ministrliginiñ Bilim men ğılım salasındağı baqılau jöninidegi komitetiniñ arnayı tekserisi türtki bolğan körinedi. Al bwl zañsızdıqtı «Atameken»  käsipkerleri wlttıq palatası bayqap qalıp, baqılauşı organğa jügingen. Nätijesi de köp küttirgen joq. Qostanaydıñ arnayı äkimşilik sotı zañdı bwzğanı üşin is qozğap, atalmış filialdı kinäli dep tauıp, oğan 25 EAK köleminde ayıppwl saldı. Öytkeni filial bwrın yağni aşılğannan bastap Kedendik odaq şeñberinde alañsız jwmıs istep kelgen. Alayda elimizde 2007 jılı  «Qazaqstan Respublikasındağı Bilim turalı» jaña zañ qabıldanıp, onda şeteldik joğarı oqu orındarınıñ filialdarın aşuğa bolatındığı turalı bap alınıp tastalğan edi. Endi elimizde mwnday filialdar arnayı memleketaralıq kelisim boyınşa ğana jwmıs istey aladı. Demek, bwrınğı berilgen licenziya boyınşa studentterge bilim berip kelgen filialdar jañaşa formatqa köşedi degen söz.

    Alayda «zañ bwzuşılıq» degen wsaq-tüyekke özgelerge öktemdik jasauğa boyı üyrenip ketken körşi elimizdiñ mwndağı filialı ayılın da jiğan joq. Seniñ ministrligiñe de, sotarıña da pısqırmaydı. Jwmısın istey beredi, mamandarın dayınday beredi. Bitti. Eşkim de onıñ işki isine aralasa almaydı. Öytkeni bwlardıñ tiregi mıqtı, kökesi äydik. Bwlayşa dandaysuınıñ da reti bar. Aynalıp kelgende, bar kinä özimizden desek te boladı. Au, jaña zañdı sonau 2007 jılı qabıldağan ekenbiz. Sodan beri attay 12 jıl ötti emes pe? Osınşama uaqıt ministrligimiz qalıñ wyqığa berilip, elimizdegi bir emes, bes birdey Resey memleketiniñ osındağı filialdarınıñ jwmısın nege teksermegen? Bwlayşa «Körmes, tüyeni de körmes» degen wstanımnıñ astarında ne jatır? Qarapayım ğana nemqwraylıq pa, älde astarında özge bir sır bar ma?  Sonda qalay, körşimizdiñ köleñkesinen qorqıp, zañ talabın orındatuğa da pärmenimiz jetpey me?

Ärine, osınday jaltaqtıqtı körgen, filial basşıları nege öktem söylemesin.

(Çelyabi universitetiniñ filialı osınday ğimaratta ornalasqan)

-Qalay bolğanda da, bizge Resey bergen licenziyanı eşkim de tartıp ala almaydı,- deydi atalmış filial direktorınıñ oqu isi jöninidegi prorektorı Natal'ya Namezko. -Öytkeni onı bizge Resey Federaciyasınıñ Bilim jäne ğılım ministrligi bergen. Al jalpı bwl - halıqaralıq qwqıq mäselesine jatadı.Onı bir jaqtı eşkim de şeşe almaydı. 

Al atalmış filialdıñ direktorı Raisa Tölegenova mwnıñ astarınan halıqaralıq qaqtığıs sekildi ülken qauipti bayqaytın sekildi.

-Bizge mwnıñ bäri ädeyi istelip otır,-dep qorıtındılaydı ol. -Aynalıp kelgende, mwnıñ bäri bizdegi Resey bilim beru jüyesine qarsı bağıttalğan şabuıl.

Ükimetke qarsı aybat körsetude bwl filial jalğız emes. Janaşırları jeterlik. Mäselen, osındağı özderin täuelsizbin dep sanaytın «Naşa gazeta» basılımı osı taqırıpqa arnap sala-qwlaş maqalalar basıp, «Bwl Resey bilim beru jüyesine şabuıl», «Endi 64 oqıtuşı men 4030 student qayda baradı?» dep köz jasın köldetip jatır. Tipti  «Eki eldiñ ministrligi kelisimge kelmese, bwl mäseleni küni erteñ Ombı qalasında 7 qaraşada ötetin eki eldiñ basşılarınıñ kezdesuinde köteremiz» dep döñaybat ta tanıtıp qoyadı. Ne dersiñ? «Küştiniñ qwyrığı diirmen tartadı» degen osı şığar.

Al sonda anau müyiri qarağayday Mäskeu nemese Sankt-Peterburgtegi universitetter turalı äñgime bolsa bir basqa, al Reseydegi köptegen qatardağı jay bir Çelyabi tärizdi universitetiniñ filialına älimiz kelmese, «täuelsiz elmiz» dep börkimizdi aspanğa atuımız beker şığar. Mümkin artığıraq aytarmız, alayda keyingi kezderi Reseyge degen kiriptarlıq ürdisi tım üdep bara jatqan tärizdi. Özgesin bılay qoyğanda, sol elge mamandıqtar dayındap, örkendeuine ülken üles qosıp jatırmız.

Mäselen, qazirdiñ özinde ol jerde 80 mıñnan astam qazaqstandıq student bilim aluda. Oğan mına bizdegi sekildi tülekterine tek Reseydiñ ğana diplomın beretin sandağan filaldardı qosıñız. Mwnı az deseñiz, bizdiñ şetelden alatın barlıq tauarlardıñ jartısına juığın osı elden üzilissiz keletindigin de wmıtpalıq. Bwğan endi olar özderiniñ eş elde swranısı joq traktorların osında qwrastıratın zauıt salğandığına, söytip auıl şaruaşılıq tehnikasına kiriptar etip qoyğandığına küni keşe qattı quanğanımızdı aytsañızşı. 

Osıdan keyin «biz körşimizge täuelsiz emespiz» dep ayta alamız ba?

Jaybergen Bolatov

Qostanay qalası

Abai.kz

13 pikir